آن دوره را براي تلفيق و تركيب موضوعات داشت و آشنايي‌اش با آثار پليني به وي امكان داد تا از ايزيدور اشبيلي فراتر رود. چشمهٴ معرفت يوحناي دمشقي حاوي يك مقدمهٴ فلسفي است كه‌ عصارهٴ آن به‌طور غيرمستقيم از ارسطو اخذ شده است‌.
كوماريلا، كه در هند جنوبي برآمد، رساله‌اي در باب فلسفهٴ مي‌مانسا نوشت كه شديداً ضدّبودايي بود. مورخ علم در آن چيزي نخواهد يافت‌، جز اين كه بايد فعاليت كوماريلا را به‌ حساب آورد.
فرمان‌روايي مينگ هوانگ‌، ششمين امپراتور سلسلهٴ تئانگ‌، مبين دوران اوج عصر اوگوستوسي چين است‌. او آكادمي همايوني (هان - لين يوآن‌) را ايجاد كرد، كه قرن‌ها مركز ترويج تحقيقات تاريخي و حافظ معيارهاي ادبي بود. احتمالاً مقارن اين ايام بود كه اختراع‌ باسمهٴ چوبي تكميل شد.
موارد زيادي مؤيد آن است كه نفوذ فرهنگ چيني در ژاپن مخصوصاً در اثناي اين عصر بسيار شديد بود.

4. رياضيات و نجوم لاتيني و چيني‌. اين عموميت دارد كه به استثناي بيد، كاري كه ارزش بحث‌ كردن داشته باشد، فقط در چين صورت گرفت‌.1
اول از بيد صحبت كنم كه رساله‌هاي متعددي در باب حساب و گاه‌شناسي نوشت و ما گزارش عجيبي را در باب حساب انامل و عقود بدو مديونيم‌.
رساله‌هاي چيني چيو - تئان هسي - تا و ئي - شينگ به عنوان اسنادي از نفوذ رياضيات‌ هندي در چين‌، داراي ارزش زيادي است‌. امكان دارد كه رياضيات هندي در اين زمان در چين‌ متداول شده باشد، گرچه دليل محكمي در اين باره نداريم‌. ئي - شينگ مسائل مربوط به آناليز سيال را حل كرد. چيو - تئان و ئي - شينگ هر دو از پيروان آيين تانترا بودند.
يك زيج چيني به نام هسينگ - چينگ‌، كه تصور مي‌شود مربوط به دورهٴ هان قديم باشد، به‌ صورتي كه به وسيلهٴ محرر ناشناسي از دورهٴ تئانگ تحرير شده‌، به دست ما رسيده است‌.

5. كيمياگري بيزانسي و اسلامي‌، فن‌آوري ژاپني‌. هليودوروس كيمياگر، كه احتمالاً در زمان‌ تئودوسيوس سوم برآمد، منظومه‌هاي غامضي در باب كيمياگري نوشت‌. قبلاً به رساله‌هايي در كيميا منسوب به جعفر صادق [ع‌] اشاره كردم‌، اين انتساب هنوز اثبات نشده است‌.
بيداري ژاپن در تحت تأثير آيين بودا و چين‌، تنها جنبه‌هاي ديني و سياسي را شامل نمي‌شد، بلكه با تمام جوانب آن تماس مي‌يافت و آنها را دست‌خوش تغيير مي‌ساخت‌. بسيار لازم است‌ شكوه هنري عصر نارا را شاهد بياوريم‌، كه يكي از بزرگ‌ترين گام‌ها در فعاليت هنري بود؛ و كم‌تر

1 .خواهيم ديد كه در اثناي دورهٴ بعدي فعاليت‌هاي رياضي و نجوم به وسيلهٴ مسلمين صورت گرفته است‌.