يب‌. مؤلف حق‌شناسي خود را ابراز مي‌كند

هيچ قسمتي از اين اثر نيست كه مؤلف آن را به اندازهٴ اين بخش با مسرت نوشته باشد، ولي دين او تا بدان حد عظيم و چندان گوناگون است‌، او از كار آن قدر محققان بهره‌مند شده‌، و چندان از ياري‌ دوستان خويش سود برده‌، كه توصيف قدرداني‌اش در حد كافي و وافي مثنوي هفتاد من كاغذ شود.
نخستين دين من به محققاني است كه تواريخ علوم اختصاصي‌، رياضيات‌، طب و شيمي‌ نوشته‌اند -- كه بدون آنها مبادرت به تأليف اين كتاب غيرممكن بوده است‌. آثار راجع به تاريخ‌ علم به‌طور كلي‌، كم‌تر كارآمد بوده است‌. مشروح‌ترين اثر از اين قبيل يعني كتاب دانمان‌1 ابتدايي‌ و در مجموع‌، ناكافي است‌، درنتيجه من از آن اصلاً استفاده نكرده‌ام‌. پس از آن كه قسمت اعظم‌ مطالب خود را گرد آوردم‌، اميدوار بودم با مراجعه به تأليف لودويگ دارمشتاتر2 كه با همكاري‌ جمعي از محققان آلماني تدوين شده‌، كار خود را تكميل كنم‌. بررسي دقيقي در مطالب آن تا سال 1500 به عمل آوردم‌، ولي اين كار نتوانست رخنه‌هاي كوچكي را هم در كار من پر كند، و جز خطاهاي بي‌شمار چيزي به دست نياوردم‌. مايلم تصور كنم كه آن اثر براي اعصار بعدي‌ باارزش است‌، ولي براي عصري كه هم‌اينك از آن نام برده شد، معتبر نيست‌.
كتاب من‌، كه در ووندلگم‌3 (نزديك گنت‌4) در بلژيك آغاز شد، بر اثر جنگ متوقف ماند. پيش از اين كه خانهٴ خود را ترك كنم‌، يادداشت‌هايم را در باغ دفن كردم و تا سال 1919 آنها را بيرون نياوردم‌، و تا اواسط 1920 واقعاً قابل استفاده نبود، گرچه من در اين سال‌هاي بي‌تكليفي‌ مي‌توانستم مطالب چشم‌گيري گرد آورم‌، ولي تا 12 ژانويهٴ 1921 عملاً نتوانستم كار نوشتن را از سر گيرم‌.
در 1915 هنگامي كه در لندن توقف داشتم‌، دوستم آلدو مِيِلي‌5، قهرمان نهضت تاريخ علم‌ در ايتاليا، مرا با خانواده‌ام به خانه‌اش در چيانجيانو6 در نزديكي سينا7 دعوت كرد. چنان پيش‌ آمد كه من سرانجام‌، به جاي رفتن به سينا، روانهٴ نيويورك شدم‌، ولي هرگز آن دعوت كريمانه را فراموش نخواهم كرد. در اثناي آن سال‌هاي پريشاني‌، هنگامي كه هرگز نمي‌دانستم چگونه ممكن‌ است مجبور به ترك رؤياي خويش و پرداختن به مشغله‌اي دنيوي‌تر و سودآورتر نشوم‌، از

1.Friedrich Dannemann: Die Naturwissenschaften in ihrer Entwicklung und in ihrem Zusammenhange

(4 ج‌، ليپزيك 1910 - 13؛ چ 2، 4 ج‌، 1920-23 نك‌Isis . ، ج 2، ص 218؛ ج 4 ص 110، 536؛ ج 5، ص 198؛ ج 6، ص 115).

2. Handbuch zur Geschichte der Naturwissenchaften und der Technik(Zweite Auflageو Berlin, 1908)

Wondelgem .3
Ghent .4
Aldo Mieli .5
Chianciano .6
Siena .7