ترجمه از مآخذ قديمي بابلي بود، و قصدش ستايش از تمدن بابلي‌، آرامي و سرياني (يا به‌ عبارت ساده تمدن ((قديم‌)) قبل از هجرت‌) در برابر تمدن عرب‌هاي فاتح بوده‌. اين كتاب حاوي‌ اطلاعات باارزشي در باب كشاورزي و خرافات است‌.
اين انتحال وقتي شهرت يافت كه خوولسون خاورشناس روس را نيز فريب داد. مسلماً، ابن‌وحشيه نمي‌توانست متون ميخي را بخواند، هم‌چنان كه عرب‌هاي مصري قادر به خواندن‌ هيروگليف‌ها نبودند.1

ز. جغرافياي اسلامي و ژاپني‌

ابن سرافيون‌

ابن سرافيون (؟) را با يحيي بن سرافيون پزشك مذكور در فصل سابق نبايد اشتباه كرد. او در آغاز سدهٴ دهم در بين‌النهرين برآمد. جغرافي‌دان مسلمان‌، مؤلف كتابي در جغرافيا شامل توصيف‌ درياها، جزاير، درياچه‌ها، كوه‌ها و رودهاي جهان‌. توصيف او از فرات‌، دجله‌، ونيل داراي‌ اهميت ويژه‌اي است‌.
گزارش او در باب نهرهاي بغداد2 مأخذ اصلي ما براي بازسازي نقشهٴ اين شهر در قرون‌ وسطي است‌. اين بازسازي به‌طور علمي توسط لسترنج انجام شد (1900) و او مآخذ متعدد ديگر، از جمله يعقوبي را مورد استفاده قرار داد، گزارش ابن سرافيون از شبكهٴ آب‌رساني و گزارش‌ يعقوبي از شاهراه‌هاي خروجي بغداد، به خوبي مكمل يكديگر است‌.

ابن رُسْته‌

ابوعلي احمد بن عمر بن رسته در حدود 903 در اصفهان برآمد. جغرافي‌دان ايراني‌. در حدود 903 دايرةالمعارفي تأليف كرد، موسوم به الاءعلاق‌النفيسة، كه قسمت جغرافيايي آن در دست‌ است‌. اين كتاب شامل مقدمه‌اي است در باب كرهٴ زمين و افلاك‌، كه به دنبال آن به شرح ممالك‌ پرداخته شده‌.

ابن‌الفقيه‌

ابوبكر احمد بن محمد بن اسحاق فقيه همداني‌، در همدان زاده شد، در حدود 903 برآمد.

1 .ظاهراً ابن وحشيه با آثار قديم‌تري كه در اين باره به سانسكريت‌، يوناني و فارسي نوشته شده بود، آشنايي داشته است‌. (زندگي‌نامهٴ علمي دانشمندان اسلامي‌، ج 1، ص 129). - و.
2 .بعد از 901، قبل از 945.