شيوه و مطالب شباهت زيادي به اعمال روميان دارد. اين قانع‌كننده نيست‌، ولي تقريباً مسلم است‌ كه اعمال روميان در اواخر سده‌ٴ سيزدهم يا آغاز سده‌ٴ چهاردهم تأليف شده است‌. البته حد نهايتي‌ براي تاريخ نگارش آن با اشارات موجود در دكامرون بوكاچيو، كه در نيمه‌ٴ قرن تأليف شده‌، و معنويات تاريخي روبر هُلكوت (متوفا در 1349)، قرار داده شده است‌.
به گفته‌ٴ هرمان اويسترلي مصحح متن انتقادي لاتيني (1872) اصل اين مجموعه در اواخر سده‌ٴ سيزدهم در انگلستان فراهم شده و در آنجا در معرض تغييرات و اضافات زيادي قرار گرفته‌ است‌. طبعاً يك‌چنين مجموعه‌اي مستعد اضافات و اقتباساتي است‌. ذكر اين مطلب جالب است‌ كه قديم‌ترين چاپ شامل 150 فصل (اوترخت‌)، 151 فصل (كلن‌) و 181 فصل (اولريك زل‌، كلن‌)، همگي در اثناي سال‌هاي 1472 تا 1475 منتشر شدند و بسيار آراسته‌تر از چاپ‌هاي‌ متعدد بعدي بودند. يعني ناشران اين چاپ‌هاي اوليه خود را مانند موٴلف در اصلاح مطالب آزاد مي‌ديدند. در ميان موٴلفاني كه برخي از داستان‌ها را مي‌توان به آنان نسبت داد، كافي است از دو تن دومينيكي نام ببريم‌، يعني جان دو بروميارد آكسفوردي (برآمدنش 1390)، موٴلف مواعظ گزيده (نورنبرگ 1485)، و ژان هِرو از اهالي بال‌، ملقب به طلبه (برآمدنش حدود 1418). از آنجا كه دومينيكيان به‌ويژه با وعظ سروكار داشتند، عجيب نيست اگر تعداد زيادي از مجموعه‌هاي مواعظ، امثال و حِكَم اخلاقي را تأليف كرده باشند.

نيكلا دو لا هورب‌

نيكلا دو لا هورب مترجم فرانسوي از لاتيني به فرانسه (برآمدنش 1327).
او كتاب نجوم تأليف گويدو بناتي فورلي (سيزدهم ـ 2)، را در حدود 1261 يا حدود 1277 ترجمه كرد. اين كتاب‌، علي‌رغم عنوانش‌، يك كتاب اختر گويي محض است‌. نام اخترشناسي و اخترگويي در سده‌هاي ميانه اغلب با هم مخلوط شده بود (مقدمه 2، 1625). ترجمه‌ٴ فرانسه به‌ شش بخش تقسيم شده است‌: 1) مقدمه‌، 2) سوٴالات‌، 3) اختيارات‌، 4) حركات‌، (5) زايچه‌ها، 6) بارندگي و تغييرات جوي‌. ترجمه‌ٴ بخش دوم در 15 دسامبر 1327 به انجام رسيده است‌.
اين كتاب تاكنون چاپ نشده است‌.

وينيه‌

ژان دو وينيه‌، مترجم لاتيني به فرانسه (برآمدنش 1326 ـ 1350).
احتمالاً در نزديكي بايو در نورماندي زاده شد. از اعضاي فرقه‌ٴ شهسواران معبد در پاريس‌ بود. نويسنده‌اي ضعيف بود، ولي ترجمه‌هاي مهمي كرد، بدين شرح‌:
1. نامه‌هاي رسولان و انجيل‌ها براي تمام سال‌، براساس كتاب ادعيه‌ٴ سالانه‌ٴ آيين عشاي ربّاني كه‌ در كليساهاي پاريس رواج داشت‌: ترجمه در سال 1326 (يا 1336؟) براي ژان بورگونديايي (متوفا