وئـي ئـي ـ ليـن

وئي ئي ـ لين‌.1 پزشك چيني (برآمدنش حدود 1328 ـ 1337).
وئي ئي ـ لين متخلص به تا ـ چائي در سال 1328 به گردآوري مجموعه‌ٴ بزرگي از نسخه‌هاي‌ پزشكي حاصل تجارب خودش و پنج نسل از اجدادش پرداخت و در سال 1337 آن را به اتمام‌ رساند. اين كتاب در هشت بخش است‌: بيماري‌هاي رگ‌هاي بزرگ‌؛ بيماري‌هاي رگ‌هاي كوچك‌؛ بيماري‌هاي اعصاب‌؛ بيماري‌هاي زنان و زايمان‌؛ بيماري‌هاي چشم‌؛ بيماري‌هاي دهان‌، دندان و گلو؛ شكسته‌بندي و معالجه‌ٴ زخم ناشي از تير؛ جوش و دمل‌. كتاب با قواعد حفظ تن‌درستي به‌ نقل از سون سسو ـ مو (هفتم ـ 2) پايان مي‌يابد. نسخه‌هاي مربوط به طب سوزني در سراسر كتاب پراكنده است‌.2
وئي ئي ـ لين اصول نبض را گسترش داد، كه در اين باره يادداشت مربوط به وانگ هائو ـ كو را ببينيد. او بيش از ده نوع جديد نبض به‌عنوان علايم تشخيص بر اصول قبلي افزود.

چئـي تـه ـ چيـه‌

چئي ته ـ چيه‌.3 پزشك چيني (برآمدنش حدود 1328 ـ 1337).
چئي ته ـ چيه در سال‌هاي 1328 ـ 1337 رساله‌اي در دو مقاله نوشت به نام جوهر جراحي‌، كه در آن از جمله از بيماري‌هاي مختلف اندام‌هاي تناسلي به بحث پرداخت‌. او مي‌گويد اين‌ بيماري‌ها سه نوع است و هر سه از اقسام قرحه‌ها به شمار مي‌روند. در مورد سيفيليس كاري‌ نمي‌شود كرد.

هُـوا شـو

هُوا شو.4 پزشك چيني (برآمدنش سال 1341).
هوا شو، متخلص به پو ـ جِـن‌، آثار پزشكي زيادي نوشت كه مهم‌ترينش رساله‌اي است در پزشكي عملي در سه مقاله‌، كه در سال 1341 انتشار يافت و در آن از كالبدشناسي‌، فيزيولوژي و

Wei I - lin .1
2. درمورد طب سوزني و موكسا (دو موضوع نزديك به‌هم‌) نك ج 2، 876. هر دو روش در چين بسيار قديمي است‌. قديم‌ترين رساله‌ٴ مستقل چيني‌ چيا ـ ئي ـ چينگ است‌، كه در آن هوانگ فو (سوم ـ 2)، سنت‌هاي قديم را تنظيم كرده است‌. اين سرچشمه‌ٴ تعداد بسيار زيادي آثار چيني و ژاپني در اين زمينه شد.
اين عمل دست‌كم در سال 562 م در ژاپن معرفي شده بود؛ ولي تاهزار سال بعد در غرب شناخته نشد، يعني تا زمان لويس دو آلمدا (حدود 1523 ـ 1583) و انگلبرت كَـمپفر (1651 ـ 1716) سياح آلماني‌. به‌عنوان نمونه‌اي از آثار چيني بهتر است ذكري بكنم از Chen chiu ta ch'eng تأليف يانگ چي ـ چو، پزشك‌ سلطنتي عصر وان لي (1573 ـ 1620) در 10 مجلد، كه بارها چاپ شده و مورد شرح و بسط قرار گرفته است‌.
Ch'i Te - chih .3
Hua Shou .4