به‌طور كامل پرداخت كه نشان مي‌دهد او نه تنها خواص اصلي هر منحني‌، بلكه رابطهٴ آنها را مي‌شناخت‌. البته اين كار شگفت‌انگيز خلق‌الساعه نبود، بلكه‌، دست كم تاحدي از پرورده و نظام‌مند شدن پژوهش‌هاي پيشين‌، از قبيل كارهاي كونون ساموسي ناشي مي‌شد.

6. معرفي طب يوناني در روم‌. مطلب كمي دربارهٴ اين موضوع بسيار جالب مي‌توان گفت كه‌ قديم‌ترين پزشك حرفه‌اي روم كه در تاريخ ثبت شده آرخاگاتوس يوناني بود، كه در حدود 219 در روم اقامت گزيد. از آن پس‌، طب رومي (يعني مترقي‌ترين بخش آن‌) چندان چيزي بيش از شاخه‌اي از طب يوناني نبود.

7. فن‌آوري چيني و هلنيستي‌. سردار منگ تي‌ين (وفات 209) كاربرد قلم موي كتابت را معرفي كرد. لي پينگ آب‌ياري جلگهٴ چئنگ تو را مهندسي كرد. به عنوان نمونه‌اي از صنعت‌ هلنيستي شرحي داريم از قصر وسيع شناوري كه براي بطليموس چهارم (بطليموس فيلوپاتر، يعني پدر دوست‌، 222 تا 205) ساخته شد.

8. تاريخ‌نگاري يوناني و رومي‌. اراتوستنس جغرافي‌دان عميقاً به گاه‌شناسي علاقه داشت‌، و به‌ مؤسس گاه‌شناسي علمي يونان قديم موسوم شده بود (گرچه ما در فصل سابق ديديم كه پيش از او در اين زمينه كارهايي صورت گرفته بود).
قديم‌ترين مورخان رومي در اين عصر نمايان مي‌شوند، ك‌. فابيوس پيكتور (حدود 225 تا 216) و ل‌. كينكيوس آليمنتوس (حدود 209)، هر دو به تاريخ روم پرداختند، ولي جالب است‌ كه هر دو به يوناني نوشتند.

9. كتابت چيني‌. در اواخر قرن نوع تازهٴ ساده‌تري از خط چيني گسترش يافت‌، موسوم به ((مهر كوچك‌))، ولي مشكل است بتوان گفت كه اين اصلاح را بايد به چه كسي منسوب دانست‌؛ به‌ چئينگ مو، يا لي سسو. ثبت اين مطلب از آن لحاظ با ارزش است كه براي زبان‌هايي كه‌ كلماتشان فاقد پسوند و پيشوند نقش‌هاي وابسته‌اند، مانند چيني‌، كتابت تا حدي داراي همان‌ اهميت است كه دستور زبان در مورد زبان‌هاي داراي تركيب و نقش‌هاي وابسته‌. از اين رو بي‌مناسبت نيست كه اهميت معرفي خط مهر كوچك را در زمينهٴ خودش به‌طور كامل بيان كنيم‌، هم چنان كه در فصل آتي به تكميل دستور زبان يوناني خواهم پرداخت‌.

10. نتيجه‌گيري‌. تا جايي كه پيروزي‌هاي عملي مورد توجه باشد، اين عصر نيز تقريباً به‌طور مطلق عصر هلنيستي بود. هندسه تقريباً به درجهٴ بلندي از كمال رسيده بود. نبوغ اصيل‌ ارشميدس بر فراز همه در پرواز بود. آن كيست كه گفت هر انسان متفكري يا پيرو افلاطون است‌ يا مريد ارسطو؟ اين تقسيم‌بندي به هيچ روي جامع نيست‌. برخي از بزرگترين مردان علم در طي‌ قرون‌، كساني مانند لئوناردو، استوين‌1، گاليله و هويگنس نوع ديگري را معرفي كردند كه بايد

1 S. Stevin. ، (م 1620-1548) رياضي‌دان و فيزيك‌دان هلندي‌. - و.