ادوريكـو پـوردِنـونـه‌

ادوريكو پوردِنونه‌.1 فرانسيسي ايتاليايي كه به خاور دور سفر كرد (متوفا 1331).
او زماني در فاصله‌ٴ سال‌هاي 1274 و 1286 در روستاي ويلانووا، نزديك پوردنونه‌، واله‌ نونچللو در ناحيه‌ٴ ساحلي فريولي در انتهاي شمالي درياي آدرياتيك زاده شد. نام خانوادگي‌اش‌ احتمالاً ماتيوسي بود و ممكن است برخي اجدادش اهل بوهميا بوده باشند.
ادوريكو در آغاز جواني به فرقه‌ٴ فرانسيسي پيوست و به‌زودي به علت رياضت و فروتني‌اش‌ شهرت يافت‌. در سال 1314 سفرش را به شرق آغاز كرد. او مدت 16 سال در شرق بود و در سال 1330 به پادوا بازگشت‌. ادوريكو به درخواست كشيش كليساي سان آنتونيوي پادوا شرح‌ سفرهايش را به يكي از همكيشان فرانسيسي خود به‌نام گيللمو دا سولانيا تقرير كرد. پس از آن‌ ادوريكو روانه‌ٴ دربار پاپ در آوينيون شد، ولي در پيزا بيمار گشت‌، به زادگاهش در فريولي‌ رفت و در 14 ژانويه‌ٴ سال 1331 در آنجا وفات يافت‌. بنديكت چهاردهم در سال 1755 او را تقديس كرد.
شرح سفرهاي او بي‌درنگ مورد توجه قرار گرفت‌. در سال 1340 تحرير ديگري از آن به‌ اهتمام يك راهب فرانسيسي سيلزيايي به‌نام هاينريش فون گلاتس تهيه شد و در سال 1351 ژان‌ دراز ايپرايي (چهاردهم ـ 2) آن را به فرانسه ترجمه كرد.
با اين‌كه ادوريكو شخص تحصيل‌كرده‌اي نبود و كنج‌كاوي علمي نداشت‌، توصيفات او ارزش كار يك مشاهده‌گر دقيق را داراست‌؛ در استنباطهايش هميشه راه درست پيموده‌، ولي‌ هميشه موٴمن بوده است وكتاب او علي‌ٰرغم ايجازش حاوي مطالب جالبي است كه معاصرانش‌ ذكر نكرده‌اند، يا ماركوپولوي معروف از ديدنش غفلت كرده است‌. او را بايد يكي از بزرگ‌ترين‌ سياحان سده‌هاي ميانه و بهترين مورخ هيئت‌هاي تبليغي كاتوليكي در چين به‌شمار آورد.
خط سير او چنين بوده است‌؛ ابتدا به طرابوزان‌، سپس ارزروم‌، تبريز و سلطانيه رفت‌، پنج يا شش سال در فعاليت‌هاي تبليغي همكيشانش در اين خطه شركت جست‌. هنگامي كه سلطانيه را ترك گفت‌، روانه‌ٴ كاشان‌، يزد، استخر، شيراز، بغداد و هرمز شد، كه بندري در شرق خليج فارس‌ بود (خط سير كاملاً روشن نيست و عجيب به نظر مي‌آيد). از هرمز با يك كشتي ظرف 28 روز به تانا در نزديكي بمبئي رفت و پس از سوم آوريل 1321 قدم به خشكي نهاد. از آنجا روانه‌ٴ سواحل مالابار گشت و در بسياري نقاط توقف كرد، از جمله در سيلان‌. سپس با كشتي به جزاير مالزي رفت‌، سوماترا، جاوه‌، بورنئو و در ساحل چمپا،2 پياده شد و سرانجام به كانتن رسيد.

1. Odoricus de Portu Naonis (del Friuli) Odorico da Pordenone, sive de Foro Julii . نام مسيحي ادوريك از همان خانواده‌ٴ ,Udalric ,Vodaric Ulric و غيره است‌.
2 .ناحيه‌اي بوده در كرانه‌هاي ويتنام جنوبي‌. برنج چمپا به آنجا منسوب است ــ م‌.