استورلا ثـوردارسُـن‌1

استورلا پسر ثوردر و برادر اسنوري استورلوسُن (ن ك‌). مورخ ايسلندي‌؛ از بزرگ‌ترين مورخان‌ قرون وسطا.
در 1214، زاده شد؛ و در 1250 ـ 1251، رئيس جمهور ايسلند بود. در 1262، ايسلند به‌ نروژ ملحق شد، و استورلا به نروژ رفت و در سلك دوستان شاه ماگنوس‌، مصلح قانون‌، درآمد. سپس قاضي‌القضات سراسر ايسلند شد (1272 ـ 1276)؛ و پس از آن ديوان دادگستري به دو قسمت ايسلند شمالي و غربي تقسيم شد، (1277 ـ 1288). او در 1284، درگذشت‌.
كاري را كه عمش بدان خوبي آغاز كرده بود، يعني تأليف كتاب تاريخ ايسلند و نروژ را دنبال‌ كرد، كه يك حماسه‌ٴ منثور واقعي است‌.
او قسمت اعظم تاريخ خاندان خودش‌2 (يعني استورلونگ‌ها را كه به جدش استورلاي‌ هوامي منسوب بود) نوشت‌، كه به رويدادهاي سال‌هاي 1116 ـ 1264، مربوط است‌؛ پس از آن‌ تاريخ هاكون هاكونارسن‌3 (1217 ـ 1283)، شاه نروژ، را تأليف كرد؛ و در اواخر عمر به نوشتن‌ تاريخ هاكونارسن كبير، مصلح قوانين‌4 (شاه نروژ از 1213 تا 1280)، پرداخت‌.
از اين كتاب آخري تنها قطعاتي باقي است‌.
اين آثار به خاطر واقع‌بيني‌، بي‌طرفي‌، و نثر عالي و روان ايسلندي‌شان درخور توجه‌اند.
آثار شرح حالي متعددي متعلق به همين ايام در دست است‌، كه به همين اندازه چشمگيرند، ولي موٴلفانشان را نمي‌شناسيم‌؛ از قبيل تاريخ يارلا5 درباره‌ٴ امراي اُركني از حدود 872 تا 1170 (كه در حدود 1200، يا اندكي بعد، تأليف شده‌)؛ و تاريخ كنوتْـر 6 درباره‌ٴ شاهان دانمارك از هارالْـدْر بلاتون تا كنوتْـر ششم‌، حدود 930 تا حدود 1190 (اين يكي اندكي بعد، يعني در حدود 1270 تأليف شده است‌). وقتي اين آثار تاريخي و شرح حالي را با هم درنظر بگيريم‌ زيباترين مجموعه‌ٴ تاريخي قلمرو مسيحيت غربي را در قرون وسطا، تشكيل مي‌دهند.

ب‌. مسيحيت شرقي‌

گيورگيوس آكروپوليتس‌7

مورخ بيزانسي‌، كه در 1217، در قسطنطنيه زاده شد؛ در 1233، به دربار نيقيه رفت‌، و در آن‌جا مدتي تحت تعليم نيكه‌فوروس بلمودس قرار گرفت و براي خدمات سياسي آماده شد؛ در

ٴSturla Thordarson, Sturla Doroarson .1
Sturlunga saga .2
Hakonar saga gamla Hakonarsonar.3
ًMagnus saga lagabaetis .4
Orkneyinga saga (Jarla saga) .5
Knytlinga saga .6
Georgios Acropolites .7