آثار زير (55 تا 59) درباره‌ٴ شرح آثار پيشينيان است‌.
55) شرح بر آثار فارابي در باب تعليم روحاني به صورت راهي براي كسب سرور و حكمت‌.
56) تلخيص المُحَصًل‌. تأليف در 1270 ـ 1271، از جمله‌ٴ شرح‌هاي متعدد بر كتاب محصل‌ افكارالمتقدمين و المتأخرين (المحصل من نهاية العقول في علم الاٴصول‌) فخرالدين رازي‌. در آن به‌ مسائل مختلف علمي توجه شده‌؛ از قبيل اشاره به خطاي باصره كه كمتر ناشي از اشتباهات‌ حسي‌، و بيشتر مربوط به اشتباه در قضاوت است‌.
57) در جواب جعفربن محمد محقق حلي (وفات‌: 1277) در ماهيت ذائقه‌.1 58
) تعليقه بر شرح المحقق‌، در اثبات واجب‌الوجود، تأليف علي بن عمر كاتبي قزويني‌ (وفات‌: 1277).
59) بحث درباره‌ٴ عقايد كاتبي در مورد نقيض خاص و عام‌. ¿ شماره‌ٴ (43).
21. الهيات ــ (60) جواهر الفرائض النصيرية. شايد به نام ناصرالدين محتشم قهستان به فرائض‌ الناصريه موسوم شده است‌. درباره‌ٴ فقه‌. علي‌بن محمد جرجاني (وفات‌: شيراز1413 ـ 1414)، آن را شرح كرده است‌.
61) تجريد العقايد (الكلام‌). درباره‌ٴ علم كلام‌؛ كه احتمالاً معروف‌ترين تأليف اوست‌؛ و شرح‌ها ،شرح شرح‌ها، و تعليقه‌هاي زيادي بر آن نوشته‌اند. تنها برخي از آنها ذكر مي‌شود: شرح‌ حسن‌بن يوسف‌بن مطهر حلي (وفات‌: 1326)؛ الشرح‌القديم از محمد اصفهاني (وفات‌: 1348 ـ 1349)؛ الشرح‌الجديد از علي بن محمد قوشچي (وفات‌: 1474 ـ 1475)؛ شرح التجريد از محمدبن احمدبن سليمان‌بن كمال پاشا (وفات‌: 1533 ـ 1534). معروف‌ترين آنها شرح قديم‌ است كه علي‌بن محمد جرجاني‌، محمدبن ابراهيم خطيب‌زاده (وفات‌: 1495 ـ 1496)، احمدبن‌ مصطفي طاشكپري‌زاده (وفات‌: 1560 ـ 1561)، و غيره آن را شرح كرده‌اند. بر شرح جديد هم‌ شرح‌هاي متعددي نوشته‌اند.
62) كتاب قواعدالعقائد. در پنج فصل در ذات و صفات خداوند، معني نبوت‌، معاد، و غيره‌.
22. اخلاق ــ نصيرالدين دو رساله در باب اخلاق نوشت‌، كه اولي شهرت فراواني يافت‌.
63) اخلاق ناصري‌. از آن جا كه به نام ناصرالدين محتشم اسماعيلي قهستان نوشته شده‌، بنابراين مربوط به پيش از 1256، است‌. با عنوان رساله في‌تحقيق العلم به عربي ترجمه شد. اين‌ كتاب ادامه‌ٴ يك سنت كهن اسلامي بود، كه خود از طريق بروسُن نوفيثاغوري از اخلاق افلاطون‌ و ارسطو اقتباس شده بود. اخلاق ناصري توفيق زيادي يافت و اين توفيق تا به امروز ادامه داشته‌ است‌. اين كتاب الهامبخش آثار فارسي ديگري از همان قبيل شد، از قبيل اخلاق جلالي تأليف‌

1. مدرس رضوي مي‌گويد اين رساله در جواب كاتبي قزويني نوشته شده است‌، نه محقق حلي‌. ــ م‌.