راهبي مطيع و فروتن بود. ولي پيداست كه نثر خام لاتيني وانت در تاريخ‌هاي فرانسوي حركت‌ تازه‌اي را برانگيخت‌.
تاريخ او ثبت روزانه‌ٴ وقايع نيست‌، بلكه دست‌كم بخش‌هايي از آن بعداً نوشته شده است و اندكي بيش از يك وقايع‌نامه است‌؛ مي‌شود گفت پيدايش مورخ آغاز مي‌شود. وي شاهد بسياري از حوادثي بود، كه بيان كرده‌؛ حوادث را در كمال درستي و آن گونه كه برايش معلوم شده‌ بود و هم‌چنين احساسش را در مورد آنها بيان مي‌كند. مي‌توان دريافت كه بخشي از كتاب در سال‌1360 نوشته شده و بخشي ديگر در سال 1368 يا اندكي پس از آن‌.
در سال 1348 در پاريس شاهد شهاب معروفي بود كه تصور مي‌شد موجب طاعون گرديد؛ به ستاره‌هاي دنباله‌دار سال‌هاي 1340، 1360 اشاره مي‌كند و در رَنس ناظر ستاره‌ٴ دنباله‌دار سال‌1368 بوده است‌. بررسي مصايب و رويدادهاي جوي ثبت شده توسط او مناسب خواهد بود.
وانِت در سال 1357 منظومه‌ٴ بلندي به زبان فرانسه درباره‌ٴ تاريخ مقدس نوشت‌، كه بيشتر مربوط به سه مريم است‌1 (35000 بيت‌).

داردِل

مورخ فرانسوي‌، نويسنده‌ٴ تاريخ ارمنستان (وفات‌: 1384).
ژان داردل در اتامپ (ايل دو فرانس‌؛ استان سن اواز) زاده شد؛ به سلك فرانسيسان درآمد و در سال 1377، همراه با آنتونين مُنوپُلي به زيارت بيت‌المقدس و كوه سينا رفت‌. در قاهره با لئون‌ لوسينيان پنجم (1342ـ1393) آخرين شاه ارمنستان كوچك (كيليكيه‌) ملاقات كردند، كه در آن‌ هنگام در اسارت سلطان مصر بود. داردل اعتراف‌نيوش و كاتب شاه شد و نامه‌هاي بي‌شماري از سوي او براي فرمانروايان اروپايي نوشت‌، تا مگر آزادي او را بازخرند. در سال 1379 به‌عنوان‌ نماينده‌ٴ مورد اعتماد شاه نزد شاهان آراگون و كاستيل فرستاده شد، تا ياريشان را به‌دست آورد و توانست پس از بازگشتش به مصر در سال 1382 آزادي شاه را فراهم سازد. لئون پنجم و داردل‌ خيلي زود مصر را ترك گفتند (1382) و روانه‌ٴ رودس شدند و در آن‌جا، داردل به نمايندگي شاه در ارمنستان‌، سپس در ونيز، در آوينيون (كه در آن‌جا كلمنس هفتم او را به اسقفي تُرتيبُلي‌2 منصوب‌ ساخت‌)، در مونپليه و اسپانيا بود. وقتي داردل نتوانست حمايت و كمك لازم را براي بازپس گرفتن‌ كيليكيه به‌دست آورد، همراه با لئون پنجم به مونپليه و آوينيون بازگشت و روانه‌ٴ پاريس شد (1384).
داردل در ششم دسامبر 1384، درگذشت و در زادگاهش اتامپ به خاك سپرده شد. اما لئون

1. سه مريمي كه شاهد بر صليب كشيدن مسيح بوده‌اند، يعني مريم عَذرا، مريم مجدليه و مريم مادر يعقوب و يوسف‌، همسر كلوفاس‌.
2. Tortiboli اسقف‌نشيني بود در كاپيتاناتا در ايتاليا و ساحل جنوبي آدرياتيك‌.