مختلف بود، تاريخ‌هايشان يكديگر را تصحيح مي‌كنند. اتوكَر شخص غيركليسايي بود؛ ماتياس‌ نوئنبورگي استاد قانون شرع و وكيل مدافع پتر دوسبورگي‌، كنراد مگنبرگي و هوگواسپكتزهارت‌ كشيش بودند؛ انگلبرت اَدمـُنتي راهب بنديكتي بود؛ يوهان ويكترينگي راهب سيسترسيني‌؛ يوهان وينترتوري فرانسيسي بود. به‌علاوه‌، آنان در كشورهاي مختلف مي‌زيستند. اتوكَر و انگلبرت در اشتيريا؛ يوهان ويكترينگي در كارينتيا؛ پتردوسبورگي اهل باواريا، ماتياس‌ نوئنبورگي از همسايگي بال آمده بود (ولي از بخش آلماني آن‌) و يوهان وينترتوري يك‌ سويسي واقعي از اهالي ايالت زوريخ بود.
5. فروبومان (ممالك سُفلي‌ٰ). در فروبومان‌، علي‌ٰرغم مساحت اندكشان تعدادي آثار تاريخي پديد آمد.
نخست ناحيه‌ٴ والون را در نظر بگيريم‌. پيش از همه بايد از تاريخ ژيل لسني (سيزدهم ـ 2) نام‌ ببريم‌، كه او دست كم تا سال 1304 زنده بود. كار بزرگ ژيل‌، يعني تعيين تاريخ رويدادها به‌ كمك كسوف و خسوف و ساير وسايل علمي‌، در زمان او دست كم در قلمرو مسيحيت منحصر به فرد بود. ژان دو هوسام‌ِ كانُن تاريخ شاه‌زادگان و اسقف‌هاي لي‌يژ را از سال 1247 تا 1348 به‌ زبان لاتيني نوشت‌.
مورخان هلندي به زبان خودشان نوشتند. اين زبان بر اثر نبوغ ياكوب‌فان مايرلانت (سيزدهم‌ ـ 2) به سطح والايي ارتقا يافته بود. تنها يكي از اين مورخان‌، يعني استوك هلندي بود و سه تن‌ ديگر فلاندري بودند.
ملياس استوك تاريخ هلند و كشورهاي همسايه را از سال 694 تا سال 1305 به شعر هلندي‌ نوشت‌. آيينه‌ٴ تاريخ مايرلانت را لودويك فان فلتهم و فيليپ اوتنبروك تكميل كردند. تاريخ برابان‌ تا سال 1350 و تاريخ‌هاي ديگري به شعر فلاندري به قلم يان فان بوندال نوشته شد.
6. بوهميا. تاريخ داليميل‌، تاريخ موزون بوهميا از زمان آدم تا سال 1310 است‌، كه نه تنها مرجعي‌ با ارزش براي تصحيح تاريخ‌هاي آلماني است‌، بلكه در عين حال يكي از نخستين يادگارهاي‌ ادبيات چك به شمار مي‌رود و پيش از نيمه‌ٴ قرن دوبار به آلماني ترجمه شد.
7. انگلستان‌. شايسته است مورخان انگليسي را به دو بخش كنيم‌. در گروه نخست فضلايي را قرار مي‌دهيم كه تاريخ انگلستان را نوشتند. يكي از تاريخ‌ها را پيتر لانگتافت به شعر فرانسه نوشت‌، ولي رابرت منينگ آن را پيش از نيمه‌ٴ قرن به شعر انگليسي‌ ترجمه كرد. دو تاريخ ديگر انگلستان را نيكلاس تروت و والتر دوهمينگبورگ به زبان لاتيني‌ نوشتند. تاريخ لاتيني ديگري به‌نام گل‌هاي تاريخ يك تأليف مخلوط است كه بخش اول آن تا سال 1259 از متيو پاريس (سيزدهم ـ 2) و بقيه اضافاتي از مورخان ديگر و بيشتر از رابرت دو ريدينگ است و بي‌جهت نام او روي تمام كتاب آمده‌.