چانگ تسآنگ‌

چانگ تسآنگ‌1، هنگامي كه بيش از صد سال داشت‌، در 152 درگذشت‌. رياضي‌دان چيني‌. رسالهٴ نه باب در قواعد حساب‌2 را بدو مديونيم‌، كه بزرگ‌ترين اثر كلاسيك چين دربارهٴ حساب‌ است‌. تاريخ متن اصلي را نمي‌توان تعيين كرد، روايات چيني آن را به سدهٴ بيست و هفتم ق م‌ مربوط مي‌داند.3 مطالب فقرات نه‌گانه‌: (1) اندازه‌گيري اشكال مسطح‌، كسور؛ (2) مسائل مربوط به قاعدهٴ سه‌4؛ (3) مشاركت‌؛ (4) قواعد استخراج جذر و كعب‌؛ (5) اندازه‌گيري حجم‌ها؛ (6) امتزاج‌؛ (7) ((اضافه و كسر)) به كار بردن قاعدهٴ خَطَأَيْن‌؛ (8) معادلات خطي شامل يك يا چند مقدار مجهول‌، نخستين اشارهٴ معلوم به يك مقدار منفي‌5؛ (9) قضيهٴ فيثاغورس‌؛ مسائل‌، كه‌ يكي از آنها شامل يك معادلهٴ درجهٴ دوم است‌، كه به درستي حل شده‌. مقدار عدد پي 3 تعيين‌ شده است‌.

ه. نجوم هلنيستي‌

سليوكوس‌6

سليوكوس بابلي در حوالي نيمهٴ قرن (؟) در سلوكيه (؟) بر ساحل دجله برآمد. منجم‌. يكي از نخستين و مسلماً آخرين نفر از قدما كه نظريهٴ آريستارخوس را دربارهٴ چرخش شبانه‌روزي زمين‌ و حركت آن به دور خورشيد دنبال كرد. او در اين مورد حتي از استادش پابرجاتر بود.7 او جزر و مد را ناشي از مقاومت ماه بر اثر چرخش شبانه‌روزي جو زمين دانست‌. او نابرابري متناوب جزر و مد را در درياي سرخ كشف كرد و آن را مربوط به موضع ماه در منطقةالبروج دانست‌ (استرابون‌، كتاب 3، بند 5 و 9).

Chang Ts'ang .1
Chiu-chang suan-shu .2
3 .از طرف ديگر، ممكن است مربوط به بعد از ميلاد مسيح باشد؛ از متن اصلي خبر نداريم‌، بلكه تنها چكيدهٴ آن را از طريق شروح و تكمله‌هاي ليوهوئي (نك‌ نيمهٴ دوم سدهٴ سوم‌) و لي شون - فنگ (نك نيمهٴ دوم سدهٴ هفتم‌) مي‌شناسيم‌. اثر لي شون - فنگ پس از آن كه تدريجاً از يونگ لوتاتي ين استخراج گرديد، بازسازي شد (نك نيمهٴ اول سدهٴ پانزدهم‌).
rule of three .4
5 .به نام fu ، مقادير مثبت cheng ناميده شده است‌.
Seleucos .6
7 .به گفتهٴ پلوتارخوس ( 1 و VIII و Quast . Plat ) آريستارخوس نظام خورشيد مركزي را فقط به صورت يك فرضيه مطرح ساخت‌، ولي سليوكوس آن را به‌ عنوان يك نظريهٴ درست اعلام كرد.