بی بی سی

سایت بی بی سی فارسی اخیرا مطلبی را با عنوان “اکثر ایرانیان، نژاد آریایی ندارند” به نقل از دکتر مازیار اشرفیان بناب، پژوهشگر علم ژنتیک، در قالب یک مصاحبه منتشر کرده و درتوضیح  آن چنین آورده:
«گروهی از محققین ژنتیک در دانشگاه پورتسموت انگلیس، به سرپرستی یک محقق ایرانی به نتایج جالبی درباره نژاد ایرانیان رسیده‌اند. این گروه معتقدند اکثر ایرانیان بر خلاف آنچه تصور می شود، نژاد آریایی ندارند بلکه به نژادی تعلق دارند که حدود ده هزار سال پیش ساکن ایران بوده‌اند. این تحقیقات که قسمتی از تحقیقات جهانی ژنتیک است به سرپرستی دکتر مازیار اشرفیان بناب سالها پیش در دانشگاه کمبریج شروع شده و در دانشگاه پورتسموت به نتیجه رسیده است».

آنچه از عنوان و محتوای این خبر و گزارش بی بی سی برداشت می شود این است که «نژادی به نام نژاد آریایی وجود دارد و اغلب مردم ایران بر خلاف باوری که تا کنون رایج بوده، از این نژاد نیستند و از نژاد دیگری هستند که در حدود ده هزار سال پیش در ایران زندگی می کردند»

پایه ای ترین اصول خبرنگاری ایجاب می کند که اگر مطلبی را از کسی نقل می کنیم عینا همان باشد که عنوان شده و نه اینکه برداشت شخصی و نتیجه گیریهای خود را از گفته دیگران در قالب خبر یا گزارش بازتاب دهیم.
 آقای بناب در این مصاحبه می گوید:

با توجه به تفاوتهای زبانی، بعضی وقتها با توجه به تفاوتهای فرهنگی، گاهی تفاوتهای مذهبی، بیست  و شش گروه مختلف مورد مطالعه قرار گرفتند و مطالعات ژنتیک نشون می ده علیرغم اینکه ما زبانمون را به عنوان شاخه ی مهمی از زبان ایندو یوروپین یا شاخه ی ایرانی زبان ایندو یوروپین هست از بخشهایی از فلات مرکزی قسمتهای مرکزی آسیا گرفتیم ؛ محتوای ژنتیکی ما به مقدار بسیار بسیار محدود و کمی به اون منطقه بر می گرده؛ مارکرها و شاخصهای ژنتیکی خاصی که ما می تونیم در آسیای میانه پیدا بکنیم ماورا قفقاز که بر اساس تئوریهای موجود منشا اولیه اقوام آریایی بوده، در فلات ایران بسیار بسیار کم پیدا میشن و این نشون می ده که تاثیر ژنتیکی بسیار کمی اگر هم گرفتیم از اقوام مهاجر مرکز آسیا میانه گرفته شده و در ایران میشه پیداش کرد .

دکتر بناب در ادامه می گوید:

ما به این نتیجه رسیدیم که تمامی اقوام ایرانی ریشه مشترکی دارند که بخش عمده محتوای ژنتیکی اونها ، چیزی بیش از هفتاد درصد محتوای ژنتیکی تمام گروههای ایرانی که فعلا در مرزهای سیاسی ایران ساکن هستند و زندگی می کنند به یه ریشه ی مشترک حدودا ده هزار ساله بر می گرده که به دنبال انقلاب نئولیتیک یا پیدایش کشاورزی در حدود همین ده هزار سال پیشتر منطقه جنوب غربی کشور و ایران زندگی می کردند و به هر حال این جمعیت اولیه گسترش و رشد پیدا کرده و در تمام فلات ایران و بعد شاید در بیرون از مرزهای سیاسی فعلی ایران مستقر شدند و این جمعیت ریشه مشترک ژنتیکی تمام اقوام ساکن در فلات ایران است.

گزارش بی بی سی را می توانید به صورت کامل از طریق پیوند زیر گوش کنید

فایل صوتی گزارش بی بی سی

پیش از آنکه بخواهم به دلایل آریایی بودن یا نبودن ایرانیان بپردازم مایلم نظر خوانندگان را به این نکته جلب کنم که تقسیم بندیهای قدیمی بر مبنای شکل استخوانبندی و ظاهر، که انسانها را به نژادهای مختلف تقسیم می کرد امروزه دیگر منسوخ شده و در تحقیقات علمی کاربرد ندارد برای نمونه به این مقاله نگاه کنید:

‘Race’ and research

Modern human genetic variation does not structure into phylogenetic subspecies (geographical ‘races’), nor do the taxa from the most common racial classifications of classical anthropology qualify as ‘races’ (Box 1). The social or ethnoancestral groups of the US and Latin America are not ‘races’, and it has not been demonstrated that any human breeding population is sufficiently divergent to be taxonomically recognized by the standards of modern molecular systematics. These observations are not to be taken as statements against doing research on demographic groups or populations. They only support a brief for linguistic precision and careful descriptions of groups under study. Terms and labels have qualitative implications.

 در واقع دوران تکامل گونه ای از انسان که از آن به عنوان انسان مدرن یا انسان کنونی یاد می کنند، هنوز آن اندازه طولانی نشده که نژادهای گوناگونی از آن مشتق شود و از اینرو لغت یا مفهوم«نژاد» را عموما در تحقیقات نوین علمی برای گروههای انسانی بکار نمی رود چه برسد که بخواهند آن را درباره گروههای مختلف بررسی کنند.

سال پیش نموداری را در همین پایگاه درباره میزان خویشاوندی یا پیوستگی تبار ایرانی با دیگر اقوام و ملتها   منتشر کردم که آن تحقیق زیر نظر یکی از برجسته ترین متخصصان معاصر علم ژنتیک در دانشگاه استانفورد انجام شده بود و در آنجا هم سخنی از تفاوتهای نژادی نبود و از معیاری به نام خویشاوندی برای نشان دادن اختلافات ژنتیکی میان گروههای مختلف استفاده شده بود. و به همین علت دکتر بناب هم در مصاحبه اش با احتیاط از «ریشه قوم ایرانی» ( و نه نژاد ایرانی) یاد می کند؛ بنابر این بر خلاف گفته ی بی بی سی چیزی به نام نژاد آریایی یا نژاد ایرانی وجود ندارد که ما از آن دسته باشیم یا نباشیم اما  قومی با نام قوم آریایی با ویژگیهای تاریخی، فرهنگی، زبانی و ژنتیکی مشخص وجود دارد و در ادامه این مقاله کوشش می کنم تا نشان دهم ایرانیان چه به لحاظ ویژگیهای فرهنگی و زبانی و چه از نظر تباری بازماندگان این گروه هستند.

اما بازگردیم به اظهارات دکتر بناب در مصاحبه بی بی سی : «مطالعات ژنتیک نشون می ده علیرغم اینکه ما زبانمون را به عنوان شاخه ی مهمی از زبان ایندو یوروپین یا شاخه ی ایرانی زبان ایندو یوروپین هست از بخشهایی از فلات مرکزی قسمتهای مرکزی آسیا گرفتیم ؛ محتوای ژنتیکی ما به مقدار بسیار بسیار محدود و کمی به اون منطقه بر می گرده؛ مارکرها و شاخصهای ژنتیکی خاصی که ما می تونیم در آسیای میانه پیدا بکنیم ماورا قفقاز که بر اساس تئوریهای موجود منشا اولیه اقوام آریایی بوده، در فلات ایران بسیار بسیار کم پیدا میشن و این نشون می ده که تاثیر ژنتیکی بسیار کمی اگر هم گرفتیم از اقوام مهاجر مرکز آسیا میانه گرفته شده و در ایران میشه پیداش کرد».

اینکه ما ایرانیان زبانمان را دقیقا از کدام منطقه ی جغرافیایی گرفتیم، موضوع تحقیقات زبانشناسی است و نه تحقیقات ژنتیکی؛ تنها چیزی که دکتر بناب می تواند بر مبنای تحقیقاتش ادعا کند، همان است که محتوای ژنتیکی ما از منطقه آسیای مرکزی نیامده و این موضوع هم لزوما به این نتیجه نمی رساند که ایرانیان آریایی نیستند. در واقع این پیش فرض که آریاییان از طریق ماورا قفقاز به ایران آمدند تنها یکی از فرضیات موجود است.

چند ماه پیش مقاله ای را از دو دانشمند روس درباره بررسی ویژگیهای ژنتیکی مرددمان آریایی زبان خواندم که این مقاله هم سال گذشته بر پایه اطلاعات ژنتیکی گروههای مختلف و از جمله ایرانیان انتشار یافت. ذکر بخشهایی از این نوشته احتمالا می تواند به روشن تر شدن موضوع کمک کند. این مقاله در جورنال تخصصی علم ژنتیک در روسیه منتشر شده و نسخه ی پشتیبان آن را هم می توانید در همین پایگاه بخوانید.

به طور خلاصه در این مقاله استدلال شده که در حال حاضر دو فرضیه درباره مهاجرت آریاییان وجود دارد. نخست اینکه گویشگران زبانهای آریایی از طریق استپهای روسیه در هزاره سوم پیش از میلاد پراکنده شد و آریاییان در ابتدای هزاره اول پیش از میلاد از جنوب آرال به آسیای مرکزی رفتند. فرضیه دوم که با نام فرضیه بلخ – مرو مشهور است می گوید که آریاییان در هزاره سوم پیش از میلاد در مرو و در ابتدای هزاره ی دوم پیش از میلاد در جنوب آسیای مرکزی و در افغانستان بودند.

نویسندگان مقاله سپس هر دو این فرضیات را با مطرح کردن مواردی رد می کنند. در فرضیه نخست اینطور گفته می شود که هاپلوگروپ (گروه ژنی) R1a1 در هندوستان و ایران از دشتهای روسیه به این مناطق رفته و مبنای این نظر هم وجود مقدار زیادی از این گروه ژنی در مردم اکراین است که در حدود ۴۰۵۰ سال با بیشینه و کمینه ۵۰۰ سال اختلاف دارد. و در مورد اسلاوها این پیشینه در حدود ۴۷۵۰ سال با ۵۰۰ سال کمتر یا بیشتر است. این موضوع با قدمت R1a1 در مردمان جنوب آسیا نمی خواند مثلا در مورد هندیان این هاپلوگروپ بسیار بیش از اکراینی ها و اسلاوها و در حدود دوازده هزار سال قدمت دارد و بنابر این نمی تواند از دشتهای روسیه آمده باشد. این فرضیه همینطور برای گروههایی مانند نورستانیها هم که از بازماندگان آریاییها در مرزهای افغانستان و پاکستان هستند توضیحی ندارد.

فرضیه دوم هم که به مهاجرت آریایی ها از مرو اشاره دارد نمی تواند مواردی را مانند تاثیرگذاری ساختار زبانی سامی بر زبان آریاییان را توضیح دهد و در نهایت بر پایه همه اینها نویسندگان مقاله نقشه مهاجرت آریاییان را ارایه می کنند:

نقشه مهاجرت آریاییان

نقشه مهاجرت آریاییان

بر پایه این نقشه در واقع آریایی های اولیه، نخستین بار نه از استپ های روسیه و آسیای مرکزی، بلکه از غرب ایران مهاجرت کردند. و البته گروهی از آنان پس از مهاجرت دوباره به سرزمین سابق بازگشتند.

نویسندگان این مقاله برخلاف دکتر بناب می گویند:

The combination of linguistic and archaeological data homeland of Old Aryan language could be located on the territory of NorthWestern Iran in the region of culture Hissar B in III millennium BC where Old Aryans migrated to the east, south of Central Asia, in the area of Margiana civilization and beyond to the region of the Pamir and Hindu Kush.
2) Most likely, Old Aryans have several haplogroups and their gene pool can consist of subclades of J2 (and, possibly, G2a). These haplogroups are also represented among the Brahmins and the age of these populations is over 12 thousand years. In the gene pool of the original speakers of «ancient European» dialects present haplogroup R1b1b2. ۳) During the migration of speakers of «ancient European» dialects through the Middle East and Central Asia, and further through the Volga and the northern Black Sea region to Europe, in their gene pool was involved the R1a1 haplogroup. Later the R1a1 haplogroup become dominant among the eastern Slavs, R1b1b2 – among the peoples of Central and Western Europe ۴) In the period of stay of the ancient Aryans in the territory of Margiana in II millennium BC in their genepool could be included haplogroup R1a1, later this became dominant among the Brahmins

ترجمه :

مجموعه داده های زبانشناسی و باستانشناسی نشان می دهد که احتمالا وطن اولیه آریاییان در هزاره سوم پیش از میلاد در شمال غرب ایران بوده و از آنجا به شرق، به جنوب و آسیای مرکزی، به منطقه مرو و فراتر از آن به منطقه پامیر و هندوکش رفتند.

به احتمال زیاد آریاییان هاپلوگروپهای(گروههای ژنی) متعددی در مخزن ژنهایشان داشتند شامل J2 و احتمالا  G2a این هاپلوگروپها در میان برهمن ها هم وجود دارد و قدمت این گروه بیش از دوازده هزار سال است.

در مخزن ژنهای گویشگران اصلی زبانهای باستانی اروپایی هاپلوگروپ R1b1b2 وجود دارد. در زمان مهاجرت گویشگران لهجه های باستانی اروپایی در خاورمیانه و آسیای مرکزی و فراتر از آن از طریق ولگا و شمال دریای سیاه به اروپا، هاپلوگروپ R1a1 هم به مخزن ژنهای ایشان اضافه شد. بعدها R1a1 در میان اسلاوهای شرقی و R1b1b2 در میان مردم مرکز و غرب اروپا غالب شد.

در دورانی که آریایی های باستانی در سرزمین مرو ساکن شدند در هزاره ی دوم پیش از میلاد. R1a1 هم به مخزن ژنهایشان اضافه شد و بعدها این هاپلوگروپ در میان برهمن ها غالب شد.

در مورد مفهوم عنوان آریایی، بر طبق گفته ی دیاکونوف «تنها مورد استعمال مجاز اصطلاح آریایی درباره اقوامی است که در ازمنه باستانی خود، خویشتن را آریا می نامیدند. هندیان و ایرانیان (پارسیان) و مادها و اسکیت ها و آلان ها و اقوام ایرانی زبان آسیای میانه خود را آریا می خواندند»
(ا. م. دیاکونوف: «تاریخ ماد»، ترجمه کریم کشاورز، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۰، ص ۱۴۲، سطرهای ۵ تا ۹، و یادداشت های ۱۲ تا ۱۷ ص ۸۲-۴۸۱).

با توجه به آنچه گفته شد، این ادعای بی بی سی که اغلب ایرانیان از مردمان آریایی نیستند در تضاد فاحش با منابع تاریخی است. چون نه وبسایت بی بی سی و نه دکتر بناب اساسا معلوم نکردند که کدام گروه قرار است آریایی دانسته شوند که با ایرانیان اختلاف تباری داشته باشند. صرفا توضیح دادند که ایرانیان با مردمان آسیای مرکزی اختلاف ژنتیکی دارند در صورتی که پیشتر دانستیم فرضیه مهاجرت آریاییان از آسیای مرکزی به ایران تنها یکی از فرضیاتی است که تا کنون مطرح شده؛ مطابق با گفته ی پروفسور مکنزی که  در سایت ایرانیکا موجود است، عنوان آریایی برای مردم ایران بدون هیچگونه تردیدی مفهوم اتنیکی/قومی/تباری دارد و صرفا منظور از اطلاق آن، گروه زبانی نیست.

We also know, thanks to this very same inscription, that Ahura Mazdā was considered the “god of the Iranians” in passages of the Elamite version corresponding to DB IV 60 and 62 in the Old Persian version, whose language was called “Iranian” or ariya (DB IV, 88-89). Then again, the Avesta clearly uses airya as an ethnic name (Vd. 1; Yt. 13.143-44, etc.), where it appears in expressions such as airyāfi; daiŋˊhāvō “Iranian lands, peoples,” airyō.šayanəm“land inhabited by Iranians,” and airyanəm vaējō vaŋhuyāfi; dāityayāfi; “Iranian stretch of the good Dāityā,” the river Oxus, the modern Āmū Daryā (q.v.; see ĒRĀN-WĒZ). There can be no doubt about the ethnic value of Old Iran. arya(Benveniste, 1969, I, pp. 369 f.; Szemerényi; Kellens).

همینطور به این سند از پروفسور جی نلی نگاه کنید که می گوید مفهوم واژه آرین/آریا در میان هندیان معانی متعدد دارد اما در میان ایرانیان تنها مفهومش، مفهوم قومی است.

Emile Benveniste is thus quite right to assert that, unlike the various terms connected with the Aryan arya- in Old Indian, the Old Iranian arya- is documented solely as an ethnic name

داریوش کیانی، پژوهشگر برجسته ایرانی هم پیشتر در مقاله ای در سایت آذرگشنسپ اسناد تاریخی در زمینه مفهوم آریایی جمع آوری کرده که در این نشانی قابل دسترسی است.

در آن مقاله نویسنده با اشاره به چند نوشته تاریخی کوشش کرده بود تا به موضوع کتابسوزی در ایران بپردازد. از آن جمله  مطلبی که از ابن خلدون و درباره کتابسوزی ایران به نقل از تاریخ طبری و کتاب دو قرن سکوت زرینکوب  آمده بود. اصل این نوشته در کتاب مقدمه ابن خلدون(ص ۳۷۳) موجود است و ترجمه  انگلیسی را هم می توانید در اینجا ببینید:

Among The Persians, the intellectual sciences played a large and important role, since the Persians dynasties were powerful and ruled without interruption. The intellectual sciences are said to have come to Greeks from the Persians, when Alexander killed Darius and gained control of the Achaemenid empire. At that time, he appropriated the books and sciences of the Persians. However, When the Muslims conquered Persia and came upon an indescribably large number of books and scientific papers, Sa’d b. Abi Waqqas wrote to ‘Umar b. al-Khattab’, asking him for permission to take them and distribute them as booty among the Muslims. On that occasion, ‘Umar wrote him: ‘Threw them into the water. If what they contain is right guidance, God has given us better guidance. If it is error, God has protected us against it. ‘ Thus, the(Muslims) threw them into the water or into the fire, and the science of the Persians were lost and did not reach us.

ترجمه:

در میان ایرانیان علوم عقلی نقش بزرگ و با اهمیتی ایفا می‌کند. از آنجایی که سلسله‌های ایرانی قدرتمند بودند و بدون وقفه حکومت کردند. گفته می‌شود که علوم عقلی  زمانی که اسکندر مقدونی داریوش سوم را به قتل رسانید و کنترل امپراطوری هخامنشی را در دست گرفت، از طریق ایرانیان به یونانیان رسید؛ اسکندر کتابها و علوم ایرانیان را نگه داشت. با اینحال زمانی که مسلمین ایران را فتح کردند و به تعداد غیر قابل توصیفی کتاب و جزوات علمی رسیدند؛ سعد بن ابی وقاص در نوشته‌ای از عمر بن خطاب درخواست کرد اجازه دهد تا این کتابها به عنوان غنیمت جنگی میان مسلمین تقسیم شود؛ در آن زمان عمر پاسخ داد: آنها را به آب بیانداز؛ اگر آنچه در آنها است رهنمودهای درستی است؛ خداوند برای ما رهنمودهای بهتری فرستاده و اگر نادرست است خداوند ما را از آنها نجات داده‌است. بنابر این مسلمانان کتابها را به آب یا آتش انداختند و دانش ایرانیان از میان رفت و به ما نرسید

هدف از پرداختن به موضوع کتابسوزی اعراب در ایران چیست؟

اگرچه بر خلاف ادعای ملایان، آورندگان اسلام به ایران برای رهایی توده های زجر کشیده و اشاعه ی عدالت و سعادت نیامدند و مشتی قبایل راهزن بودند که برای دزدی و چپاول و غنیمت پا به ایران گذاشتند با اینحال چه بخواهییم و چه نخواهیم امروز اسلام  با هر شیوه ای که چهارده قرن پیشتر وارد شده، پس از هزار و چهار صد سال به بخشی از هویت ملی و تمدنمان تبدیل شده و از دست دادنش هم چیزی به ما نمی دهد و فقط بخش اعظم میراث تاریخی بعد از اسلاممان را می گیرد، پس هدفمان از طرح این گونه موضوعات اسلام ستیزی نیست یا نباید باشد. هدف از اشاره به موضوع کتابسوزی اعراب در ایران ،  دامن زدن به احساسات ضد عربی یا اختلافات قومی هم نیست چون آنچه که اعراب چهارده قرن قبل کردند به اعراب چهارده قرن بعد ارتباطی پیدا نمی کند؛ عاقلانه این است که اگر با اعراب اختلافی هم داریم یا می خواهیم روابط آینده مان را تنظیم کنیم به دوران کنونی مان یا حداکثر مناسباتمان ظرف چند دهه ی گذشته توجه داشته باشیم. بنابر این پیش از آنکه بخواهم به موضوع کتابسوزی در ایران بپردازم مایلم خواننده آگاه باشد که ما از طرح این موضوع و تاکید برآن دقیقا چه هدفی داریم.

سال پیش همایون کاتوزیان در گفتگوی تلفنی با  برنامه نقد باورها در رادیو فرانسه به موضوع کتابسوزی کتابخانه های ایران توسط اعراب پرداخت. پیشتر در مطلبی که درباره رادیو زمانه نوشته بودم به این برنامه و کاتوزیان هم اشاره کوتاهی کردم.

این گفتگو رامی توانید از اینجا گوش کنید:

فایل صوتی گفتگو رادیو فرانسه با همایون کاتوزیان

بر خلاف گفته مجری رادیوفرانسه، دکتر کاتوزیان استاد تاریخ در دانشگاه آکسفورد نیست و یک لکترور اقتصاد است که در دانشگاه آکسفورد هم به عنوان یک محقق فعالیت می کند. مطلبی که ایشان درباره نسخه های کتب بجا مانده از دوران پیش از اسلام می گوید صحیح است اما نتیجه ای که برمبنای آن می گیرد نادرست است. کاتوزیان می گوید از دوران پیش از اسلام آثار مکتوب زیادی به جا نمانده و آنچه هم که مانده متون مذهبی و دینی است و همینطور می گوید به فرض که اعراب کتابخانه سلطنتی در ایران را آتش زده باشند چگونه در ایران کتابخانه دیگری نبوده که آثار ایرانیان در آن بجا بماند؟ و سپس از همه اینها نتیجه می گیرد که ایرانیان پیش از اسلام آثار نوشتاری زیادی نداشتند که  امروز چیزی از آنها باقی نمانده است.

اهمیتِ داشتن یا نداشتن آثار مکتوب زمانی بیشتر مشخص می شود که بدانیم گستردگی و پویایی یک تمدن با تعداد کتابها و آثار علمی تولید شده در آن نسبت مستقیم دارد بنابر این مفهوم ساده این گفته ی آقای کاتوزیان این است که ایرانیان پیش از اسلام تمدن نداشتند. چون منطقا ما یا باید آثار خطی مربوط به دوران پیش از اسلام را نشان بدهیم و یا ثابت کنیم که در طول زمان چه بر سر تمدن ایرانی و این نوشته ها آمده است.

برای اسلامگرایان این موضوع اهمیتی ندارد چون دغدغه این گروه صرفا آن است که اعراب مهاجم به ایران را پاک و مطهر جلوه دهند؛ تاریخ برای آنها از زمان هجرت پیامبر آغاز می شود و هر چه پیش از آن است ارزش بررسیدن ندارد. این موضوع  درباره اعراب می تواند صادق باشد چون حتی در منابع اسلامی و عربی هم به دوران پیش از اسلام اعراب، دوران جاهلیت می گویند و تاریخ برای این مردم از همان دوران پیامبر اسلام آغاز می شود. علاه بر اسلامگرایان برای چپگرایان هم تمدن ایرانی مخصوصا دوران پیش از اسلام  مهم نیست و علاوه بر اینکه به آن وابستگی ندارند آن را دوران جامعه طبقاتی می دانند. بر خلاف علایق این گروهها ، برای ملتها دانستن اینکه چه بر سر آثار مکتوبشان در طول تاریخ آمده، دارای اهمیت حیاتی است؛ برای اینکه بر پایه ی آن می تواند نشان دهد که در طول تاریخ چه سهمی در ایجاد تمدن بشری داشتند و یا دقیقا چه نقشی ایفا کرده اند.

اخیرا دوست دیگری هم در زیر همان نوشته «کتاب سوزی اعراب» اشاره کرد که پروفسور برنارد لوییز، اسلام شناس معروف، مقاله ای درباره «کتابسوزی مسلمانان در اسکندریه» انتشار داده که موضوع کتابسوزی در اسکندریه را زیر سوال می برد. ایشان از این نوشته نتیجه می گیرد که موضوع کتابسوزی اعراب در ایران هم پایه و اساسی ندارد. برنارد لوییز در بخشی از آن نوشته به ایران هم اشاره می کند: «تاریخنگار قرن چهاردهم، ابن خلدون، داستان تقریبا یکسانی را راجع به ویران کردن یک کتابخانه در ایران به دستور خلیفه عمر مطرح کرده که نشان از ویژگی عامیانه آن دارد».

 The 14th century historian Ibn Khaldun tells an almost identical story concerning the destruction of a library in Persia, also by order of the Caliph ‘Umar, thus demonstrating its folkloric character.

مترجم کتاب مقدمه به زبان انگلیسی هم که یک استاد زبان عربی به نام فرانز رزنتال است به شباهت موضوع کتاب سوزی عمر در ایران و اسکندریه اشاره می کند:«این روایت دیگری از یک افسانه معروف است که بر طبق آن عمر دستور ویرانی کتابخانه اسکندریه را داد»

This is a variant of the famous legend according to which, Umar ordered the destruction of the celebrated library in Alexandria

نخست باید گفت که موضوع کتابسوزی در کتابخانه اسکندریه مصر با کتابسوزی اعراب در ایران یا کتابسوزی مغولان در ایران تفاوت ماهوی دارد؛ چون وقتی از کتابخانه اسکندریه می گوییم صرفا اشاره مان به یک محل مشخص است اما در مورد کتابسوزی کتابخانه های ساسانیان موارد متعدد را در نظر داریم که برنارد لوییز و فرانتز رزنتال، مترجم کتاب مقدمه، فقط به یک مورد کتابخانه اشاره کردند که از ابن خلدون نقل شده؛ اگرچه آن را هم به هیچ وجه رد نکردند و این جمله که این روایت صورت عام یافته یا در جای دیگر هم مطرح شده لزوما نشان از نادرستی آن ندارد. این موضوع همان پیش فرض نادرست کاتوزیان است و در مطلبی که در ادامه آوردیم به خوبی روشن می شود.

از آنجایی که مستندات پیشین درباره کتابسوزیهای اعراب، همگی نقل از تاریخنویسان ایرانی یا منابع دست اول بود و این موضوع می توانست در اصل موضوع یا درستی نتیجه گیری ما از آن منابع تاریخی ایجاد شبهه کند. به همین علت اینبار کوشش کردم تا درباره تاریخچه کتابسوزیهای ایران مطلبی را از منابع دانشگاهی پیدا کنم که قابلیت استناد علمی داشته باشد. در دانشنامه معتبر «کتابخانه و دانش اطلاعات» (جلد سیزدهم ص ۲۲-۲۶) درباره کتابخانه های ایران و کتابسوزیهای آن مقاله ای موجود است که من چند صفحه از آن را ترجمه کردم. این دانشنامه توسط تعداد زیادی از متخصصینی ویرایش می شود که در رشته های خود سرآمد هستند  و مطالب آن قابل استناد است.

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

تا زمان انقلاب مشروطه در ایران سه نوع کتابخانه وجود داشت؛

1. کتابخانه های سلطنتی شامل کتابخانه های شاهزادگان و وزیران
2. کتابخانه های خصوصی مخصوصا کتابخانه های شاعران و دانشمندان و مذهبیون
3. کتابخانه مخصوص که هر کدام به یک مسجد یا مدرسه یا بیمارستان مربوط بودند

سه تهاجم مهم بوسیله یونانیان (۳۳۳ پیش از میلاد)، عرب ها(۶۴۱ میلادی) و مغولها (۱۲۲۰ میلادی) موجب نابودی کتابخانه های بیشماری شد. اگرچه بسیاری از کتابخانه هایی که در گذشته وجود داشتند امروز قابل ردیابی نیستند اما تعداد این کتابخانه ها نجومی است. همایون فرخ که سه جلد تاریخ کتابخانه های ایران را نوشته تعداد ۴۵۹ تای آنها را با توضیح مختصری درباره هر کدام بر می شمارد. واضحا حتی فهرست کردن این کتابخانه ها در این مقاله کوتاه دشوار است و یافتن مهمترین آنها حتی برای فهرست کردنشان کار آسانی نیست. زیرا تک تک این کتابخانه مهم بودند ما تنها تعدادی از آنها را به عنوان نمونه در اینجا ذکر کردیم.

نخستین منبعی که به ما کمک می کند تا بدانیم ایران در دوران کهن کتابخانه هایی داشته مربوط به دوران هخامنشی است. مردم یهود در موارد متعدد به کتابخانه های ایرانیان اشاره کرده اند. در عزرا ما متوجه می شویم که پادشاهان ایران بایگانیها و کتابخانه هایی در بابل، ماد و دیگر شهرها داشتند. استر می گوید که ایرانیان کتابی به عنوان «کتاب روایات» نگهداری می کردند تا وقایع تاریخی را در آن ثبت کنند.

به گفته ابن ندیم، نویسنده الفهرست، که در حدود سال ۹۸۷ میلادی نوشته شده؛ در قصر آپادانا در تخت جمشید نوشته هایی به صورت لوحه های چوبی، سنگ و خاک رس در موضوعات متعدد وجود داشت. تعداد بسیاری از این الواح به وسیله اسکندر مقدونی نابود شد و یا به کتابخانه اسکندریه فرستاده شد. کشف سی هزار لوحه از گل رس در سال ۱۹۳۴ و در زیر زمین ویرانه های کاخ آپادانا این گفته را تایید می کند. باستانشناسان این بخش را خزانه تخت جمشید یا کتابخانه استخر نامیده اند. اسکندر همینطور ۲۰۰۰۰ چرم گاوی را که اوستا بر روی آنها نوشته شده بود سوزاند. به ما گفته شده که این کتابها در بایگانی تخت جمشید نگهداری می شدند و زمانی که اسکندر آن قصر را به آتش کشید این کتابها هم از میان رفتند.

در دوران ساسانی (۲۲۵- ۶۵۱ میلادی) حداقل دو کتابخانه عظیم وجود داشت. ابن ندیم می نویسد:«اردشیر(ساسانی) تمام کتابهای باستانی ایرانیان که باقی مانده اما پراکنده شده بودند را از هند و چین جمع آوری و در خزانه نگهداری کرد. پسر او شاپور اول راه پدر را ادامه داد و و تمام کتابهایی که از زبانهای دیگر به پارسی ترجمه شده بود را جمع آوری کرد. او همچنین اوستا را به صورت یک کتاب گردآوری کرد. بنابر این پس از آنکه اسکندر اوستا را سوزاند آن را احیا کرد. کتابخانه دیگری که در این زمان ساخته شد کتابخانه خسرو اول در جندی شاپور برای دانشگاه آن بود. علاقه خاص او به جمع آوری کتابها از دورترین نقاط جهان مشهور است. جندی شاپور بهترین مرکز تحقیقاتی در دوران ساسانی بود. بسیای از دانشمندان از ملیتهای مختلف مخصوصا نسطوری ها در آنجا گرد آمده بودند و بسیاری از کتابها به دستور خسرو اول به فارسی ترجمه شده بود. علاوه بر این دو کتابخانه، کتابخانه های بزرگ و معتبر دیگری هم وجود داشت. همه آتشکده ها و پرستشگاهها مانند همه بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی گنجینه کتابهای خودشان را داشتند.

سپس حمله عرب در سال ۶۴۱ فرا رسید. عربها تعصب زیادی به خرج دادند و هر آنچه غیر قرآنی بود ریشه کن کردند. کتابخانه های معروف در متصرفاتشان از میان رفت. گفته می شود مهاجمان عرب باور داشتند که محتوای یک کتاب یا با قرآن همخوانی دارد اما از آن برتر نمی تواند باشد یا از آن بدتر با قرآن مقدس همخوانی ندارد. در هر دو صورت سزاور نابودی است. و نابود شدند. کتابخانه های ایرانیان نابود شدند. کتابها در آب ریخته شدند یا آنها را سوزاندند.

برای رهایی از این مصیبت، ایرانیان نوشته های خود را دفن یا مخفی می کردند . بسیاری از این کتاب ها با گذشت زمان از خاطر رفتند. ابن ندیم می گوید که دو عدد از این کتابخانه در قرن دهم پیدا شدند. همینطور حفاریهای اورفان علاقه ایرانیان به کتاب و کتابخانه ها را نشان می دهد.

با اینحال نابودی کتابها باعث نشد تا ایرانیان اشتیاقشان را از دست بدهند. اولین فرصتی که شرایط به ایشان اجازه داد کتابها نوشته شد و کتابخانه ها برپا شدند. بسیاری از کتابخانه های نوساز آنقدر بزرگ بود که برای موضوعات مختلف اتاقهای مجزا در نظر گرفتند. در حقیقت زمانی که اعراب ایران را تصرف کردند؛ میراثدار ادبیات پارسی شدند. رفته رفته کتابخانه هایشان با کتابهای ادبیات پارسی پر شد.

در قرن یازدهم و دوازدهم میلادی کتابخانه ها بیشمار بود و تجارت کتاب رونق داشت. مدرسه نظامیه در سال ۱۰۶۴ میلادی ساخته شد که شامل مجموعه عظیمی از کتابها بود. آنطور که ما از الفهرست می دانیم کتابخانه های خصوصی زیادی وجود داشت. تقریبا همه شهرهای مهم ایران کتابخانه خودشان را داشتند. همه جا حکمرانان یا شاهزادگان به یادگیری فرا می خواندند. این موضوع در مورد سامانیان در بخارا و آل بویه در شیراز حقیقت داشت. برای مثال در بخارا،ابن سینا، پزشک معروف و فیلسوف( ۹۸۰- ۱۰۳۷ میلادی) توسط نوح این منصور فراخوانده شد تا برای کتابخانه داری به دربار برود. مجموعه سلطنتی که ابن سینا در دربار دید او را شگفت زده کرد. ابن سینا می گوید:«کتابهای مربوط به هر کدام از علوم تالار مجزای خودش را دارد. تالارهای بسیاری وجود دارد. در یک تالار مجموعه مربوط به شعر وجود دارد. تالار دیگر شامل مذهب و مسایل مربوط به آن است. من فهرستی از نویسندگان یونانی پیدا کردم و به دنبال کتابهایی که می خواستم گشتم . من در این مجموعه کتابهایی را از کسانی دیدم که هرگز از آنها نشنیده بودم و هیچگاه قبلا ندیده بودم».

همینطور نوح ابن منصور از دانشمند برجسته ابن عباد(۹۳۸-۹۹۵ میلادی) دعوت کرد تا صدر اعظم او باشد. گفته می شود که ابن عباد این درخواست را رد کرد به علت اینکه نمی توانست کتابهایش را جابه جا کند. صرفا حمل کتابهای مذهبی او به تنهایی به چهارصد شتر نیاز داشت. در یک سفر معمولی سی شتر بار کتاب همراه می برد. کتابخانه ای که او از خود برجای گذاشت موهبتی برای ری بشمار می رفت. تنها فهرست کتابهای موجود در هر رشته آن ده جلد بود.

در شهر ری ابن عمید (درگذشته به سال ۹۷۱ میلادی) زندگی می کرد که نه فقط یک دانشمند خوب بلکه یک کتابدوست مشتاق بود. در سال ۹۶۵ میلادی یک خرابکار به خانه او رفت و اثاث خانه او را غارت کرد و دارایی هایش را برد. ابن مسکوویه کتابدار او نوشت:«او عاشق کتابهایش بود بیشتر از هر چیز دیگر …وقتی که او مرا دید در مورد کتابهایش پرسید و وقتی که با او گفتم کتابهایش سالم مانده و دست کسی به آنها نخورده گفت:تو مایه اقبال من هستی همه چیزها قابل جایگزینی هستند بجز کتابها…».

مجموعه کتابها و کتابخانه ها در نیشابور، اصفهان، غزنه، بصره، شیراز، مرو و موصل یافت می شد.در قرن نهم هجری ابوالوفا ابن سلما خانه دانشی پایه گذاری کرد و آن را با کتابهایی از همه شاخه های دانش انباشت که برای همه دانشمندان در دسترس بود.

در اصفهان یک زمیندار ثروتمند یک کتابخانه در سال ۸۸۵ میلادی تاسیس کرد و گفته می شود که سیصد هزار درهم خرج کتابهایش کرد. وقتی محمود غزنوی ری را در سال ۱۰۲۹ و اصفهان را در سال ۱۰۳۳ چپاول کرد. او صدها بار کتاب داشت که با خودش به غزنه برد. ابن حبان (درگذشته به سال ۹۶۵ میلادی) خانه ای را به همراه کتابخانه و اقامتگاهی را برای اقامت دانشجویان به شهرش نیشابور وقف کرد که کتابهایش نمی توانستند برای امانت به بیرون از محل برده شوند.

بهترین کتابخانه های این دوران احتمالا متعلق به شیراز و مرو بود. بنیاد شیراز توسط شاهزاده آل بویه، عضدالدوله (در گذشته به سال ۹۸۲ میلادی) در محوطه کاخ او ساخته شد. کتابخانه که بیشتر شامل متون علمی بود؛ یک مدیر(وکیل) یک کتابدار و یک رییس داشت. کتابها در تالارهای طویلی که در هر طرف آنها اطاقهایی بود نگهداری می شدند. هر شاخه از دانش، کتابخانه و فهرست متعلق به خود را داشت. در مرو زمان حمله مغول در قرن سیزدهم کمتر از ده کتابخانه نبود. دو تای آنها در مساجد و الباقی در مدارس بودند. یاقوت حموی (۱۱۷۸-۱۲۲۹) جغرافیدان معروف برای مدت سه سال در مرو اقامت کرد و از سخاوت کتابخانه ها که کتابهایشان را به او امانت می دادند، حیرت زده شد. او می نویسید:«در خانه ی من هیچگاه کمتر از دویست جلد کتاب نبود که به امانت گرفته می شدند و من هیچ وقت مجبور نبودم که برایشان وثیقه بگذارم چون ارزششان زیاد بود».

یک بار دیگر تمدن عظیم ایرانیان به وسیله ی مهاجمین نابود شد؛ این بار به وسیله قبایل مغولان و تاتارها؛ آنها مساجد را تبدیل به طویله اسبانشان کردند،کتابخانه ها را سوزاندند و از نسخه های گرانبها به عنوان سوخت استفاده کردند. و یک بار دیگر زمان کوتاهی پس از آنکه تاخت و تاز و چپاول پایان یافت، کتابها مجددا جمع آوری شدند و کتابخانه های بزرگ دوباره در ایران ساخته شد.

در قرن چهاردهم میلادی یک رصدخانه و یک کتابخانه مربوط به آن در مراغه ساخته شد. نصیر الدین توسی، دانشمند معروف، ریاضی دان و ستاره شناس، مسئول این کتابخانه بود. او تعداد بسیار زیادی از کتابها را که از آسیب مغول محفوظ مانده بود از نیشابور، مرو، سمرقند، بخارا، الموت و دیگ شهرها جمع آوری کرد. تعداد کتابها در مجموعه او بیش از ۴۰۰۰۰۰ کتاب بود. بسیاری از آنها از زبانهای چینی، مغولی، سانسکریت، عربی و آشوری ترجمه شده بودند.

کتابخانه رشیدی به وسیله وزیر غازان خان، رشیدالدین فضل الله، ساخته شد. در اوایل قرن چهاردهم رشید الدین فضل الله یک مرد دانشمند و سرآمد در بسیاری از شاخه های دانش بود که بیشتر به عنوان یک مورخ بزرگ شناخته می شود. از آنجایی که رشید الدین مرد ثروتمندی بود، یک مرکز علمی و تحقیقاتی در نزدیکی تبریز ایجاد کرد که کتابخانه آن شناخته شده است. رشید الدین همینطور وصیت کرد که پس از مرگ در نزدیکی آنجا به خاک سپرده شود. او کتابخانه اش را با هزاران کتاب ارزشمند وقف کرد. فضل الله می گوید:«…من به کتابخانه رشیدی شانزده هزار کتاب در موضوعات مختلف علم، تاریخ، ادبیات و چیزهای دیگر بخشیدم که از ایران، ترکستان، مصر، هند، چین و روم جمع آوری کرده بودم.» رشید الدین برای اینکه کتابهای خودش ایمن بمانند نسخه هایی از آنها را به کتابخانه های مختلف در ایران فرستاد.

کتابخانه شیخ صفی هم در همان زمان ایجاد شد و تا قرن نوزدهم میلادی زمانی که بخش بزرگی از آن به وسیله ی شرق شناسان به روسیه برده شد برجا ماند. این کتابخانه کتابهایی را در پارسی، عربی و ترکی داشت. برخی نسخه های آن توسط شاه عباس سفارش داده شده بود.

بسیاری از کتابخانه های بزرگ در روزگار صفوی (۱۵۰۱ ۱۷۳۶) ایجاد شد که کتابخانه سلطنتی در اصفهان بزرگترین آنها بود. شاه عباس به گرمی پناهندگان ارمنی را که تحت تعقیب بودند پذیرفت. جلفا در نزدیکی اصفهان محل ایمنی برای آنها بود. آنها اجازه یافتند تا کلیسا و کتابخانه خویش را بسازند. کتابخانه مذهبی جلفا که کارهای بی اندازه ارزشمندی در مسیحیت دارد هنوز هم فعال و یکی از قدیمی ترین کتابخانه های جهان است. یک چاپخانه کوچک به کتابخانه الحاق شده بود و نخستین کتاب ایران در سال ۱۶۴۱ در آنجا چاپ شد که یک کتاب به زبان ارمنی بود. سالها بعد در سال ۱۸۲۶ نخستین کتاب فارسی ایران در تبریز چاپ شد.

یک کتابخانه ی دیگر که به دوران سنتی تا حال حاضر تعلق دارد، کتابخانه آستان قدس رضوی در مشهد است که در قرن چهاردهم ساخته شده؛ اگرچه این کتابخانه یک یا دوبار مورد تاراج قرار گرفته با اینحال کماکان باقی مانده و در حال حاضر بزرگترین کتابخانه مذهبی در ایران است. شهر مشهد به معبد امام رضایش مفتخر است که امام هشتم شیعیان است. کتابخانه رضوی بخشی از این معبد مقدس است که ۸۹۱۰ نسخه نایاب دارد و کتابخانه رضوی برای عموم قابل دسترسی است. اما امکان بیرون بردن کتابها وجود ندارد.

مجموعه این کتابخانه با وقف بزرگتر می شود. به عنوان قدیمیترین کتابخانه ای که در حال حاضر در ایران وجود دارد، این کتابخانه با تهیه میکرو فیلم از نسخه های قدیمی به دیگر کتابخانه ها یاری می کند. تا کنون پنج جلد از فهرست کتابهای این کتابخانه منتشر شده، این کتابخانه همچنین یک نشریه ماهیانه دارد. حسین ملک، یک مجموعه دار معاصر، اخیرا مجموعه نسخه های ارزشمندی را به این کتابخانه اعطا کرده؛ این مجموعه در حال حاضر در کتابخانه ملک در تهران نگهداری می شود که شعبه ای از کتابخانه رضوی است.

توضیح کوتاهی درباره دو کتابخانه ای که در دوره قاجار (۱۷۹۴-۱۹۲۵) ایجاد شد، نشان میدهد که الگوی قدیمی کتابخانه تا این دوره ادامه پیدا کرده؛ در سال ۱۸۷۸ حسین سپهسالار، نخست وزیر وقت، یک مسجد و مدرسه مذهبی با کتابخانه بزرگی در تهران ساخت. نخستین وقف سپهسالار به کتابخانه اش مجموعه ای شامل چهار هزار جلد بود که بیشتر آنها نسخه های مذهبی بودند. در سال ۱۹۳۵ مدرسه سپهسالار برای مدتی به یک مدرسه الهیات تبدیل شد و در این زمان کتابخانه آن سریعتر رشد پیدا کرد. دو جلد از فهرست کتابها (کتابشناسی) آن که به وسیله ابن یوسف شیرازی ویرایش شده، تا کنون منتشر شده است.

کتابخانه ی دیگری که در این دوره به عنوان کتابخانه سلطتی توسط فتحعلی شاه قاجار ایجاد شد و در حال حاضر وجود دارد و به وسیله دیگر پادشاهان سلسله قاجار هم مورد حمایت قرار گرفت. این کتابخانه به عنوان آخرین کتابخانه سلطنتی برای مدت طولانی محسوب می شود که در کاخ گلستان در تهران واقع شده و شامل شمار زیاد و نسخه های خاصی از کتابها است.

تصویر صفحات ۲۲ تا ۲۶ کتاب

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

کتابخانه ها و کتابسوزی در ایران

در ارتباط با این تصویر پیشتر توضیحاتی را در یک نوشته جداگانه دادم. بر پایه ی روایت هرودوت که یکی از چند روایت موجود  از مرگ پادشاه ایران است ,پس از کشته شدن کورش کبیر, سر او از پیکر بی جانش جدا شده و توسط ملکه ی ماساگت ها,تهم ریش یا تومیریس مورد اهانت قرار گرفت. متاسفانه در چند سال اخیر تجزیه طلبان و پان ترکیستها با ترک خواندن اقوام سکایی و ماساگتها سعی در بهره گیری تبلیغاتی از این ماجرا کردند اما همانطور که در همان پست هم اشاره کردم بر مبنای تمام مستندات موجود از جمله مستندات دانشنامه ی معتبر بریتانیکا , ماساگتها از اقوام ایرانی تبار بودند و مطلقا ارتباطی میان ایشان و اقوام ترک تبار نیست.

متاسفانه در نمایشگاه کتاب دانشگاه تبریز که با حضور رسمی ریاست دانشگاه  سید محمد تقی علوی برگزار شد, این تصویر در ابعاد بزرگ و با عنوان جعلی آنا تومروس نمایش داده شد و جالبتر اینکه هیچکدام از مسئولین دانشگاه به این امر اعتراضی نکرد.

البته کورش هخامنشی تنها شخصیتی در طول تاریخ نیست که نقل شده,سر او را از بدنش جدا کردند! شاید بد نباشد اگر ریاست دانشگاه تبریز که با تحصیلات فقهی بر کرسی یکی از  دانشگاههای مهم کشور تکیه زده و دیگر مسئولین نظام اسلامی پاسخ دهند اگر تمثالی از سر بریده ی امام سوم شیعیان که اتفاقا سر او هم از بدنش جدا شد و مورد اهانت قرار گرفت, با همین وضع تهیه می شد و در بالای آن اینبار به جای آنا تومروس (مامان تومروس) ,به ترکی آتا شمر! می نوشتند و در نمایشگاه کتاب نمایش می دادند باز هم قضیه به همین سادگی قابل چشم پوشی بود؟

شوربختانه در سایه ی سو تدبیر و یا شاید هم سو نیت! مسئولین حاکم بر کشورمان ,فعالیتهای تجزیه طلبان هر بار رویه ی جدیدی به خود می گیرد. چندی پیش هم پان ترکیستها پرچم ایران را در جریان یک مسابقه ی فوتبال در شهر تبریز پایین کشیدند و گویا کماکان قرار هم نیست صدا از جایی درآید!

Click here to view the embedded video.

لینک دانلود

همایون بعدها با جدایی از مکتب پان ایرانیسم به عضویت در حزب سومکا در آمد که در یک دوره ی محدود تا پایان نخست وزیری دکتر مصدق فعالیت جدی می کرد, وی همچنین وزیر اطلاعات و جهانگردی در کابینه ی جمشید آموزگار بود. وی پس از انقلاب سال ۵۷ فعالیت سیاسی خود را تا زمان مرگ به عنوان رایزن حزب مشروطه ایران ادامه داد

داریوش همایون در چند ماه اخیر مقالات متعددی را پیرامون خطرات فدرالیسم و تجزیه ی ایران منتشر کرد و هشدارهایی را به ملت ایران داد. فایل صوتی زیر نسخه ی کوچک شده ی جلسه ی پرسش و پاسخ اینترنتی پیرامون مسئله ی فدرایسم و آخرین مصاحبه  همایون مربوط به تقریبا دو هفته پیش از انتشار این مطلب  است که به صورت اینترنتی انجام شده و نسخه ی اصلی آن را از اینجا گرفتم

پیوند برای دانلود

شوکت و برادرش

Click here to view the embedded video.

دانلود شوکت و برادرش با حجم کم

شوکت قهرمان سبز

Click here to view the embedded video.

دانلود شوکت قهرمان سبز با حجم کم

این قهرمان حقوق بشر که کتاب خود را در زمینه ی بنیاد گرایی اسلامی و زندگی در ایران نوشته با مجامع یهودی و ضد اسلامی هم روابط تنگاتنگی دارد از جمله  نویسند ی سرشناس کتاب ‘یهودیت برای همه ‘ که ‘زندگی در جهنم ‘ غضنفری را به عنوان تضادی میان اسلام حقیقی و روح حساس غزال توصیه می کند ! تا اینجای کار شیوه ی زندگی,قهرمانیها و اعتقادات خانم شوکت به خود ایشان مربوط است اما از آن لحظه که او در مهمانی رییس جمهور محبوب و شصت و سه درصدی ایران , دکتر محمود احمدی نژاد در نیویورک حاضر شد و رو به دوربین صدا و سیمای جمهوری اسلامی از «چیزهایی که ما داریم و خود نمی دانیم» گفت ناخواسته چیزهایی که ایشان داشت و خودش نمی دانست هم به ما ارتباط  پیدا کرد !

شوکت و محمود

Click here to view the embedded video.

دانلود شوکت و محمود با حجم کم

نکته ی جالب برای من آن قسمت از اظهارات غضنفری است که با چند هفته اطوار ملی گرایانه ی دولت کودتا در ایران مصادف بود و قطعا اتفاقی تلقی نمی شود. آنجا که می گوید :«من خاک ایران را می بوسم» ! چنانکه اگر این عبارت از او نقل نشده بود این مطلب را نمی نوشتم فلذا  بدینوسیله از دکتر محمود احمدی نژاد , اسفندیار رحیم مشایی, شوکت و همه ی هرزگان ساکن آمریکا واروپا , قهرمانان میزهای شام و رهروان جریان باد مصرانه درخواست می کنم ,زین پس شعارهای ناسیونالیستی که هیچ تناسبی با ماهیت قهرمانانه ی شما ندارد, سر ندهید !

به هر روی در آن زمان مسئله ی پیش آمده برای ما  زنگ خطری بود که چگونه یک دولت خارجی در چنین مواردی و تا این اندازه می تواند بر روی اینترنت فارسی موثر باشد پرسشی که تا همین امروز هم برای خود من در حکم معما بود تا اینکه به طور اتفاقی مصاحبه ی ابراهیم حامدی (ابی ) را با صدای آمریکا بر روی یوتیوب دیدم لطفا در نظر داشته باشید مسئولیت توضیحات توهین آمیزی که در این ویدیو به صورت نوشته افزوده شده با نویسنده ی این مطلب نیست

Click here to view the embedded video.

آنچه را که نمی توانستیم تصور کنیم و هنوز هم اطمینان نداریم  ,اینکه خواننده ی این ترانه و همان کسی که فایلها را منتشر می کند, بعدها خود به دلایلی تصمیم به ایجاد نویز در قسمت جزایر ایرانی گرفته باشد ;البته پدید آورنده ی یک اثر حق دارد که از انتشار آن چشم بپوشد یا از اجرای دوباره ی آن به گونه ای که در این مورد خواسته شده, سر باز زند ;اما ایجاد خرابکاری به این شیوه تنها می تواند دست کم گرفتن شعور مخاطب ایرانی باشد , به هر جهت از آنجا که ابراهیم حامدی تنها ,خواننده ی این اثر بی نظیر است و شعر و موسیقی این ترانه توسط ترانه سرا و آهنگساز دیگری ساخته شده و از آنجا که کماکان خرابکاری توسط شخص ایشان, محرز نشده, سه نسخه از آن  را بر روی سایت قرار می دهم

]]> http://farda.us/%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%87-%db%8c-%d8%ae%d9%84%db%8c%d8%ac-%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3-%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af-%d8%a2%d9%87%d9%86%da%af-%d8%ae%d9%84%db%8c%d8%ac.html/feed/ 8 تقریبا دو سال پیش بود که به فکر تنظیم و آماده سازی تعدادی از ترانه های میهنی افتادم در ابتدا تعدادی کد موسیقی برای وبلاگ خود تهیه کردم ,بعد تعداد بیشتری ایجاد شد و نهایتا به سرویس دریافت کد و پخش آنلاین موسیقی انجامید که تا کنون بیش از پنجاه ترانه ی عمدتا با موضوعات میهنی را به صورت کد موسیقی در خود جای داده و گام بعدی در فرصت مناسب ایجاد یک سایت کامل ساخت خودکار پلیر موسیقی برای ایرانیان خواهد بود. در همان موقع دوستی به من پیشنهاد کرد خوب است اگر ترانه ی خلیج فارس از ابراهیم حامدی(ابی ) هم به صورت کد موزیک درآید ,این کار که در آغاز برای من حالت نوعی تفنن داشت در این مورد خاص رویه ی دیگری به خود گرفت; ایراد از آنجا بود که در آن زمان هر چه گشتیم نمونه ی سالمی از فایل  ترانه ی خلیج فارس بر روی اینترنت یافت نشد و هر چه بیشتر جستجو می کردیم, کمتر می یافتیم تا اینکه به کمک آرشیو شخصی یکی از دوستان نهایتا نسخه ی سالمی را جایگزین کردیم , ابتدا موجبات این اشکال را مسایل فنی می پنداشتیم اما بعد متوجه شدیم در دقیقه ی ۱:۳۶ ازآن ترانه, آنجا که به جزایر همیشه ایرانی  تنب کوچک ,تنب بزرگ و ابوموسی می رسد عمدا خرابکاری انجام شده است ;بر خلاف آنچه که بیشتر هم میهنانمان تصور می کند مشکل کشور امارات هم  با دولت و ملت ایران بر روی مالکیت همین سه جزیره است و نه نام خلیج فارس (چنانکه چند هفته ی پیش وزیر خارجه ی این کشور نیز ایران را ضمن مقایسه ی با اسراییل به اشغال خاک امارات متهم کرد ) به هر روی در آن زمان مسئله ی پیش آمده برای ما  زنگ خطری بود که چگونه یک دولت خارجی در چنین مواردی و تا این اندازه می تواند بر روی اینترنت فارسی موثر باشد پرسشی که تا همین امروز هم برای خود من در حکم معما بود تا اینکه به طور اتفاقی مصاحبه ی ابراهیم حامدی (ابی ) را با صدای آمریکا بر روی یوتیوب دیدم لطفا در نظر داشته باشید مسئولیت توضیحات توهین آمیزی که در این ویدیو به صورت نوشته افزوده شده با نویسنده ی این مطلب نیست Click here to view the embedded video. آنچه را که نمی توانستیم تصور کنیم و هنوز هم اطمینان نداریم  ,اینکه خواننده ی این ترانه و همان کسی که فایلها را منتشر می کند, بعدها خود به دلایلی تصمیم به ایجاد نویز در قسمت جزایر ایرانی گرفته باشد ;البته پدید آورنده ی یک اثر حق دارد که از انتشار آن چشم بپوشد یا از اجرای دوباره ی آن به گونه ای که در این مورد خواسته شده, سر باز زند ;اما ایجاد خرابکاری به این شیوه تنها می تواند دست کم گرفتن شعور مخاطب ایرانی باشد , به هر جهت از آنجا که ابراهیم حامدی تنها ,خواننده ی این اثر بی نظیر است و شعر و موسیقی این [...] تقریبا دو سال پیش بود که به فکر تنظیم و آماده سازی تعدادی از ترانه های میهنی افتادم در ابتدا تعدادی کد موسیقی برای وبلاگ خود تهیه کردم [...] http://farda.us/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d9%be%d9%88%d8%b1%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%b1-%db%8c%d9%87%d9%88%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%ac%d8%b3-%d8%a7%d9%86.html/ http://farda.us/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d9%be%d9%88%d8%b1%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%b1-%db%8c%d9%87%d9%88%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%ac%d8%b3-%d8%a7%d9%86.html/#comments Thu, 22 Apr 2010 01:39:57 +0000 admin http://farda.us/?p=181 ناصر بناکننده (پورپیرار) که پیشتر در کارنامه ی خود طیف وسیعی از فعالیتهای ضد ایرانی از جمله عضویت در حزب توده, جاسوسی برای بلوک شرق و جعل تاریخ برای دولتهایی نظیر دولت بعثی صدام حسین و جمهوری آذربایجان را جای داده (پورپیرار در حال حاضر در زمره ی اسلامگرایان قرار دارد ! ),اخیرا اقدام به ساخت مستند جعلی دیگری  با عنوان “مجعولات مجلل” کرده که در بخشی از آن و از زبان قرآن ,یهودیان و مسیحیان را نجس می خواند برای آشنایی بیشتر با آرای ایشان می توانید به پایگاه بدون سانسور( لینک نخست یا لینک دوم) رجوع کنید

لینک دانلود

چندی پیش ویدیدیی را با عنوان “فریادهای یک زن هم میهن آذری” در یکی از کانالهای یوتیوب سازمان مجاهدین خلق مشاهده کردم این ویدیو زنی را نشان می دهد که با زاری در مذمت جمهوری اسلامی و عمال آن لب به اعتراض گشوده اما در واقع این ناهم میهن, “شهناز غلامی” یکی از تجزیه طلبان شناخته شده و خاینین به ایران است. در ابتدا تصور کردم شاید سازمان مجاهدین دچار اشتباه شده و یک تجزیه طلب را با یک شهروند عادی اشتباه گرفته, در اینکه سازمان مجاهدین ,سازمانی ضد ایرانی است تردیدی نداشتم اما اینکه ایشان تصاویر و گفته های تجزیه طلبان را منتشر کنند قدری عجیی می نمود بنابر این پس از درگیری لفظی با چند تن از تجزیه طلبان پیامی را بدین مضمون برای انتشار دهنده ی آن فرستادم : «

با درود_ویدیدیی که بر روی کانال خود قرار دادید مربوط است به یکی از فعالین شناخته شده ی تجزیه طلبی به نام “شهناز غلامی” که از مزدوران شناخته شده ی باکو و آنکارا است و نه آنچنان که عنوان کردید “فریادهای اعتراض یک زن هموطن در تبریز”! این کاملا صحیح است که من و شما احتمالا از جمهوری اسلامی نفرت داریم , اما این دلیل به استفاده ی تبلیغاتی از هر سگ ضد رژیمی نیست و ما ملی گرایان به اندازه ی کافی گرفتاری با دشمنان ایران و تجزیه طلبان داریم که نخواهیم با مجاهدین درگیر شویم ,از آنجا که کانال شما نشان می دهد از طرفداران سازمان مجاهدین خلق هستید و نه یک گروه تجزیه طلبی به شما توصیه می کنم این ویدیو را از روی یوتیوب بردارید«

این البته از ساده انگاری من بود که با آگاهی که به ایشان می دهم این ویدیو را از روی اینترنت حذف می کنند امروز اما مطلب جالبی را خواندم که حیفم آمد در اینجا منتشر نکنم و می تواند توجیه گر قرار دادن ویدیوی تجزیه طلبان در کانال مجاهدین باشد . مطلب از قول یکی از تجزیه طلبان معروف به نام ”علیرضا فرشی” است که خودش و همسرش “سیما دیدار” از مزدوران سابقه دار و شناخته شده هستند در رابطه با دلایل آزادی وی و دوستانش اگر فرصتی داشتم مفصلا می نویسم و اینکه نظام چه بهره گیری از تجزیه طلبان به قیمت زیر پا گذاشتن منافع ملی ما می کند , گفته های وی را عینا از “گوناز تی وی” یکی از رسانه های تجزیه طلبی  در ادامه ی همین پست نقل می کنم ;فرشی در این نامه که خطاب به عبدالله جاسبی می نویسد خود را از اتهمات و از جمله عضویت در گروه مجاهدین خلق مبرا دانسته و همه ی تقصیرات را متوجه غلامی می داند و همینطور افشا می کند که غلامی و دخترش از ایران گریخته اند مع الوصف اگر گفته های فرشی را در مورد غلامی بپذیریم لاجرم این پهلوان پنبه ی ژورنالیزم ترکستان که اینهمه برایش ترکی می خواندند سر خودشان را هم کلاه گذاشته که البته در میان این طایفه چیز عجیبی نیست

نامه ی فرشی:

جناب دکتر عبدالله جاسبی (مد ظله العالی

رئیس محترم دانشگاه آزاد اسلامی

با عرض سلام و خسته نباشید؛ احتراماً راجع به وضعیت شغلی و پرونده قضایی اینجانب علیرضا فرشی دیزج یکان، فرزند شهید بهمن فرشی و فارغ التحصیل مقطع کارشناسی رشته نرمافزار کامپیوتر از دانشگاه صنعتی شریف و مقطع کارشناسی ارشد رشته نرمافزار کامپیوتر دانشگاه تهران که در واحد بینالمللی دانشگاه آزاد اسلامی واقع در شهر مرزی جلفا در آذربایجان بعنوان عضو قراردادی هیأت علمی مشغول به انجام وظیفه هستم نکاتی چند را به استحضار میرساند. قبل از هر چیز لازم به ذکر است که برای شناخت اینجانب میتوانید به زندگینامه پیوست این نامه مراجعه کنید.

به هر حال، بعد از دستگیری در اول خرداد ۱۳۸۸ بعلت «خواست تحصیل به زبان مادری» در مراسم پیادهروی همگانی، اعمال نیروهای امنیتی در سرپیچی از آیه «و لا تلبسو الحق بالباطل و تکتمو الحق و انتم تعلمون» نمود پیدا کرد و عمل حق اینجانب، را به ناحق لباس پوشانیدند و اینجانب را «مجاهد خلق – منافق»، «بمبگذار»، «تروریست» و … نام نهادند. خود بهتر میدانید که جمع بین «مجاهد خلق» و «هویت طلب آذربایجانی» ممکن نیست و این دو در تناقض همدیگر قرار دارند و اتهامات وارده تنها برای جلوگیری از فعالیتهای مدنی و اجتماعی مردم به کار میرود. لذا، از محضر آن استاد بزرگوار و عالی مقام خواهشمند است جانب عدالت را گرفته و حقوق از دست رفته اینجانب را اعاده فرمایید. حتی در صورتی که محمکه قضایی اینجانب را محکوم کنند، و رأی بر حبس تعلیقی یا تعزیری اینجانب صادر فرمایند، اینجانب خواستار حمایت ریاست دانشگاه آزاد اسلامی هستم و این خواست با توجه به سابقه عدالتگرایی و حقگویی دانشگاه آزاد اسلامی چیزی دور از انتظار نیست. پیشاپیش تشکر خود را از الطاف جناب عالی اعلام میکنم

راجع به پرونده قضایی اینجانب که در اداره کل اطلاعات تبریز و زیر نظر شعبه چهار بازپرسی دادگستری کل استان آذربایجان شرقی و در شعبه سه دادگاه انقلاب تبریز به قضاوت قاضی علینژاد در جریان است، شرح ماوقعی که منجر به دستگیری بنده شده است چنین است

در مورخه اول خرداد امسال (۱۳۸۸) در محوطه عمومی روبروی پلههای ورودی پارک «شاه گؤلو»ی تبریز همایش پیادهروی همگانی به ابتکار شهرداری تبریز با جوایز ارزنده و ویژه قرعهکشی برگزار شده بود. در این پیادهروی همگانی که از صبح زود برگزار شده بود، جمع کثیری از شهروندان تبریزی شرکت کرده بودند که اینجانب نیز به همراه همسرم تصمیم گرفتم در این مراسم شرکت کنم. مراسم به صورت آرام و به زیبایی هر چه تمام با سرودخانی گروه کر شرکت کننده از صدا و سیمای تبریز و همچنین مجریگری مجریهای تبریزی و تهرانی که در برنامه «صبح و نشات» شبکه سه صدا و سیما به صورت زنده پخش میشد در حال برگزاری بود. متأسفانه، شرکتکنندگان از پخش زنده این برنامه، و اینکه این برنامه بعنوان جشن آزادی خرمشهر (که اصولاً باید در سوم خرداد برگزار میشد) در حال برگزاری است خبری نداشتند. همچنین، همانطور که میدانید روز اول خرداد در تبریز، مصادف با سالگرد قیام مردم تبریز بر علیه کاریکاتور توهین کننده به آذربایجانیها در روزنامه دولتی ایران در اول خرداد ۱۳۸۵ است و مضمون آن کاریکاتور، سوسکی بود که به زبان ترکی صحبت میکرد و مطلب مندرج در روزنامه، حاکی از روشهای امحاء سوسکها بود. همه ساله در سالگرد این روز، تبریزیها به اعتراضات مدنی بر علیه سیاستهای توهینآمیز صدا و سیما و روزنامههای دولتی و غیردولتی و با خواست «تدریس و تحصیل به زبان ترکی آذربایجانی» دست میزنند که امسال نیز چیزی دور از انتظار نبود و برگزاری چنین مراسمی در چنین روزی حاکی از لجمنشی و کوتاه فکری گردانندگان این مراسم داشت. بهرحال، اینجانب به همراه همسرم، هم محض کنجکاوری و هم به منظور گردش و تفریح در این مراسم شرکت کردیم

حدود ساعت ۱۰ صبح عدهای از هواداران تیم تراکتورسازی تبریز که در گوشهای از محوطه برگزاری مراسم جمع شده بودند به ایراد شعارهای “زنده باد تیم تراکتورسازی!” و “زنده باد آذربایجان!” پرداختند که من و همسرم نیز به اقتضای جوانی در بین آنها حاضر شدیم. چند دقیقه نگذشته بود، که میکروفن مراسم قطع شد و دراین اثنا که سکوت ساری بود پلاکاردها و مقوا نوشتههایی با مضامین «لزوم تحصیل به زبان تورکی»، و … بین جوانان حاضر در آن جمع پخش شد که بنده نوشتهای با مضمون «تورک دیلینده مدرسه» را که بر زمین افتاده بود را برداشته و همچون سایرین بدلیل اعتقادی که به این مطلب داشتم، آن را برافراشتم و در منظر عموم مردم قرار دادم. در این حین عدهای به سوی بنده و سایرین حملهور شده و به ضرب و شتم اینجانب و سایرین پرداختند و بعد از حدود ۲۰ دقیقه کش و قوس و رفتارهای غیرقانونی همراه با ضرب و شتم نیروهای لباس شخصی و اطلاعاتی بدست نیروی انتظامی خلاصی یافتم. بعد از بازجوییها و در حضور نهاییام در اداره اطلاعات تبریز، اتهام دیگری مبنی بر «عضویت در سازمان مجاهدین خلق» تفهیم اینجانب شد. ماجرا از این قرار بود، که زن بیوهای به نام «شهناز غلامی» که صاحب یک فرزند دختر ۱۲ ساله است، و یکی از روزنامهنگاران جنجالی تبریز بود و ماجرای چندین قتل مشکوک در تبریز را افشاء کرده بود بعد از تشکیل جلسهای در استانداری تبریز توسط نیروهای اطلاعاتی دستگیر شد

انگار (؟!) در بازجوییهای انجام گرفته شده، ایشان به مصلحت اتهام وارده را به گردن گرفته، و اتهاماتی که از طریق نیروهای امنیتی بر علیه سایرین ایراد شده است را نیز قبول کرده (؟!) بودند که اینجانب و همسرم نیز در بین این سایرین قرار داریم. ایشان پس از آزادی، در حالی که وثیقه ۲۰ میلیونی برای ایشان در نظر گرفته شده بود، به همراه دختر خویش به صورت قاچاق فرار را بر قرار ترجیح داده و راهی کشور ترکیه شده است. پس از دستگیری بنده، اتهام همکاری با این خانم، و لذا اتهام غیرواقعی عضویت در سازمان مجاهدین خلق به بنده تفهیم شد. بنده متهم شدم که در نوشتن مقالات، ارسال اخبار، و تهیه گزارشهای افشاگرانه به ایشان کمک کردهام و رابطه بلاواسطی با یک خبرگزاری به نام «خبرگزاری هما» برقرار کرده و در ازای دریافت مقداری پول با این خبرگزاری که به گفته مأموران امنیتی به گروهک منافقین وابسته است همکاری کردهام و در این همکاری همسر بنده نیز شرکت کرده است. در نهایت بعد از ۴۵ روز بازجویی در اداره اطلاعات تبریز، اظهار داشتند که: “خانم غلامی از شما سوء استفاده کرده و با جلب همکاری شما و گرفتن کمک از شما به همکاری با خبرگزاری هما پرداخته است!” اتهامی که کذب بودن آن برای بنده و کسانی که اینجانب را میشناسند واضح و مبرهن است و اصولاً هیچ اتهامی متوجه بنده نیست و بنده کاری نکردهام که مستحق ۴۵ روز بازداشت در اداره اطلاعات، و متعاقب آن ۵۰ روز در زندان مرکزی تبریز باشم