2. شبه جزيره‌ٴ اسپانيا

خـوان مـانـوئـل‌

دن خوان مانوئل‌1 (1282 ـ 1349)، بزرگ‌ترين نويسنده‌ٴ اسپانيايي عصر خويش‌، مورخ‌، داستان‌سرا، مربي اخلاق‌، موٴلف كتابي در شكار.
دن خوان مانوئل در 5 مه 1282 در قلعه‌ٴ اسكالون در كاستيل جديد به دنيا آمد. پسر شاه‌زاده‌ دن مانوئل و بئاتريكس ساووي و نوه‌ٴ سان فرديناند (فرديناند سوم‌، شاه كاستيل و لئون‌، متوفا 1252) بود. زيردست سانچوي چهارم (1284 ـ 1295) تربيت شد و به‌دست او در مملكت‌ مرسيه به‌كار گمارده شد و در آنجا ارتباطش با جهان عرب آغاز شد. خوان مانوئل عربي آموخت‌ و از ادبيات عرب معلومات خوبي به‌دست آورد. هنگامي كه به‌علت خردسال بودن آلفونسوي‌ يازدهم‌، نايب‌السلطنه‌ٴ كاستيل بود (1312 ـ 1325)، پيش از سال 1325 و حتي مدت‌ها پس از آن درگير لشكركشي‌ها و توطئه‌هاي بي‌شماري شد. كافي است بگوييم زماني خود را ناگزير به‌ اتحاد با شاه آراگون و حتي محمد چهارم امير نصري2 غرناطه (1325 ـ 1333) ديد. سرانجام با آلفونسوي يازدهم صلح كرد و در برابرش سر تسليم فرود آورد. در سال 1340 در پيروزي بر مسلمانان در جنگ سالادو و در سال 1342 در فتح الجزيره شركت داشت‌. در سال 1349 در پنيافل (بر دوروي عليا، خاور والادوليد) وفات يافت‌. (گورش كه اينك ويران شده‌، در كليساي‌ دومينيكي آن شهر، داراي تاريخ M. CCC. LXII است‌!).
او علي‌رغم كارهاي فراوان ديگر، آثار زيادي نوشت‌. كافي است اشاره‌اي بكنيم به تاريخ‌ مختصر (حدود 1320 ـ 1324)، كتاب شكار (1325)، كتاب سواركاري (1326)، كتاب احوالات‌(1329 ـ 1330) و معروف‌تر از همه كتاب لوكانور يا پاترونيو (حدود 1328 ـ 1335).
كتاب شكار (1325) قديم‌ترين كتاب راجع به شكار به زبان كاستيلي است‌، البته در صورتي‌ كه قوانين شكار سانچوي ششم شاه ناوار (دوازدهم ـ 2)، را در سال 1180 به حساب نياوريم‌. كتاب شكار دن خوان در 12 فصل است‌: ماهيت و اقسام بازها، قوش‌هاي خوب را چگونه بايد شناخت‌، آنها را چگونه اهلي و تربيت كنيم‌، چگونه غذا بدهيم و معالجه‌شان كنيم (فصل 11)؛ فصل آخر مربوط به بهترين نقاط براي بازداري در اسپانياست‌.
كتاب احوالات تأثير بلانكورناي رامون لول (حدود 1283) و افسانه‌ٴ بلوهر و يوذاسف را نشان‌ مي‌دهد، كه از بودا قديسي مسيحي ساخته است‌.
لوكانور مجموعه‌اي از ((مثل‌ها)) يا داستان‌ها به شرح زير است‌: امير لوكانور از نديم خود پاترونيو سوٴالاتي راجع به مسائل گوناگون اخلاق و سياست مي‌پرسد: پاترونيو به آن پرسش‌ها

Don Juan Manuel .1
2. از فرمان‌روايان خاندان بنونصر در اندلس‌.