دو تن از شاگردانش‌، نشانهٴ آغاز فعاليت علمي عظيمي بود. گويند او نخستين كسي بود كه به‌ درخواست خليفه آثار طبي را به عربي ترجمه كرد.1 يادداشت مرا در بارهٴ نوهٴ او جبريل ببينيد (نيمهٴ اول سدهٴ نهم‌).

البطريق‌

ابويحيي البطريق در حدود 796 - 806 درگذشت‌. از مترجماني كه در خدمت منصور بودند. او برخي از آثار بقراط و جالينوس را به عربي ترجمه كرد؛ هم‌چنين كتاب‌الاربعهٴ بطليموس را براي‌ عمر بن فرخان به عربي برگرداند.

مادهاواكارا2

پسر ايندوكارا. در زماني نامعلوم در سدهٴ هشتم يا نهم برآمد. پزشك هندي‌. مؤلف رسالهٴ موسوم‌ به مطالعهٴ امراض‌3 يا مختصر نيدانا 4. اين اثر، بيشتر از آسيب‌شناسي بحث مي‌كند و اگر از روي‌ تعداد شروحي كه بر آن نوشته‌اند قضاوت كنم‌، رواج فراواني يافته است‌.

وريندا5

پزشك هندي كه معاصر مادهاواكارا يا اندكي پس از او بوده است‌. حتي ممكن است وريندا و ماداواكارا هر دو نام يك تن باشد. مؤلف رساله‌اي در طب به نام معالجهٴ كامل‌6، كه در آن‌ نسخه‌هايي براي تعدادي از بيماري‌ها به همان ترتيب مطالعهٴ امراض عرضه شده است‌.

طب تبتي‌

در يادداشت راجع به آيين بودايي تبتي در نيمهٴ اول سدهٴ هفتم‌، گزارش مختصري دربارهٴ كانجور و تانجور عرضه شد. اشاره كردم كه مجموعهٴ آخري حاوي پنج مجلد در طب است‌. از كانجور نيز برخي اطلاعات طبي مي‌توان كسب كرد. ولي‌، غير از اين دو مجموعه هم رسالهٴ طبي مستقلي‌ وجود دارد به نام چهار تانترا 7 . بنابر روايات محلي‌، يك مترجم تبتي به نام بائيروتسانا (وايروكانا)8، با همكاري پزشكي استاد، آن را در كشمير ترجمه و به شاه تي - سونگ د - تسن‌ تقديم كرده است‌. بايد فرض كنيم كه اين اثر، دست كم به صورت اصلي ((تبتي‌)) آن‌، متعلق به آن‌

1 .هرچند نام اين آثار در دست نيست و توقف او در بغداد بسيار كوتاه بود.
Madhavakara .2
Rugviniscaya .3
Nidana,Madhavanidana .4
Vrinda .5
Siddhiyoga ,Vrindamadhava .6
Gyud-bsi .7
Bairotsana (Vairocana) .8