شهرت فيليپ به‌عنوان يك شاعر در طي چهار قرن بر پايه‌ٴ يك شعر فرانسوي بسيار بلند بود، به‌نام پندهاي اخلاقي اوويد، كه مسلماً جعلي است‌. موٴلف واقعي آن كرِتين لوگويي اهل‌ سنت مور، نزديك ترويا در شامپاني بود، كه گفته مي‌شود آن‌را براي ملكه ژان همسر فيليپ زيبا (شاه فرانسه 1285 ـ 1314؛ ژان در سال 1284 با او ازدواج كرد؛ ملكه در سال 1305 درگذشت‌.) سروده است‌. با اين‌كه كتاب مسخ اوويد بيش‌از 10,000 بيت نيست‌، پندهاي اخلاقي‌ اوويد به 62,000 بيت بالغ گرديده‌، كه اضافات آن به‌صورت تفسيرهاي رمزي و تمثيلي و توجيهات مسيحي است‌. اين آخرين تلاش بزرگ براي مسيحي كردن ادبيات غيرمسيحي بود؛ پس از آن گرايش تازه‌ٴ انسان‌گرايي بيش از پيش درصدد حفظ ادبيات غيرمسيحي با همان زيبايي‌ اصلي‌شان برآمد، بدون اين‌كه آن را با مطالب اخلاقي يا عقايد مسيحي تطهير كند.
تنها شعر ويتري كه به‌دست ما رسيده تقريرات فرانك ـ گونتيه است‌، كه 32 بيت بيشتر نيست‌. مضمون آن خوش‌حالي مردم عامي است‌، هم‌چون فرانك ـ گونتيه‌ٴ هيزم‌شكن‌. نيكلا دو كلامانژ (يا كلمانژ 1360 ـ حدود 1440) انسان‌گرا، اين شعر را به لاتيني ترجمه كرد و فرانسوا ويلون (متوفا حدود 1489) بر آن ردّيه نوشت‌.

گيـوم دو مـاشـو

گيوم دو ماشو. شاعر و موسيقي‌دان فرانسوي (متوفا 1377). فرانسويان او را در شاعري همتاي‌ پترارك مي‌دانند. وي از موسيقي‌دانان برجسته‌ٴ عصر خود بود.
گرچه او درباره‌ٴ اصول موسيقي چيزي ننوشت‌، چنان تأثير عميقي در ((هنر نو)) داشت‌، كه‌ بايد در اينجا از او سخن گفته شود.
او درحدود 1300 در اسقف‌نشين رَنْـس زاده شد. در شامپاني جايي به‌نام ماشو هست (در بخش جنوبي استان آردن‌)، كه از رَنْـس چندان دور نيست‌. او درحدود 1323 منشي ژان‌ لوكزامبورگي شاه بوهميا شد. نزد او در بوهميا اقامت گزيد و در لشكركشي هايش به لهستان‌، ((ليتواني‌))، ايتاليا و فرانسه همراه او بود، تا شاه در جنگ كرِسي (1346) كشته شد. آن‌گاه‌ به‌خدمت دختر او بُـنه لوگزامبوركي درآمد، كه در سال 1333 با ژان دوك نورماندي ازدواج كرده‌ بود. بُـنه در سال 1349 درگذشت و گيوم در خدمت شوهر او باقي ماند تا او شاه فرانسه شد (ژان‌ دوم ملقب به خوب 1350 ـ 1364). پس از مرگ او نيز در خدمت شاه بعدي‌، يعني شارل پنجم‌ فرزانه بود. در سال 1333 كانُـن جامع رَنْـس‌1 شد و بيشتر اوقاتش را در آن شهر گذراند تا در سال‌1377وفات يافت‌.
او اشعار زيادي به زبان فرانسه نوشت كه براي مطالعه‌ٴ اوضاع آن زمان باارزش است و حتي‌

1. ظاهراً تاريخ بايد 1373 باشد. ــ م‌.