1279 يا 1289)، يك كره‌ٴ فلكي ساخت‌، كه براي اطلاع بيشتر ¿ يادداشت مربوط به كره‌هاي‌ فلكي قديم اسلامي در ذيل‌. مقارن آن زمان‌، دوران رونق رصدخانه‌ٴ مراغه تقريباً سرآمده بود، چون هلاكو در 1265، درگذشت و جانشينانش علاقه‌اي به علم نداشتند.

كره‌هاي فلكي قديم اسلامي‌

كره‌ٴ فلكي كه محمدبن موٴيدالدين عرضي ساخت از قديمي‌ترين كره‌هاي موجود است‌، در واقع‌ از پنج كره‌ٴ موجود مقدم بر سده‌ٴ چهاردهم چهارمي يا پنجمي است‌. جا دارد كه از اين پنج كره در اين جا ذكري بشود.
كره‌ٴ اول ــ ابراهيم بن سعيد سهلي با كمك پسرش محمد آن را در 1080 ـ 1081 در بلنسيه‌ ساخته است‌. قطرش 209 ميلي‌متر است و از دو نيم‌كره‌ٴ خالي برنجي ساخته شده كه آنها را به‌ يك‌ديگر جوش داده‌اند. بر روي آن چهل و هفت صورت فلكي حكاكي شده‌، كه شامل 1015 ستاره است و قدرهاي آنها به ترتيب ذكر شده است‌. در دانشگاه فلورانس نگهداري مي‌شود.
كره‌ٴ دوم ــ در 1225 ـ 1226، قيصربن ابي‌القاسم آن را در يكي از نقاط خاورميانه ساخته‌ است‌. از دو نيم‌كره‌ٴ برنجي تشكيل شده و داراي چهارپايه است با دايره‌هاي افق و نصف‌النهار. در موزه‌ٴ ملي ناپل نگهداري مي‌شود.
كره‌ٴ سوم ــ ساخته‌ٴ محمدبن هلال اخترشناس موصلي در 1275 ـ 1276، برنجي و از قرار معلوم كار ايران است‌. قطرش 240 ميلي‌متر (بزرگترين كره‌هاي پنج‌گانه است‌). چهل و هفت‌ صورت فلكي‌، همراه با علائم برج‌ها، و كلمات شرق‌، غرب‌، شمال‌، و جنوب در حول افق‌، بر آن نقش شده است‌. در انجمن سلطنتي آسيايي لندن نگهداري مي‌شود.
كره‌ٴ چهارم ــ ساخته‌ٴ محمدبن موٴيدالدين عُرضي در 1279 (يا 1289) عبارت از دو نيم‌كره‌ٴ برنجي كه دايرةالبروج آنها را از يك‌ديگر جدا مي‌كند. قطرش 140 ميلي‌متر است‌. دايره‌ٴ افق‌، و دو نيم‌دايره‌ٴ متحرك با لولا به نقطه‌ٴ سمت‌الرأس متصل شده است‌. اين دايره‌هاي مدرج امكان‌ مي‌دهد تا دايره‌ٴ ميل وطالع مستقيم هر يك از ستارگان را تعيين كنيم‌. چهل و هشت صورت‌ فلكي‌، خط استوا، دايرةالبروج با طلا و نقره در آن كوبيده شده است‌. در تالار رياضيات درسدن‌ نگهداري مي‌شود.
كره‌ٴ پنجم ــ (تاريخ آن معلوم نيست و ممكن است مقدم بر يك يا چند كره‌ٴ قبلي باشد). كره‌ٴ بدون تاريخ در كتاب‌خانه‌ٴ ملي پاريس به قطر 190 ميلي‌متر با چهل و نه صورت فلكي‌. حكاكي‌ روي آن بسيار شبيه كره‌ٴ چهارم است‌.
دو كره‌ٴ ديگر را مي‌توان بدين پنج كره اضافه كرد: در كتاب‌خانه‌ٴ ملي پاريس به قطر 150 ميلي‌متر از سال 1573 ـ 1574؛ كتاب‌خانه‌ٴ لنينگراد، به قطر حدود 190 ميلي‌متر از سال 1701