است خاطرنشان كنيم كه قديمي‌ترين متن‌هاي اسپانيايي (كاستيلي‌) مربوط به 1145 و 1155، است‌.1 مي‌توان اضافه كرد كه قديمي‌ترين متن‌هاي كاتالاني و پرتغالي به ترتيب به 1171 (سندي از صومعه‌ٴ رودا)، و 1192 (يك منشور)، تعلق دارد.

ح‌. ايتاليا

رُموالد سالرنويي‌2

در 1181، درگذشت‌. موٴلف تاريخ جهان تا 1177، كه به‌خاطر تاريخ سيسيل اهميت زيادي دارد.
درباره‌ٴ او چيزي نمي‌دانيم جز اين كه ممكن است همان رُموالد موٴلف رساله‌ٴ سالرنويي مربوط به‌ نبض باشد، كه قبلاً ذكر كرديم‌.

فالكاندوس‌3

مورخ سيسيلي‌. احتمالاً در سيسيل زاده شد و در همان‌جا تحصيل كرد. به عضويت دادگاه‌ سلطنتي سيسيل درآمد، و پس از 1181، تاريخ سيسيل را در زمان پادشاهي ويليام بد و ويليام‌ خوب (ويليام اول و دوم پادشاهان سيسيل از 1154 تا 1166، و از 1166 تا 1189)، نوشت‌. اين كتاب‌، كه انشاي زيبايي دارد، داراي اطلاعات گران‌بهايي در باب كشاورزي (نيشكر و ساير گياهان كشاورزي‌)، و صنايع (نساجي‌) است‌. فالكاندوس‌، با وجود عدم بي‌طرفي‌اش از بهترين‌ مورخان عصر خويش بود. گيبن او را بسيار ستوده است‌.
تطبيق هوگو فالكاندوس با هوگو فوكو راهب صومعه‌ٴ سن دني از 1186 تا 1197، مدلل نيست‌.

گُدفروا ويتربويي‌4

در حدود 1120، احتمالاً در ساكسوني زاده شد. در بامبرگ تحصيل كرد، در 1184، اسقف‌ ويتربو شد. كشيش سه تن از امپراتوران آلماني بود، با آنان سفرهاي زيادي كرد، و از سوي آنان به‌ مأموريت‌هاي متعددي فرستاده شد. دراواخر عمرش‌، بيشتر اوقات را در ويتربو گذراند، و در 1191، يا پس از آن‌، درگذشت‌. مورخ و مكان‌شناس بسيار با سوادي بود، و يوناني و عبري‌ مي‌دانست‌. او تاريخي (نيمي منظوم و نيمي منثور) نوشت‌5 مربوط به وقايع از زمان خلقت تا

charter of Oviedo, fuero of Avilès .1
Romuald of Salerno, Romoaldus archiepiscopus Salernitanus .2
Hugo Falcandus .3
Godfrey of Viterbo, Gioffredo da Viterbo, Gotfried, Godefroy; Godefridus Viterbiensis .4
Memoria seculorum .5