ولفگ ـ والدز، در قلعه‌ٴ ولفگ‌، وورتمبرگ وجود دارد كه نزد مورخان هنر به خوبي معروف‌ است‌؛ تصاوير فني زيادي از اسلحه و اقسام ماشين‌ها و وسايل مختلف از قبيل چرخ ريسندگي‌ ديده مي‌شود. نوعي دايرةالمعارف تصويري و مأخذ مهمي براي تاريخ صنايع سده‌هاي ميانه و هم‌چنين زندگي در سده‌هاي ميانه است‌.
12. اولروك بِسنيتسِر1 (1489)، مهندس نظامي آلماني‌، متولد لاندشوت‌، كه در سال‌1489 يك كتاب مصور در باب سلاح‌ها و ماشين‌ها تأليف كرد.
13. فيليپ مُنك (1496). مكانيك و توپ‌ريز آلماني‌، متولد پالاتينات‌. در سال 1496 يك‌ رساله‌ٴ مصور درباره‌ٴ شمخال‌سازي تأليف كرد. در كارهايش آهن را زياد به كار گرفت‌. يكي از ماشين‌هايي كه بادقت تصوير كرده‌، يك دستگاه لوله‌ٴ توپ سوراخ كن است كه با نيروي اسب كار مي‌كند.
14. لودويگ فون آيبه‌، اهل هرتيشتاين‌،2 مهندس نظامي‌، كه در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ پانزدهم و آغاز سده‌ٴ شانزدهم در نقاط مختلف آلمان مي‌زيست‌. در سال 1500 در آمبرگ‌3 رساله‌ٴ مفصلي‌ در صنايع نظامي تأليف كرد، كه از مشروح‌ترين آثار در اين زمينه است‌.
با مطالعه‌ٴ شرح اين چهارده عنوان انسان به اين فكر مي‌افتد، گرچه شماره‌ٴ 9 خود سه عنوان و مربوط به مآخذ يوناني است و سه عنوان ديگر هم ايتاليايي است‌، ده تاي بقيه همه آلماني‌ هستند. اين ممكن است تاحدي ناشي از پژوهش دقيق‌تر بايگاني‌هاي آلمان باشد، ولي دليل‌ اصلي اين است كه در سده‌ٴ پانزدهم در آلمان بيش از هر جاي ديگر مكانيك و مهندس نظامي‌ وجود داشت‌. اين ظاهراً موجب خشنودي ژنرال رانگن (ايسيس ش 13، ص 127) مي‌شود. ممكن است ما با عقيده‌ٴ او موافق نباشيم كه ((اسلحه آغاز هر فرهنگي است‌.)) ولي ظاهراً منشأ فرهنگ آلمان بوده است‌.
اين آثار فني سده‌هاي پانزدهم و شانزدهم ما را در فهم مساعي نظامي و فني لئوناردو داوينچي (1452 ـ 1519) ياري مي‌كند. بي‌شك‌، او مكانيك و مهندسي بزرگ بود، ولي‌ ابداعاتش به آن اندازه كه بسياري گمان مي‌كنند ابتكاري نيست‌. آنها هم مانند ساير انديشه‌هايش‌ ريشه در سده‌هاي ميانه دارند.
براي مطالعه‌ٴ دقيق‌تر درباره‌ٴ ساخت و كاربرد توپ و تفنگ و موضوعات وابسته از قبيل

1.Ulreuch Bessnitzer

2. او را براي تميزدادن از پدرش‌، لودويگ فون آيبه‌ٴ كوچك مي‌خواندند. لودويگ فون آيبه‌ٴ بزرگ (1417 ـ 1502)، دولت‌مرد معروفي بود.
3. جايي كه مارتين مِرْكْز زندگي مي‌كرد و در سال 1471 كتاب مشابهي نوشت‌. بنابراين‌، ظاهراً در آن‌جا يك سنّت فني مشخص وجود داشته است‌.