بلكه فقط يك تلمودي و قديس بود كه به مراسم عبادي و جزئيات آييني علاقه‌مند بود. وي‌ معتقد به فال‌، روٴيا و ساير خرافات نبود. دراين زمينه خيلي خردگراتر از ساير اعضاي خانواده‌اش‌ و اكثر معاصرانش بود. ولي خردگرايي او جنبه‌ٴ شرعي و عبادي داشت‌، نه جنبه‌ٴ علمي‌. او به علم‌ هيچ علاقه‌اي نداشت‌.

3. يهوديان ايتاليا

عمانوئيل بن سليمان‌

عمانوئيل بن سليمان‌.1 شاعر يهودي ايتاليايي (متوفا پس از سال 1328).
درحدود 1270 در رم در يك خانواده‌ٴ يهودي رومي به‌نام زفروني زاده شد؛ عضو محافل‌ روشن‌فكران برجسته‌ٴ رم بود؛ پس‌از حوادث نامعلومي ثروتش را از دست داد، شهر را ترك گفت‌ و در ايتاليا به سياحت پرداخت‌؛ در بسياري جاها معلم سرخانه بود ــ در پروجا، فابريانو، كامرينو، آنكونا، ورونا. در سال 1328 به فرمو در آنكونا پناه برد. چند سال بعد احتمالاً در فرمو وفات يافت‌.
او در علم و فلسفه معلوماتي داشت‌، به عبري و ايتاليايي نوشت و با زبان‌هاي عربي‌، لاتيني‌، و احتمالاً يوناني آشنا بود.
نامه‌اي فلسفي به هلال بن سموئيل ورونايي و چندين تفسير بر عهد عتيق نوشت‌، ولي در اينجا بيشتر به‌خاطر اشعار عبري و ايتاليايي اوست كه ذكرش مي‌كنيم‌. هنگامي كه در فرمو بود، ديواني از اشعار عبري خود تدوين كرد. اين اشعار به‌شيوه‌ٴ مقامات حريري (دوازدهم ـ 1) و تَحكِـموني حَرِزي (سيزدهم ـ 1)، با نثري مسجع به‌يكديگر پيوسته‌اند. اين ديوان حاوي 28 شعر است كه در آنها زندگي يهوديان با لحن ملايمي در معرض طنز قرار گرفته‌. موٴلف را ((هاينه‌ٴ سده‌هاي ميانه‌)) يا ((ولتر يهود)) لقب داده‌اند، لقب‌هايي كه معنادار، ولي گمراه‌كننده‌اند. آخرين‌ شعر (28) درباره‌ٴ روٴيايي است كه دوزخ و بهشت نام دارد كه هم در طرح و هم در سبك و بيان‌ آشكارا از كمدي الاهي دانته الهام يافته است‌. منبع‌هاي شعري عمانوئيل‌، عربي ـ اندلسي و هم‌چنين ايتاليايي است و او حتي اوزان شعر عبري را با اوزان شعر ايتاليايي هم‌آهنگ ساخته است‌.
ممكن است عمانوئيل و دانته خواه در كاخ كان گرانده دو اسكالا در ورونا، خواه در گوبيو، با هم ملاقات كرده باشند؛ اين‌را نمي‌توان اثبات كرد، ولي او مسلماً با چينو دا پيستويا (گيتونه‌ سينيبالدي‌) و بوسونه رافائلي دا گوبيو شاعران ايتاليايي‌، ارتباط داشت‌.
درمورد دوزخ و بهشت جا دارد كتاب Mahberet ha-tene تأليف اَحطُـب بن اسحاق‌

Manaello Giudeo .1 به ايتاليايي Immanuel ben Solmon ben Jekuthiel