سياسي و قومي‌، عادات و رسوم‌، آثار تاريخي‌، راه‌هاي عمده و غيره‌)؛ و بخش دوم يك سلسله‌ اطلاعات به‌شكل جدول‌هايي است درباب شهرهاي عمده با نام‌، منابع اطلاعات‌، طول‌، عرض‌، اقليم حقيقي‌، اقليم عرضي‌، آوانگاري و توصيف مختصر. ابوالفدا اغلب طول و عرض‌هاي مغاير را با ذكر مختصات ترجيحي خودش يا بدون ذكر آن به‌دست مي‌دهد؛ اين مختصات گه‌گاه غلط و در مواردي خيلي غلط است‌. جالب است كه او در تعيين مختصات جغرافيايي (درجه‌ها و دقيقه‌ها) هميشه از حروف ابجد استفاده كرده است‌، نه از ارقام عربي (ش 19).1
پيش‌گفتار حاوي دو اشاره‌ٴ جالب است‌: يكي در مورد پيش‌افتادگي يا عقب‌افتادگي‌ زماني به‌مدت يك روز در صورت گردش به‌دور زمين (متن عربي‌، ص 3)؛ دوم در مورد تجديد مبحث قديمي مبني بر اين‌كه سه چهارم سطح زمين پوشيده از آب است (ص 19)، زيرا عناصر چهارگانه بايد با هم متعادل باشند و پوسته‌ٴ زمين به‌طور متوسط سه بار سنگين‌تر از آب است‌. كتاب حاوي اطلاعات گوناگون درباب استخراج نمك‌، قير طبيعي‌، جيوه‌، نقره و طلاست‌.
شكل جدول‌بندي و هم‌چنين عنوان كتاب را هم‌چنان كه ابوالفدا خود مي‌گويد از تقويم‌الابدان ابن جزله (يازدهم ـ 2) اقتباس كرده است‌. ابوالفدا هدفي دايرةالمعارفي و علمي‌ داشت و دريافته بود شكل جدول‌بندي به‌جاي شكل ادبي‌، نه تنها موجزتر و صريح‌تر است‌، بلكه موجب دقت بيشتري هم خواهد شد. او آثار پيشين را به دقت مورد مطالعه قرار داده و منابع‌ خود را در آغاز كتاب و سپس اختصاصاً در هر جدولي ذكر كرده است‌. كوشش زيادي براي ضبط املا و تلفظ درست اسامي نقاط به‌كار برده است‌. نقل قول‌هاي مكرر او از منابع متعدد (از جمله‌ در مورد مختصات جغرافيايي‌) نمونه‌اي از امانت اوست‌؛ اين ناشي از استفاده از منابع مختلف‌ بود و او امكاني براي بررسي درستي آنها نداشت‌.
مفصل‌ترين فصل‌ها عبارت است از (به ترتيب كم شدن طول آنها): مناطق شمالي آسيا و اروپا (كه مجموعه‌ٴ بزرگي از كشورهاست‌)؛ شام (اين مفصل‌ترين فصل مربوط به يك سرزمين‌ است و احتمالاً با ارزش‌ترين فصل‌، چون موٴلف آن را بهتر از همه مي‌شناخت‌)؛ عربستان‌؛ مغرب‌؛ مصر؛ آفريقاي استوايي‌؛ اسپانيا؛ ماوراءالنهر؛ عراق عرب‌؛ جزيره‌؛ جزاير غربي‌. ساير فصول بسيار كوتاه‌اند و فصل‌هاي مربوط به هند و چين خيلي مختصر است‌.2

1. هم‌چنان‌كه موٴلفان زيج آلفونسي ارقام رومي را به‌كار برده‌اند؛ يعني در مواردي كه ارقام عربي بسيار ضروري بود، آن را كنار گذاشته‌اند.
2. مي‌توان گفت مطالب مربوط به ايران هم در اين كتاب بسيار مفصل و شامل 9 فصل كتاب است (فصل‌هاي 11 تا 14 و 20 تا 24). ترجمه‌ٴ فارسي اين كتاب‌ منتشر شده است‌. ــ م‌.