كرد. مثلاً ترجمه‌ٴ قانون موجب معرفي واژه‌هاي وريداكحل (باسليق‌)،1 شبكيه‌،2 وريد صافن‌،3 وريد قيفال‌،4 ترقوه‌،5 دنده‌هاي حقيقي و كاذب‌،6 و غيره شد، و ترجمه‌ٴ آثار رازي واژه‌هاي‌ بياض‌العين‌7 (حجاب سفيد قرنيه = سفيدي چشم‌)، و عنبيه‌8 (؟) را معرفي كرد.

فهرست ترجمه‌هاي ژرار

تعداد ترجمه‌هاي منتسب به ژرار چندان زياد است كه براي وضوح بيشتر بهتر است آنها را به‌ گروه‌هايي تقسيم كنيم‌، به شرح زير: 1ـ منطق‌؛ 2ـ فلسفه‌؛ 3ـ رياضيات و اخترشناسي يوناني‌؛ 4ـ رياضيات و اخترشناسي عربي‌؛ 5ـ فيزيك و مكانيك‌؛ 6ـ طب يوناني‌؛ 7ـ طب عربي‌؛ 8ـ اخترگويي عربي‌؛ 9ـ كيمياگري و علم رمل عربي‌. (طبق معمول اين طبقه‌بندي كم و بيش‌ تصنّعي است‌؛ از اين گذشته‌، همه‌ٴ آثار ارسطو را در گروه‌هاي 1 و 2 جاي داده‌ام‌، و همه‌ٴ آثار جالينوس را در گروه 6، حال آن كه برخي را بايد در گروه‌هاي ديگر گذاشت‌). در هر گروه آثار ترجمه‌شده به ترتيب زماني ذكر شده است‌. پس از ذكر هر اثر يوناني‌، در صورت امكان نام‌ مترجم عربي را، كه اثرش مورد استفاده‌ٴ ژرار واقع شده‌، ذكر كرده‌ام‌. اگر ترجمه‌ٴ لاتيني چاپ شده‌ باشد، تا آنجا كه امكان داشته نخستين چاپ‌ها را متذكر شده‌ام‌. بالاخره‌، به هر يك از عنوان‌ها ملاحظات ديگري را در حد مجال مطلب علاوه كرده‌ام‌. بايد توجه داشت كه اين ملاحظات به‌ هيچ روي موضوع را دربر نمي‌گيرد، و تقريباً چيزي جز اظهارات ضمني نيست‌. البته هر يك از اين ترجمه‌ها مسائل متعددي پديد مي‌آورد؛ ژرار چه وقت واقعاً متن را مورد استفاده قرار داده‌ است‌؟ و در مورد متن‌هاي يوناني‌، از كدام ترجمه‌ٴ عربي استفاده كرده است‌؟ آيا ژرار مترجم‌ واقعي آن بوده است‌؟ چگونه مي‌توان سنت معرفي شده به وسيله‌ٴ ژرار را با سنت عبري مقايسه‌ كرد؟ و از اين قبيل‌.

1. منطق‌. 1) ارسطو: آنالوطيقاي ثاني‌، دو كتاب‌، از روي ترجمه‌ٴ عربي متي بن يونس (نيمه‌ٴ اول‌ سده‌ٴ دهم‌).
2) تميستيوس (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهارم‌): شرح آنالوطيقاي ثاني‌، يك كتاب‌، احتمالاً از روي‌ ترجمه‌ٴ عربي‌.
3) فارابي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌): رسالةالقياس‌. بخشي از شرح وي بر ارغنون ارسطو.
2. فلسفه‌. شماره‌هاي 4 تا 10 آثار ارسطو يا آثار مجعول است‌.

basilica (Vena) .1
retina .2
saphena .3
cephalica .4
clavicula .5
true and false ribs .6
albugo .7
iris .8