زبان فرانسه و يك تصنيف حجيم پزشكي به زبان چيني ــ را نمي‌توان معادل يك‌ديگر شمرد، بلكه تنها مي‌توان آنها را به حساب آورد. تعيين ميزان كارايي هريك از آنها بسيار بغرنج بوده‌است‌. درواقع حتي آنها را شماره هم نكرده‌ايم‌، بلكه تا جايي كه ممكن بوده تنها موٴلفانشان را بدون‌ توجه به حاصل كارشان برشمرده‌ايم‌.
خواننده بايد به‌خاطر داشته باشد كه مقايسه‌ٴ مابين زبان‌ها تنها مربوط به كاربرد علمي‌ آنهاست‌، يعني استفاده از آنها به‌عنوان وسيله‌اي براي انتقال معلومات آثار ادبي اصلاً موردنظر نبوده‌؛ محتمل و حتي ممكن است در صورتي كه محصولات شعري يا داستاني اين زبان‌ها را به‌ حساب مي‌آورديم‌، نتايج كاملاً فرق مي‌كرد.
در سراسر اين بخش اعدادي كه بدون پرانتز آمده مربوط به نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم است و اعداد داخل پرانتز مربوط به نيمه‌ٴ اول‌. بدين ترتيب مقايسه در هر مرحله‌اي آسان مي‌شود.
زباني كه بيش از همه عرضه شده لاتيني است 192 (223) و تعداد موٴلفان لاتيني مورد بررسي در اين جلد بيش از دو برابر موٴلفان گروه بعدي‌، يعني عربي است 85 (104)، از اين رو به‌جرئت مي‌توان گفت‌، لاتين در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم مهم‌ترين وسيله‌ٴ ارتباط علمي بود. ولي‌ تعداد موٴلفان لاتين و عربي از آنچه در نيمه‌ٴ اول بود، كمتر است‌. در اين‌جا علت اين كاهش معلوم‌ خواهد شد.
اينك بهتر است زبان‌هاي محلي اروپاي باختري را بررسي كنيم‌. اينها به‌ترتيب كاهش‌ رواجشان چنين بوده‌اند:

1. فرانسه 51(22) 7. اسپانیایی 4(4)
2. ایتالیایی 30(24) 8. نروژی 3(0)
3. آلمانی 15(12) 9. ایسلندی 1(1)
4. کاتولونیایی 14(7) 10. پرتغالی 1(2)
5. انگلیسی 10(4) 11. پرونسی 1(0)
6. هلندی 6(6) 12. سوئدی 1(0)
اگر سه زبان جزيره‌ٴ اسپانيا و پرونسي را روي هم بگذاريم‌، مجموعشان 20 (13) خواهدبود و مقام سوم را اشغال خواهد كرد. اگر زبان‌هاي اسكانديناويايي را در يك گروه قرار دهيم 5(1) مقام پنجم را خواهد داشت‌.
جمع كل اين زبان‌هاي محلي معادل 137 (82) در برابر تعداد 192 (223) موٴلف لاتيني‌ است‌. يعني لاتيني به‌تنهايي از مجموع زبان‌هاي محلي اروپا مهم‌تر بود، ولي برتري آن نسبت به