فصل سوم‌

عصر طالس و فيثاغورس‌
(سدهٴ ششم ق م‌)

الف‌. خلاصه‌. ب‌. پيام‌بران چيني‌، هندي‌، و عبري‌. ج‌. نجوم بابلي‌. د. تولد فلسفهٴ طبيعي‌: طالس‌، اناكسيماندر، كلئوستراتوس‌، اناكسيمنس‌، كسنوفانس‌، فيثاغورس‌. ه. فن‌آوران يوناني‌. و. طب هندي و يوناني‌. ز. جغرافياي مصري و يوناني‌. ح‌. مورخان چيني‌، عبري و يوناني‌. ط. قانون يوناني‌، رومي و چيني‌.

الف‌. خلاصه‌

1. در مقايسه با سه قرن گذشته‌، قرن ششم پيش از ميلاد عصر فعاليتي بسيار مهم‌تر بود -- انسان احساس مي‌كند كه شاهد انفجار واقعي نيروي فكري است‌، و نه تنها در يك مكان‌، بلكه در همه‌جاي جهان -- در يونان‌، در يهوديه‌، در بابل‌، در هند، و در چين‌. اين اتفاق چگونه رخ داد كه‌ تقريباً در يك زمان‌، در اين‌همه كشور كه تا اين حد از هم فاصله داشتند، ذهن انسان ظاهراً به حد بلوغ خويش‌، به يك بلوغ نسبي نايل شد؟

2. پيام‌بران چيني‌، هندي‌، و عبري‌. اولاً، يك سلسله مردان خردمند، پيام‌بران‌، بنيان‌گذاران دين‌، و مرداني ظاهر مي‌شوند كه پيروان خود را تشويق مي‌كنند تا از عالم و از خويشتن تصور تازه‌اي‌ به دست آورند، و نيز فضاي فكري عصر خويش را تغيير مي‌دهند، لائوتسه‌1 (604 تا حدود 510) بنيان‌گذار آيين تائويي‌، كنفوسيوس‌2 (551 تا 479) بنيان‌گذار آيين كنفوسيوسي‌، بودا (حدود 560 تا حدود 483 - 477) بنيان‌گذار آيين بودايي‌، مهاويرا3 بنيان‌گذار آيين جيني‌4. به‌ هم‌زماني توجه كنيد: در حدود سال 520 كه لائوتسه مرد بسيار پيري بود، كنفوسيوس 31 سال‌، و بودا 40 سال داشت‌. و هنوز چند نبي عبري هم بودند، حزقيال‌، حجي‌، و زكريا. هفت پيام‌بر در يك قرن‌، و چهار تن از آنان بنيان‌گذاران فلسفه‌ها يا اديان تازه‌اي بودند -- كه بسيار شگرف بود.

Lao Tzu .1
Confucius .2
Mahavira .3
Jainism .4