فلسفه ـ 1. كتاب‌العلل كه به غلط به ارسطو نسبت داده شده است‌. ترجمه‌ٴ يوحنا و ژرار كرمونائي‌.
2. كندي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌): رساله في‌العقل‌. ترجمه‌ٴ يوحنا يا ژرار كرمونائي‌(؟)
3. قسطا بن لوقا (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ نهم‌): كتاب الفصل بين‌الروح و النفس (كه به ابن‌سينا هم‌ منسوب است‌). متن لاتيني به موٴلفان متعددي نسبت داده شده است‌: قسطنطين افريقي‌، اوگوستين‌، الكساندر نكام‌، توماس كانتمپري‌، ارسطو!
4. فارابي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌): كتاب إحصاء العلوم‌. ترجمه‌ٴ يوحنا، هم‌چنين ترجمه‌ٴ ژرار كرمونائي‌.
5 . ابن‌سينا (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌): ترجمه‌ٴ قسمتي از كتاب الشفاء.
6. ابن جبرول (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌): ينبوع الحياة. اين كتاب به‌خاطر تأثيري كه در اصول‌ مدرسي مسيحي داشته داراي اهميت ويژه‌اي است‌.
7. غزالي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ يازدهم‌): مقاصد الفلاسفه‌. دايرةالمعارفي در سه‌باب‌: منطق‌، طبيعي‌، مابعدالطبيعه‌.

مهم‌ترين اين ترجمه‌ها كتاب حساب‌، اخترشناسي فرغاني (1134 ـ 1135)، رساله در حفظ ابدان‌، معرف سنت سرالاسرار در غرب‌؛ و بيش از همه ترجمه‌ٴ آثار فلسفي است‌: كتاب‌العلل‌، آثار فارابي‌، ابن‌سينا، ابن جبرول‌، و غزالي‌، كه تحولي واقعي در دنياي غرب به‌وجود آورد و تأثير عميقي در رشد فلسفه‌ٴ مدرسي داشت‌.

گونديسالوو1

سرشمّاس سگوبيا (اشقوبيه‌). فيلسوف اسپانيايي و مترجم عربي به‌لاتيني با كمك يوحناي‌ اشبيلي‌. هنگام گفتگو، از يوحنا نوع همكاري آنان را توضيح دادم‌. تقسيم اين افتخار ميان آن دو كاري بيهوده است‌، بلكه بايد آنان را با هم در نظر داشته باشيم‌. امكان دارد گونديسالوو از مترجمان ديگري هم جز يوحنا استفاده كرده باشد، چون در ترجمه‌ٴ قسمتي از كتاب الشفاء نام‌ همكار وي سليمان ذكر شده است (البته ممكن است اين نام واقعي يوحنا باشد، ولي دليلي در دست نداريم‌). به‌نظر مي‌رسد كه گونديسالوو بيش از يوحنا در فلسفه مهارت داشت‌. يوحنا تنها يك رساله نوشت كه آن‌هم مختصري در احكام نجوم بود، در حالي كه پنج رساله به گونديسالوو

Domingo Gundisalvo (Gonzalez), Dominicus Gunddissalinus (Gonsalvu.s ,Gondisalvi ,Gondissalinus).1