لانگ - دار - ما جانشين رال - پا - چان شد، لاماييان را تحت تعقيب قرار داد، كتاب‌هاشان را سوزاند، و از اين قبيل كارها، ولي خودش هم در سومين سال حكومتش كشته شد.

ج‌. زمينهٴ فلسفي‌. آثار يوناني‌، لاتيني‌، انگليسي‌، سرياني و عربي‌

فوتيوس‌

فوتيوس‌1 در حدود 820 زاده شد، در 891 (؟) درگذشت‌. محقق بيزانسي كه فضلي تمام داشت‌. اسقف اعظم قسطنطنيه‌. مهم‌ترين كتابش كتاب‌خانه يا ده‌هزار كتاب‌2 است كه پيش از 857 به‌ اتمام رسيده و شامل 280 فصل است‌، هر فصل ((مرور))ي است با گزيده‌هاي فراوان از يك‌ كتاب‌. برخي از اين فصول مربوط است به پزشكان‌، فيزيك‌دانان‌، و لغت‌نويسان‌، با اين حال‌ بيشتر آنها به متكلمان و مورخان اختصاص دارد. بعداً يك واژه‌نامهٴ يوناني توسط او يا تحت‌ رهبري وي تأليف شد.

اريگنا3

يا اريوگنا4. جان اسكوتوس‌5 (كه به غلط يوحناي اسكاتلندي‌6 ترجمه شده‌) از تبار ايرلندي‌، در حدود 800 زاده شد، و در حد 877 درگذشت‌. از حدود 843 رئيس مدرسهٴ دربار7 شارل طاس‌ در فرانسه‌. از اصيل‌ترين فيلسوفان قرون وسطي‌. او بيش از مدرسيان براي عقل در برابر نقل‌ اهميت قايل شد. در زبان يوناني معلومات خوبي داشت‌، چندان كه مي‌توانست آثار مجعول‌ ديونوسيوس و آثار ماكسيموس معترف را به لاتيني ترجمه كند.با اين حال افلاطون را فقط از طريق ترجمهٴ ناقصي از تيمايوس مي‌شناخت‌، كه به وسيلهٴ خالكيديوس شده بود. او سخت‌ تحت تأثير قديس اوگوستين قرار داشت‌. تحت تأثير خالكيديوس و مارتيانوس كاپلا دستگاه‌ هراكليدي مريخ و مشتري را توسعه داد (يعني گفت كه مريخ‌، مشتري‌، زهره و عطارد مدام به گرد خورشيد مي‌گردند)، ولي اين اظهار نظري تصادفي است‌، چون بقيهٴ معلومات نجومي وي‌ به هيچ روي در اين پايه نيست‌. مهم‌ترين اثرش‌، كه در 867 تأليف كرده اندر تقسيمات طبيعت‌8 نام‌ دارد و مطلب اصلي آن اين است كه وحدت طبيعت از خدا ناشي مي‌شود و سرانجام بدو باز مي‌گردد.

Photios .1
Myriobiblon ,Bibliotheca .2
Erigena .3
Eriugena .4
Scottus) John Scotus .5 )
John the Scot .6
scola palatina .7
De devisione naturae .8