ژان آكويلايي‌1

پزشك ناشناسي‌، كه احتمالاً در سده‌ٴ سيزدهم‌، برآمد و ممكن است اهل فرانسه باشد. او منظومه‌اي به زبان لاتيني سرود (582 بيت‌) در باب فصد (بيت 491 به زبان فرانسه است‌). ممكن است او موٴلف رساله‌ٴ طبي ديگري باشد به نثر لاتيني‌، كه در آن از جيلبرت انگليسي نام‌ برده‌؛ بعيد است اين كتاب پيش از نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم‌، نوشته شده باشد؛ ولي اگر هم ژان‌ موٴلف هر دو رساله باشد، منظومه در باب فصد اندكي پيش از ديگري‌، نوشته شده است‌.

((چهار استاد))

شرح مفصلي بر رساله‌ٴ اعمال جراحي روجر سالرنويي (برآمدنش حدود 1170)، و رساله‌ٴ جراحي‌ رولاند پارمايي (اوايل سده‌ٴ سيزدهم‌)، را چهار استاد در زماني نامعلوم‌، تأليف كرده‌اند. قبلاً، در يادداشت مربوط به رولاند بدان اشاره شده است‌. عنوان آن ((شرح چهار استاد يعني آركيماتايوس‌ سيسيلي‌، پترونچلي‌، پلاتياريوس و فراريوس بر كتاب جراحي روجر و رولاندو))2 است‌. اين‌ عنوان كاملاً نامربوط است‌، چون هر چهار استاد مذكور مقدم بر رولاند، و بعضي حتي مقدم بر روجر بوده‌اند. اين شرح احتمالاً در حدود 1260 ـ 1270، در فرانسه تأليف شده است‌؛ و مسلماً نه خيلي بعد از آن‌، چون يان ايپرمان پزشك فلاندري (وفات‌: 1330 ـ 1331)، آن را مي‌شناخت‌. از طرف ديگر، متن اوليه‌ٴ آن ممكن است قديمي‌تر باشد، و مربوط به زمان خود روجر؛ و در تحرير بعدي براي افزايش تازگي مطالب نام رولاند بر آن اضافه شده است‌. هم‌چنين ممكن است اين‌ ((چهار استاد)) جز در مخيله‌ٴ شارحي نبوده كه مي‌خواسته به تأليف خود اعتبار بيشتري ببخشد.
تاريخ واقعي و منشأ اين شرح هرچه باشد به همان ترتيب آثار روجر و رولاند تنظيم شده‌، يعني در چهار باب‌. در واقع براي بررسي دقيق جراحي در قرون وسطا، بايد اين سه متن را به‌ صورت مجموعه‌ٴ واحد اصول و اعمال جراحي‌، كه درطول يك سده تجربه فراهم آمده است‌، مورد مطالعه قرار داد.

ژان سنت آماندي‌3

پزشك بلژيكي كه در پاريس برآمد و در آغاز سده‌ٴ چهاردهم‌، درگذشت‌.

John of Aquila .1
Glossulae quatuor magistrorum, scilicet Archimathaei, Petroncelli, Platearii et Ferrarii super cyrurgiam Rogerii et Rolandi .2
John of Saint Amand, Joannes de Sancto Amando .3