با اهميت است كه بايد بار ديگر ذكر شود: ايجاد فرقه‌هاي دومينيكي و فرانسيسي‌، صدور ماگنا كارتا، و رشد حقوق رومي در بولونيا.
1) افزايش مطالب مربوط به معارف ارسطويي از طريق ترجمه‌هاي لاتيني و عبري‌ (كتاب‌الحيوان‌، السماء والعالم‌، اخلاق‌، سياست‌).
2) ترجمه‌ٴ كتاب بطروجي به لاتيني‌؛ آثار ابن رشد به لاتيني و عبري‌؛ آثار ابن‌ميمون به عبري‌.
3) كتاب حساب فيبوناتچي در 1202؛ آغاز رياضيات اروپايي‌، كه با وجود اقتباس از منابع‌ حساب عربي اصالت داشت‌.
4) رساله‌هاي مثلثات‌، ساعات‌، روش‌هاي ترسيمي‌، و ابزارهاي حسن مراكشي‌.
5) تكوين تئين يوآن شو به دست چئين چيو ـ شائو و لي ـ يه‌.
6) رستاخيز علم مكانيك با الهام از يوردانوس نموراريوس‌.
7) توصيف آسيا از پيان دل كارپيني‌، چئيو چئانگ ـ چئون‌، چائوجو ـ كوا؛ توصيف مصر از عبداللطيف‌، توصيف مناطق شمالي از ساكسوي نحوي و كتاب آيينه‌ٴ شاهي‌.
8) فرهنگ جغرافيايي ياقوت‌.
9) دايرةالمعارف‌هاي عمومي تاريخ طبيعي و غيره از بارتولوميوي انگليسي و توماس كانتمپري‌.
10) كتاب مزرعه‌داري والتر هنلي‌.
11) كارهاي گياه‌شناسي و پزشكي ابن بيطار.
12) رساله‌ٴ بازداري فردريك‌، شامل ملاحظات تازه‌ٴ كالبدشناسي‌.
13) تكوين جراحي‌، بيشتر در بولونيا و مونپليه‌.

كارهاي تطبيقي گروههاي مختلف‌

براي سهولت مقايسه مانند گذشته از ژاپن شروع مي‌كنيم و به سوي غرب مي‌آييم‌. نام‌هاي‌ برجسته با حروف سياه ريز نوشته شده است‌.

ژاپن (4)

بنيانگذاران دين (2): | Shinran-Shōrin and Dōgen
مورخ: | Kamo Chōmei
صنعتگر: | Katō Shunkei

چين (14)

مربيان (2): | Chingiz Khān, zyeh-lü Ch'u t'sai