مقياس‌هاي استانده را يافت‌. گفته مي‌شود گاه يك ذراع را بر ديوار يا ستوني حك مي‌كردند. من‌ هيچ نمونه‌اي از آن را سراغ ندارم‌، ولي نمونه‌هاي متعددي از اوزان به‌دست آمده‌، كه‌ معروف‌ترينش از پمپئي بوده و اينك‌، در موزه‌ٴ ناپْل است‌. پنج نمونه از پيمانه‌هاي مواد خشك‌ (=كيل‌) در حفاري‌هاي بازار آسوس به‌دست آمده كه اينك در موزه‌ٴ هنرهاي زيباي بوستون‌ نگه‌داري مي‌شود.
نمونه‌اي از اروپاي باختري در سده‌ٴ چهاردهم استانده‌ٴ طول آوينيون است‌، كه بر ديوار قصر آرْل كار گذاشته‌اند.

نخستين دريانوردان اسكانديناوي از مهاجرت يا پرواز پرندگان براي كشف سرزمين‌ها يا جزيره‌هاي تازه استفاده مي‌كردند. قرن‌ها بعد، كريستف‌كلمب نخستين‌بار با مشاهده‌ٴ حركت‌ دسته‌هاي بزرگ پرندگان به سوي جنوب غربي به آمريكا رسيد.

به گفته‌ٴ آ. ث‌. كي تاريخ 1348 بي‌اعتبار و از جعليات است‌. اين ساعت را يكي از افسران‌ هنگ هايلاند در هنگام بازگشت از جنگ واترلو در يك روستاي فرانسوي يافته بود. برايم‌ ارزيابي اطلاعات وي ميسر نيست‌.

قديمي‌ترين بندي كه در باب آن اطلاعات تاريخي داريم‌، بندي است كه به فرمان بطليموس‌ دوم (پادشاه مصر 285 ـ 247 ق‌م‌)، در انتهاي ترعه‌اي ساخته شد، كه رود نيل را به درياي سرخ‌ مي‌پيوست‌. در اواسط سلطنت ميانه (1788 ـ 2160 ق م‌) ترعه‌اي از وادي‌طُميلات به درياچه‌ٴ تمساح كنده شده بود. دومين شاه سلسله‌ٴ 26 به‌نام نخو (سلطنتش 593 ـ 609 ق م‌) فرمان داد آن‌ را تا آماري لاكوس و خليج سوئز ادامه دهند. به گفته‌ٴ هرودت 120,000 مصري دراين راه از ميان‌ رفتند و كار ناتمام ماند. داريوش (شاهنشاه ايران و مصر 489 ـ 521 ق م‌) آن را تكميل كرد. پهناي آن طوري بود كه دو كشتي داراي سه رديف پاروزن به‌راحتي مي‌توانستند از كنار هم‌ بگذرند و طولش را با چهار روز كشتيراني مي‌پيمودند. به‌ياد اين كار بزرگ كتيبه‌هايي در جوار آبروگاه نويسانده شد، كه قطعاتي از آن به‌دست آمده است‌. به گفته‌ٴ استرابون (اول ـ 2 ق م‌) و ديودورس سيسيلي (اول ـ دوم ق م‌) آبروگاه در آرسينوئه تمام مي‌شد و در آن‌جا، دو بند داشت‌ كه از هر جزر و مَدي مانع مي‌شد و به كشتي امكان مي‌داد تا به‌آساني از آبروگاه به دريا يابرعكس‌ رفت و آمد كند.

دكتر محمد آقا اوغلو توجه مرا به قسمتي از معجم‌البلدان ياقوت (سيزدهم ـ 1)، درباره‌ٴ