مسلمة بن احمد

ابوالقاسم مسلمة بن احمد مجريطي از مردم مادريد، در قرطبه برآمد، در 1007 يا پيش از آن‌ درگذشت‌. منجم‌، رياضي‌دان‌، عالم علوم غريبه‌. قديم‌ترين دانشمند مهم اسپانياي مسلمان‌. زيج‌ خوارزمي را اصلاح و تكميل كرد و به جاي گاه‌شناسي ايراني آن گاه‌شناسي عربي را قرار داد. رساله‌اي در اسطرلاب نوشت (يوحناي اسپانيايي آن را به لاتيني ترجمه كرد)؛ شرحي بر تسطيح‌الاكر بطليموس كه رودلف بروژي ترجمه كرد (نك نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌)؛ رساله‌اي در حساب‌المعاملات‌، كتابي در انساب‌الحيوان (؟). احتمالاً او رسائل اخوان‌الصفا را در اسپانيا معرفي كرد، يا اين كه بعداً يكي از شاگردانش به نام كرماني‌1 به اين كار پرداخت‌. او از قدرت‌ مهرآفريني اعداد متحاب‌2 (220 ، 284) سخن گفت‌. دو رساله‌ٴ كيميايي رتبةالحكيم و غايةالحكيم‌ به وي منسوب است‌، رساله‌ٴ دوم به وسيله‌ٴ ترجمه‌ٴ لاتيني كه در سال 1252 به فرمان شاه‌ آلفونسو صورت گرفت‌3 مشهور شد؛ اصل عربي آن احتمالاً متعلق به اواسط سده‌ٴ يازدهم است‌.

قبيصي‌

ابوالصقر عبد العزيز بن عثمان بن علي قبيصي‌، شاگرد عمراني (نك نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌) در موصل‌، پس از مرگ او در 955 - 956 به خدمت سيف‌الدوله‌ٴ حمداني (متوفي در 966 - 967) پيوست‌. احكامي بزرگ مسلمان‌. مهم‌ترين آثارش عبارت است از المدخل الي صناعة (أحكام‌) النجوم‌، و رساله‌اي در اقتران كواكب‌؛ كه هر دو را يوحناي اسپانيايي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌) به‌ لاتيني ترجمه كرد. او، يا حامي‌اش سيف‌الدوله سروده‌اي درباره‌ٴ قوس قزح دارد.

ربيع بن زيد

ربيع بن زيدِ اسقف در ايام حَكَم ثاني اسقف قرطبه و البيره‌، در حدود 961 در قرطبه برآمد.
مسيحي اسپانيايي كه به عربي مي‌نوشت‌. رساله‌هاي متعدد در احكام نجوم تأليف كرد و تقويمي‌ به نام حَكَم ثاني نوشت (كتاب‌الانوأ) در تعيين اوقات سعد.
تقويم مشابهي به وسيله‌ٴ عريب بن سعد تأليف شد (نك فقره‌ٴ طب در زير).

1 .مآخذ عربي در اين مورد ضد و نقيض است‌. در مورد كرماني نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم را ببينيد.
2 .اعداد متحاب به دو عدد صحيح كه هريك با مجموع مقسوم‌عليه‌هاي ديگري (به جز خود آن عدد) برابر باشند، اطلاق مي‌گردد (مانند 220 و 284). اعداد متحاب مدت‌ها در ساختن طلسمات مهر و محبت به كار مي‌رفته‌اند. - و.
3 .تحت عنوان Picatrix .