چكيدهٴ آن باشد. اثر كوسماس احتمالاً مأخذ قديم‌ترين نقشه‌هاي مسيحي بوده است‌. كوسماس‌ نخستين نويسندهٴ غربي است كه از چين‌1 به صورت واقعي سخن مي‌گويد.

نقشهٴ مادبا

در 1896 نقشه‌اي از فلسطين بر روي كاشي در مادباي موآب‌2، در فلسطين كشف شد، در حالي‌ كه قسمتي از آن به‌طور جبران‌ناپذيري خراب شده بود. اين قديم‌ترين نقشهٴ جغرافياي حقيقي‌ است كه در دست است‌، چون نقشهٴ پويتينگر (نك نيمهٴ اول سدهٴ سوم‌) نوع ديگري است‌، يعني‌ نقشهٴ جهان‌، يا نوعي راه‌نامهٴ مصور است‌، و نقشهٴ كوسماس (نك‌) نقشهٴ جهان‌شناسي است‌. از اين گذشته‌، نقشهٴ مادبا تنها نشانهٴ سنت بيزانسي است‌، در حالي كه نقشه‌هاي ديگري كه نام‌ برده‌ام‌، و راه‌نامه‌ها همگي آثار غربي است‌. اسامي نقشهٴ مادبا با اسامي نام‌نامهٴ اوزبيوس وفق‌ مي‌دهد. نام‌نامهء اثر كوچكي است از اوزبيوس قيصراني (نك نيمهٴ اول سدهٴ چهارم‌).

استفانوس بيزانسي‌

استفانوس‌3 در زماني نامحقق‌، احتمالاً در ايام يوستينيان برآمد. لغت‌نويس و جغرافي‌دان‌ بيزانسي‌. مؤلف يك فرهنگ جغرافيايي بسيار مفصل‌، كه تقريباً به كلي از ميان رفته‌، ولي از طريق رئوس مطالبي كه هرمولايوس نامي در سدهٴ ششم از آن تهيه كرده‌، شناخته شده است‌.4

ط. طب لاتيني‌، بيزانسي‌، سرياني‌، ايراني و چيني‌

آنتيموس‌5

از بوزنطه‌6 تبعيد شد، در دربار تئودوريك كبير (نخستين شاه اوستروگوت‌ها از 493 تا 526) برآمد؛ سفير تئودوريك در دربار تئودوريك (شاه فرانك‌ها از 511 تا 534)؛ او در باب ارزش غذايي‌ و درماني خوردني‌ها و نوشيدني‌هاي مختلف يادداشتي خطاب به تئودوريك اخيرالذكر نوشت‌.

موشيون‌7

در سدهٴ پنجم يا ششم‌، و به احتمال زياد در سدهٴ ششم‌، در افريقاي شمالي برآمد. پزشك لاتيني‌

Tzinitza .1
Moab ,Madaba .2
Stephanos .3
4 .اوستاتيوس را هم ببينيد (نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم‌).
Anthimus .5
Byzantium .6
7 Moschion. ، Moschio ، Muscio ، Mustio ، او را نبايد با پزشكي به همان نام اشتباه كرد كه جالينوس و سورانوس او را ذكر كرده‌اند.