7. تعـادل مايعـات‌

دربـاب غوطـه‌وري در مايعـات‌

متن كوتاهي در يك نسخه‌ٴ خطي از اوايل سده‌ٴ چهاردهم در كتاب‌خانه‌ٴ درسدن موجود است‌.1 موٴلف آن از اصل ارشميدس شروع كرده و درباره‌ٴ امكان تعيين نسبت اجزاي مختلف يك‌ همبسته (آلياژ) يا مخلوط به‌وسيله‌ٴ اندازه‌گيري وزن مخصوصشان بحث كرده است‌. اين متن‌ اقتباس از درباره‌ٴ اجسام شناور ارشميدس است كه ويلهلم موربكي (سيزدهم ـ 2) در سال 1269 آن را به لاتيني ترجمه كرده بود. ولي از هيچ مأخذي ذكري نشده‌. شامل ده قضيه است‌.

8. آب‌راهـه‌هـا

براي نوشتن تاريخ آب‌راهه‌ها به‌صورتي كامل هيچ تلاشي نشده و اطلاعات مربوط به آنها در دنياي قديم را بايد در تاريخ‌ها و سال‌نامه‌هاي محلي يا در بايگاني‌ها جست‌وجو كرد. سابقه‌ٴ برخي آب‌راهه‌ها به دوران باستان مي‌رسد، مانند آنچه درياي سرخ را به يكي از شاخه‌هاي شرقي‌ رود نيل مي‌پيوست و به سده‌ٴ ششم پ م مربوط است (مقدمه 1، 96، 560)، ترعه‌اي در برزخ‌ آتوس از سده‌ٴ پنجم پ م (مقدمه 1، 116)، آب‌راهه‌ٴ چيني از نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سوم پ م (1، 181)، آب‌راهه‌ٴ كُرينتوس [يا قرنطه در يونان‌] در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ اول (1، 254). سده‌ٴ سيزدهم از لحاظ آب‌راهه‌ها و تأسيسات آبي يكي از درخشان‌ترين اعصار بود، از قبيل ترعه‌ٴ بزرگ ميلان‌، موج‌شكن و كاريز جنوا، كه هردو به اين قرن مربوط است (مقدمه 2، 1124، 1242)، و آب‌راهه‌ٴ بزرگ چين كه مجموع طول آن به 2000 كيلومتر مي‌رسيد، تا پايان اين سده به اتمام رسيد (مقدمه 2، 1623، 1842، 1921). هيچ آب‌راهه‌اي را نمي‌شناسم كه در سده‌ٴ چهاردهم ساخته‌ شده باشد، ولي غيرممكن است آن سنت يك‌باره در اين زمان متوقف شده باشد.
بندها و حوضچه‌ها هم تاريخي طولاني دارند. ممكن است قدمت برخي به دوران باستان‌ برسد. ولي از آنجا كه كشتي‌ها اغلب نسبتاً سبك بودند، لغزاندنشان بر روي يك سطح شيب‌دار آسان‌تر بود، تا تغيير دادن سطح آب‌. نمونه‌ٴ آن ديولُكُس‌، معبر شيب‌داري در برزخ كُرينتوس بود، كه استراُبن (اول ـ 2 پ م‌) در كتاب جغرافيايش سه بار ذكر كرده است‌. به گفته‌ٴ فلدهاوس‌، برخي‌ حوضچه‌هاي هلند در سده‌ٴ سيزدهم ساخته شدند، يكي را ذكر مي‌كند كه در سال 1220 در نزديك آمستردام ايجاد شد و ديگري كه يك دريچه بود، در سال 1253 توسط ويلهلم دوم كنت‌

De insidentibus aqauae Db-86 fol. 272-74. .1