سال 1322، اياس را ويران كرد. شهر بازسازي شد و بار ديگر به‌وسيله‌ٴ ناصر حسن در سال‌ 1347، ويران گرديد. اين پايان كار اياس و تقريباً دولت ارمنستان بود؛1 برخي محققان‌2 سقوط اياس را پايان جنگ‌هاي صليبي مي‌شمارند. ولي با اين‌همه‌، جنگ‌هاي صليبي ادامه يافت و هنوز برخي از مهم‌ترينشان در پيش بود، مانند جنگ‌هاي پير اول لوزينيان‌، شاه قبرس‌، آمدئوي‌ ششم ساووي‌، لويي دوم بوربن و بالاخره بدترينشان جنگ نيكوپول (1396).3 شور ديني براي‌ فتح فلسطين و سركوبي تركان ممكن است به درخواست پناهندگان معروفي بالا گرفته باشد، همچون پير اول لوزينيان‌، شاه قبرس‌، كه در سال‌هاي 1362 ـ 1365، در اروپاي باختري به‌ مسافرت پرداخت‌؛ لئون پنجم‌، شاه ارمنستان‌، كه بيهوده از دربار اوربانوس ششم و كلمنس هفتم‌ ديدار كرد، يا مانوئل دوم پالئولوگوس كه در سال‌هاي 1399 ـ 1401، مانند زايري در ايتاليا، فرانسه و انگلستان به سفر پرداخت‌. همه‌ٴ اين تلاش‌ها به شكست انجاميد، زيرا خودخواهي و آزمندي ملت‌هاي غرب خيلي بيش از ايمانشان بود. ايمانشان موسمي و سست‌، ولي طمعشان‌ پايدار و سيري‌ناپذير بود. ونيزيان گفتند: ((ما اول ونيزي هستيم بعد مسيحي‌)). جنواييان چنين‌ نگفتند، ولي كار بدتري كردند، يعني فرصت را غنيمت شمردند و به تصرف جزيره‌ٴ خيوس و دريازني پرداختند؛ آنان صليبيان مسيحي را لو دادند و تجارت شكوفايي را، از فروش بردگان‌ مسيحي‌، به راه انداختند؛ آنان را در كافا4 گرد مي‌آوردند و به مماليك مي‌فروختند تا ارتش خود را تقويت كنند! رسوايي را از اين فراتر نمي‌شد برد.
كليسا از راه‌هاي ديگري به شكست آرمان صليبي ياري كرد، چون نفرتش از اسلام و تركان با همه‌ٴ شدتش هرگز به آن اندازه نبود تا يك لحظه دشمني خود را با يونانيان و ارتدكس‌ها فراموش‌ كند و اين سبب شد تا بارها از بيچارگي مسيحيان شرقي سود جست و كوشيد آنان را به اطاعت‌ خويش وادارد. در جوي كه بدين‌سان با پيمان‌شكني‌ها، رقابت‌ها، انگيزه‌هاي پست و دودوزه‌بازي كردن‌ها مسموم شده بود، هيچ آرماني مجال پيروزي نداشت‌.
پس از فاجعه‌ٴ نيكوپول (1396)، ظاهراً روح صليبي پژمرده شد و ديگر يافتن فرمان‌روايان و شهسواران جسوري كه براي دفاع از شرق به‌خاطر منافع نهايي بازرگانان ونيزي و دريازنان‌ جنوايي حاضر به اقدامي مشترك باشند، ميسر نبود. آثار تبليغي براي جنگ صليبي‌، كه هنوز در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم‌، تعداد زيادي از آنها را مي‌توانيم ذكر كنيم‌، تقريباً به طور كامل‌ متوقف شد؛ تنها مبلغي كه فعاليتش به‌خاطر فاجعه‌ٴ نيكوپول متوقف نشد، فيليپ دومزير

1. لئون پنجم‌، آخرين شاه ارمنستان‌، در سال 1375، توسط سيف‌الدين ايشيق تيمور، امير حلب شكست خورد؛ او از سال 1375 تا 1382، در قاهره زنداني‌ بود، سپس آزاد شد و در سال 1393، در پاريس از دنيا رفت‌.
2. مثلاً هانري لامِنْس‌.
3. عزيز عطيه‌: جنگ صليبي نابلس‌، 246 ص‌، لندن 1934.
4. Cafa يا Kafa بندرگاهي‌، در كريمه بود كه از نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم تا اواسط سده‌ٴ چهاردهم‌، در اختيار جنواييان قرار داشت‌.