خواننده‌اي كه بخواهد منظره‌اي كلي از وضع علم و تفكر علمي در سده‌ٴ چهاردهم‌، در پيش‌ چشم داشته باشد، تنها لازم است فصل‌هاي اول و پانزدهم را بخواند -- اگر تنها به رياضيات و نجوم علاقه‌مند باشد، بايد خود را به قسمت ششم فصل اول‌؛ فصل ششم‌؛ قسمت ششم‌ فصل پانزدهم و فصل بيستم محدود سازد. اگر منحصراً به علوم عربي (يا چيني‌) علاقه‌مند باشد، فهرست مطالب به او كمك مي‌كند تا به آساني قسمت‌هاي مربوط به علوم عربي (يا چيني‌) را در هر فصل بيابد. بررسي زبان‌شناختي در قسمت‌هاي چهاردهم فصل اول و پانزدهم به وي امكان مي‌دهد تا اسناد نوشته شده به هر زبان را بيابد. اگر علاقه‌ٴ او باز هم‌ محدودتر باشد، نمايه او را در يافتن مطلب مورد علاقه‌اش ياري مي‌كند. بي‌شك‌، هيچ‌ نمايه‌اي همه‌ٴ خواست‌ها را برآورده نمي‌كند، بلكه خوانندگان بايد آماده باشند تا روش‌هاي‌ مختلفي را براي جستجو به كار گيرند.
فصل‌هاي بررسي (اول و پانزدهم‌) گزيده‌ٴ مطالب و در نتيجه مختصر شده‌اند؛ به طوري كه‌ موٴلف گاه‌، در موقع نوشتن آنها ناگزير بوده تاحدي گزارش را ساده كند، ولي نمايه در بسياري‌ موردها امكان مي‌دهد اطلاعات تكميلي يا دقيق‌تر درباره‌ٴ هر مطلبي به دست آيد. فصل‌هاي‌ بررسي‌، با وجود بينش كلي و اختصاريشان حاوي مطلب‌هايي است كه در فصل‌هاي مربوط نيامده‌، به اين دليل كه مطلب‌هاي اضافي اغلب نتيجه‌ٴ فرايند نهايي مقايسه و نتيجه‌گيري است‌. بنابراين‌، خواننده‌اي كه اين كتاب را به‌صورت يك فرهنگ به‌كار مي‌گيرد و تنها به يادداشت‌ اصلي مربوط به دانشمند يا محقق خاصي مراجعه مي‌كند، با اين كار ممكن است داده‌هاي مهمي‌ و شايد مهم‌ترين آن را كه نويسنده عرضه كرده است‌، از دست بدهد.
نمايه‌ٴ مجلد سوم جامع‌تر از دو مجلد قبلي است‌، چون حاوي دست‌كم يك اشاره به هر مقاله در سراسر اثر است‌. يادداشت اصلي ممكن است براي منظور خواننده كافي باشد، ولي‌ اگر بخواهد مثلاً درباره‌ٴ ارشميدس مطالعه كند، كافي است نمايه‌هاي سه مجلد را ببيند. البته‌ ارشميدس در سده‌ٴ سوم پيش از ميلاد برآمد، ولي بر كسان ديگري در طول تاريخ اثر گذاشت‌؛ زندگي اين جهاني‌اش در سال 312 ق م‌، پايان يافت‌، ولي هر بار كه رياضيداني مسئله‌هاي‌ ارشميدس را در مرجع اصلي آن بررسي مي‌كرد، روح او احيا مي‌شد. شايد ساده‌ترين راه بيان‌ مطلب اين باشد كه بگوييم ارشميدس از نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سوم پيش از ميلاد به بعد، برآمده‌ است‌.

3. هدف و روح اين اثر

هدف اين اثر بيان مختصر و در عين حال هرچه كامل‌تر رشد علم و انديشه‌ٴ علمي (معلومات‌ نظام‌مند) در همه‌جا در طي اعصار است‌. مجلد حاضر به سده‌ٴ چهاردهم‌، محدود مي‌شود و