مايوركا در سال 1361؛ در سال 1391 خانواده‌اش بر اثر آزار و تعقيب روانه‌ٴ الجزاير شد و پدرش‌ ظِمَح در آن‌جا، در سال 1404 فوت كرد و خودش در سال 1444.)، به دفاع از ابن‌ميمون‌ پرداخت‌. كتاب شمعون دُوران پاسخي است به اثر قِرِسقاس در زمينه‌ٴ افكار ابن ميمون‌. مهم‌ترين‌ تأليف شمعون شرحي بر كتاب پِرقَه‌اَبُت تأليف العاذر است‌.1
هنوز بايد از دو مترجم ديگر ياد كرد، زِرَحيه‌بن اسحاق لاوي (معروف به صلاح‌الدين‌)، و سليمان‌بن‌لَبي‌. زِرَحيه كتاب التهافه‌ٴ غزالي را ترجمه كرد و سليمان كتاب العقيدةالرفيعه‌ٴ ابراهيم بن‌ داود لاوي را. بنابراين‌، زرحيه و سليمان همت خود را مصروف ترجمه‌ٴ كتاب‌هايي كردند كه‌ واقعاً باارزش بودند و موجب بقاي نامشان شدند. ترجمه به‌هيچ‌روي كمتر از تأليف نبود و مترجمان را نمي‌توان فروتر از نويسندگان ((اصيل‌)) دانست‌؛ هرچند گاه مترجمان ابله‌اند و با انتخاب‌ كتاب‌هاي نامناسب وقت خود را تلف مي‌كنند.اين مطلب در مورد زرحيه وسليمان صادق نيست‌.
گروه يهودي كاتالونيايي كوچك بود، ولي ارزش فرهنگ باشكوهي را داشت كه مسيحيان‌ كاتالونيايي در آن هنگام‌، در بارسلون‌، كرانه‌ٴ خاوري اسپانيا و در جزاير بالئار مي‌پروردند.
3. پرونس‌. هم‌چنين برخي مترجمان در پرونس فعاليت داشتند كه معروف‌ترينشان مايسترو بُنگوداس (يهودابن سليمان ناتان‌)، و ابراهيم‌بن مِشلَم اَبيگدُر بودند. اولي مقاصدالفلاسفه‌ٴ غزالي‌ را ترجمه كرد، كه كتابي بسيار با اهميت بود و دفاعيه‌اي از فلسفه در برابر تلموديان نوشت‌.
ابراهيم اَبيگُدر همان كتاب مقاصدالفلاسفه را به نثر مسجع عبري اقتباس كرد. او به‌ويژه‌، به منطق‌ علاقه داشت و خلاصه‌ٴ منطق پدروي اسپانيايي را ترجمه كرد و شرحي بر تلخيص ابن‌رشد از سه‌ مقاله‌ٴ اول ارغنون نوشت‌. از آن‌جا كه ابراهيم اصلاً عربي نمي‌دانست‌، احتمالاً ارغنون را به زبان‌ لاتيني مطالعه كرده بود. اين پيچش عجيبي در مبادلات فرهنگي بود، كه علماي يهودي آثار عربي را از طريق ترجمه‌هاي لاتيني مطالعه مي‌كردند و بيش از هر چيزي تغيير عميقي را نشان‌ مي‌دهد كه در اثناي دو قرن‌، صورت گرفته بود.
كتاب تاريخي قِريَت سِفِر، تأليف اسحاق‌بن يعقوب لاتِس‌، در سال 1372، در عين حال‌ حاوي اطلاعات ديني‌، اخلاقي‌، شرح تورات و غيره است‌. اين كتاب نوعي مجموعه‌ٴ اخلاقي و فلسفي براي خوانندگان يهودي بود، كه به‌ويژه در روزگار تعقيب و آزار، ارزش داشت‌. پروفيط دُوران تحقيقاتش در زمينه‌ٴ تلمود را با پژوهش‌هاي علمي زيادي انجام داد و به بينشي‌ خردگرايانه‌تر دست يافت‌؛ وي مدافع سرسخت ابن‌ميمون بود. از سوي ديگر، يعقوب‌بن‌سليمان‌ ظَرفَتي معرف جنبه‌ٴ عرفاني الٰهيات يهودي است‌.
ابراهيم‌بن‌عزرا (دوازدهم ـ 1) فيلسوف بزرگ‌، نوشتن كتابي درباره‌ٴ شطرنج را بي‌فايده‌

1. دايرةالمعارف يهود، ش 5، ص 17، 1903.