شامل قواعد قديم و رسوم عاميانه‌، بلكه شامل قوانين شاهانه هم مي‌شد1؛ و ديگري‌ شوابن‌اشپيگل بود. اولي احتمالاً به نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم مربوط مي‌شود. شوابن‌اشپيگل مسلماً متعلق به نيمه‌ٴ دوم سده است (حدود 1259، حدود 1272 ـ 1283). اين كتاب شامل چكيده‌ٴ ساكسن‌اشپيگل‌، مقررات عرفي آلمان جنوبي‌، قطعاتي از قوانين عرفي‌، شرعي‌، و سلطنتي‌ مي‌شد. شوابن‌اشپيگل هم مانند قانون‌نامه‌هاي پيشين آلماني در دو بخش عمده است‌، قوانين‌ مدني و قوانين فئودالي‌.
¿ يادداشت‌هاي مربوط به مارتين لهستاني‌، و انگلبرت اَدمونتي‌.

ز. مسلمانان شرقي‌

نَوَوي‌

محي‌الدين ابو زكريا يحيي‌بن شرف‌بن مِرا الحزامي حوراني نَوَوي‌. متكلم و اديب مسلمان‌(1233ـ 1277).
در 1233، در نوي‌ٰ واقع در نزديكي دمشق زاده شد، در دمشق درس خواند، و در رواحيه‌ به تحصيل الهيات پرداخت‌، در 1253، حج گزارد و آنگاه‌، به دمشق بازگشت‌؛ پس از قتل‌ ابو شامه عبدالرحمن‌بن اسماعيل در 1268، در مقام مدرس مدرسه‌ٴ اشرفيه جانشين او شد (كه از مهم‌ترين مدارس ديني دمشق بود)، در 1277، در نوي‌ٰ از دنيا رفت‌. قبر او تا به امروز زيارتگاه است‌.
آثار عمده‌اش عبارت است از:
1 ـ منهاج‌الطالب در باب فقه شافعي كه از كتاب المُحَرًر عبدالكريم رافعي قزويني (وفات‌: 1226) اقتباس شده است‌. اين كتاب مورد توجه زيادي قرار گرفت‌، و گواه آن تعداد زيادي شرح‌، حاشيه‌، و تلخيص است‌.
2 ـ كتاب اربعين حديثاً كه بر آن شرح‌هاي زيادي نوشته‌اند.
3 ـ تهذيب الاسماء و اللغات‌، فرهنگ شرح احوال مشاهير مسلمان‌، به ويژه قدما.
او آثار متعدد ديگري در باب حديث‌، فقه‌، دين و تاريخ نوشت‌، كه برخي از آنها فقط شرح يا تلخيص آثار مسلم‌بن حجاج‌، خطيب بغدادي‌، و ابن صلاح است‌. مجموعه‌اي از منشآتش را با عنوان كتاب المنثورات و عيون المسائل المهمة، شاگردش ابن عطار (وفات‌: 1324) تحرير كرده‌، و ابن عطار و سيوطي شرح حالش را نوشته‌اند.

1. شوراي امپراتوري‌، كه در 1235، در ماينز تشكيل شد، نخستين قانون شاهانه را صادر كرد.