ج‌. يهود

بنيامين تودلايي‌1

بنيامين يوناه اهل تودلا در ناوار، سياح يهودي اسپانيايي كه در حدود 1160 ـ 1173، برآمد. در 1160، سرقسطه را ترك گفت و با آهستگي و دقت به سياحت كشورهاي جنوب اروپا و خاور نزديك پرداخت‌، تا بغداد رفت‌، و از راه مصر و سيسيل‌، در 1173، به كاستيل بازگشت‌. بيشتر اوقاتش در قسطنطنيه‌، بيت‌المقدس‌، بغداد، اسكندريه‌، و سيسيل گذشت‌. شرح سفرهايش‌،2 قديمي‌ترين اثر مهم در نوع خود در ميان آثار عبري است‌، و مسلماً از گران‌بهاترين سفرنامه‌هاي‌ قرون وسطا به‌شمار مي‌رود؛ اين سفرنامه حاوي اطلاعات دست اول و موثقي درباره‌ٴ اقامت‌گاه‌ها، تجارت‌، و صنايع يهوديان است‌؛ هم‌چنين برخي اطلاعات دست دوم درباره‌ٴ كشورهاي شرقي‌تر كه موفق به ديدار آنها نشده است‌.

پتاحيابن يعقوب‌

پتاحيا بن يعقوب هه ـ لبن‌3 معروف به پتاحياي راتيسبوني‌، سياح يهودي‌، كه در پراگ زاده شد، در حدود 1175 ـ 1190، برآمد. از راه جنوب روسيه‌، ارمنستان‌، ايران‌، و بابليه‌، از راتيسبن به‌ فلسطين رفت‌. هم‌وطن او و عارف بزرگ يهودا هه ـ حسد (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌)، گزارش سفر او را تحرير كرد. اين گزارش خيلي كم‌بهاتر از سفرنامه‌ٴ بنيامين است‌؛ با اين‌همه‌، حاوي اطلاعات‌ جالبي است درباره‌ٴ تاتارهاي جنوب روسيه‌، مذاهب و اقامتگاه‌هاي يهوديان‌، دانشگاه يهودي‌ بغداد و فلسطين و غيره‌.

يعقوب بن ناتانيل‌

يعقوب بن ناتانيل كُهـِن‌،4 زاير يهودي بيت‌المقدس‌، در زماني نامعلوم‌، برآمد. به عقيده‌ٴ آخرين‌ مصحح كتابش آيزنشتين‌، كه از او تبعيت كرده‌ام‌، در حدود 1180 ـ 1187، برآمده است‌؛ ولي‌ گرونهوت او را از اواسط سده‌ٴ سيزدهم مي‌داند، و اشتينشنايدر بين سده‌ٴ سيزدهم و چهاردهم‌. او براي زيارت قبور اوليا سفري به فلسطين كرد. وي شرحي نوشته است كه تا حدي روابط ميان‌ بوميان فلسطين و صليبيان را روشن مي‌كند.

Benjamin of Tudela .1
Massa'ot shel R. Benjamin .2
Petahiah ben Jacob of Ratisbon .3
Jacob ben Nathaniel ha -Kohen .4