زندگي‌نامه‌ها بسيار زياد و از لحاظ تفصيل متفاوت‌اند. بسياري‌شان مربوط به شعرا، فقها و ساير فضلاست‌، ولي نمي‌توان گفت چه تعدادي به دانشمندان‌، از قبيل منجمان و پزشكان‌ تعلق دارد.
علاوه‌بر چهار مورخي كه ذكر شد، ذهبي مرآت الزمان سبط بن جوزي (سيزدهم ـ 1)، را هم‌ بسيار مورد استفاده قرار داده است‌، كه تاريخي است از بدو خلقت تا سال 1256م‌/ 654 ه ق‌ (تاريخ ابن اثير در سال 1231 م / 629 ه ق پايان مي‌پذيرد). ساير مآخذ بيش از آن است كه‌ بتوان در اينجا برشمرد.
تاريخ اسلام به‌علت حجم زيادش‌، كه موجب دل‌سردي نسخه‌برداران مي‌شد، بارها تلخيص‌ شده است‌، از جمله به اهتمام خود او، به قلم تقي‌الدين بن قاضي شبهه (متوفا 1448م‌/852 ه.ق‌)، ابن شمّاع حلبي (متوفا 1529م‌/ 936 ه ق‌)، ايلدگز ايوبي‌. تلخيص ذهبي شامل تمام متن‌ است‌، مانند كتاب دول الاسلام (يا تاريخ‌الصغير)، ديگري كتاب العبر في اخبار البشر (يا تاريخ‌ اوسط)، يا منحصر به زندگي‌نامه‌هاست (تحت عناوين طبقات الحُفّاظ، طبقات القّرا، سِيَر النـُبَـلا). ذيل‌هايي هم بر آن نوشته شده است‌: ذهبي ذيل وفيات را تا سال 1340؛ احمد بن عبدالرحيم‌ عراقي (متوفا 1423 م‌/ 827 ه ق‌)، تا 1384 ـ 1385م‌/786 ه ق‌؛ ابن قاضي شبهه و غيره‌. بالاخره ترجمه‌ٴ فارسي و تركي بخش يا خلاصه‌اي از آن‌.
8. طب النبوي (يا نبي‌)، كه به ذهبي نسبت داده‌اند، از نظر من پذيرفتني نيست‌. اين عنوان‌ بارها در آثار عربي ديده مي‌شود، چندان كه حاجي خليفه بخشي را بدان اختصاص داده‌ است‌، تحت عنوان علم طب النبي (4، 131، 1845). او چنين رسالاتي را به ابونعيم احمد بن‌ عبدالله اصفهاني (متوفا 1038 ـ 1039 م‌/ 430 ه ق‌)، ابوالعباس جعفر بن محمد مستغفري‌ (متوفا 1040 ـ 1041 م‌/ 430 ه ق‌)، جلال‌الدين عبدالرحمان بن ابي‌بكر سيوطي (متوفا 1505 م‌/ 911 ه ق‌) و چهارتن ديگر نسبت داده‌، ولي از ذهبي ذكري نكرده است‌. از سوي‌ ديگر، متني كه آ. پِرون (1860) ــ كه تنها آن را بررسي كرده‌ام ـ منسوب به جلال‌الدين‌ ابوسليمان داود مي‌داند، از نوعي نيست كه از يك مورخ و محدث انتظارش را مي‌توان‌ داشت‌. آن حاوي احاديثي درباب پيامبر است‌، ولي چيزي بيش از آن نيست‌، كه در يك‌ كتاب عمومي طب اسلامي بتوان يافت‌. بي‌شك اين يك كتاب احاديث نبوي نيست‌، بلكه‌ رساله‌ٴ طبي مفصلي است‌، تأليف يك پزشك‌. اين كتاب در سه بخش است‌: 1) كليات طب‌، بهداشت‌؛ 2) دارو و غذا، يعني ادويه‌ٴ مفرده‌ٴ مفصلي‌، كه با كلياتي درباره‌ٴ اعمال طب و خصوصياتي كه طبيب بايد داشته باشد آغاز مي‌شود؛ 3) درمان و پيش‌گيري‌. البته ممكن‌ است ذهبي رساله‌ٴ كاملاً متفاوتي تحت اين نام نوشته باشد، ولي چنين رساله‌اي تاكنون‌ منتشر نشده است‌.