رودلف بروژي‌1

اخترشناس فلاماندي و مترجم عربي به‌لاتيني‌. تنها شاگرد شناخته‌شده‌ٴ هرمان دالماسيايي‌. در ربع دوم سده‌ٴ دوازدهم‌، مدتي‌، در اسپانيا مي‌زيست‌. مترجم تسطيح‌الاكر بطليموس از روي‌ ترجمه‌ٴ عربي مسلمة بن احمد مجريطي (تولوز 1143). قبلاً آن را تأليف خود او مي‌دانستند كه‌ به استادش هرمان تقديم كرده است‌. كتاب اسطرلاب همان مسلمة بن احمد (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دهم‌)، را هم ترجمه و آن را به‌دوستش يوحناي اشبيلي تقديم كرد. آثار نجومي مستقلي هم به‌ خود او نسبت داده‌اند.

افلاطون تيوولي‌2

رياضيدان‌، اخترشناس و اخترگوي ايتاليايي‌، مترجم عربي و عبري به‌لاتيني‌. در 1134 ـ 1145، در بارسلون مي‌زيست‌. نمي‌توان گفت او معلومات عربي يا عبري عميقي داشت‌، چون ابراهيم‌ برحيه‌ٴ يهودي با او همان همكاري را داشت كه يوحناي اشبيلي با گونديسالوو. به هر صورت‌، افلاطون تيوولي در ميان مترجمان ديگر عصر خويش‌، از آن لحاظ ممتاز است كه هم از عربي و هم از عبري ترجمه مي‌كرد. پنج ترجمه‌ٴ او به ترتيب تاريخ چنين است‌:
1. در 1133 ـ 1134، استخراج الساعات را از عمراني (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌).
2. در 1136، احكام مواليد را از ابوعلي خياط (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌). يوحناي اشبيلي در 1153، آن را ترجمه كرد.
3. در 1136، فصول احكام نجوم منصور(ي‌) را ترجمه كرد. اين منصور كي بوده‌؟ هنوز معلوم‌ نشده‌.3
4. در 1138، كتاب‌الاربعه‌ٴ بطليموس را از روي يك ترجمه‌ٴ عربي‌، احتمالاً ترجمه‌ٴ ابراهيم بن‌ صلت و تصحيح ثابت بن قره و يا حنين بن اسحاق (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ نهم‌) به لاتيني برگرداند.
اهميت آن بدان سبب است كه اولين اثر ترجمه‌شده‌ٴ بطليموس به لاتيني است‌. صد كلمه (يا كتاب‌الثمرة) جعلي كه تلخيص از كتاب‌اﻷٴربعة است دو سال پيش از آن (1136)، توسط يوحناي‌ اشبيلي ترجمه شده بود (اين ترجمه قبلاً به افلاطون تيوولي نسبت داده مي‌شد). كتاب‌الاربعه كه‌ به‌صورت كتاب بسيار رايجي درآمده بود، بارها و بارها ترجمه شد: در 1206، توسط مترجمي‌

Rudolf of Bruges .1
Plato Tiburtinus ,Plato of Tivoli .2
Steinschneider, Europaeische Ubersetzungen, p. 64, 1904 .3
او مي‌گويد كه اين شخص ممكن است يحيي بن ابي‌منصور (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌) باشد. ولي اين مقبول به‌نظر نمي‌رسد. احتمال ديگر ابو نصر منصور بن علي‌ (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌)، است‌. ولي بيشتر فكر مي‌كنم او يكي از يهوديان نومسلمان مصري و معاصر الحاكم‌المنصور فاطمي (996 تا 1920)، باشد.