كيمياگري اسلامي‌

يادداشت‌هاي مرا راجع به ابوالقاسم زهراوي و ابومنصور موفق در فقره‌ٴ طب (ح‌) در زير، درباره‌ٴ اخوان‌الصفا در فقره‌ٴ فلسفه (ج‌)، و درباره‌ٴ مسلمة بن احمد در فقره‌ٴ رياضي (د) در بالا ببينيد.

و . تاريخ طبيعي بيزانسي‌، اسلامي‌، و چيني‌

در مورد تاريخ طبيعي بيزانسي يادداشت مرا درباره‌ٴ كنستانتينوس هفتم در فقره‌ٴ فلسفه (ج‌) در بالا ببينيد.
در مورد تاريخ طبيعي و زيست‌شناسي اسلامي يادداشت‌هاي مرا درباره‌ٴ تميمي در فقره‌ٴ طب‌ (ح‌) در زير، راجع به اخوان‌الصفا در فقره‌ٴ فلسفه (ج‌)، و درباره‌ٴ مسلمة بن احمد در فقره‌ٴ رياضي‌ (د) در بالا ببينيد.

تسان - نينگ‌

تسان نينگ‌1 در حدود 988 در زمان سونگ برآمد. بودايي چيني‌. او مجموعه‌اي از تراجم احوال‌ بوداييان‌2 را تا سال 988 تأليف كرد (يادداشت مرا راجع به تائوهسوان در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ هفتم‌ ببينيد). رساله‌اي در باب كشت ني بامبو3 هم بدو منسوب است‌. اين رساله حاوي پنج فصل‌ است‌: اسامي مختلف‌، توليد، مصرف غذايي‌، تاريخ‌، اقسام‌.

ز. جغرافيايي اسلامي‌، يهودي‌، اسكانديناوي‌، و چيني‌

اصطخري‌

ابواسحاق ابراهيم بن محمد فارسي اصطخري در حدود 950 برآمد. جغرافي‌دان ايراني كه در حدود 950 كتاب بلخي (نك فصل سابق‌) موسوم به صورالاٴقاليم را تهذيب كرد. اثر او موسوم به‌ مسالك‌الممالك‌، كه حاوي نقشه‌هاي رنگي هريك از ممالك بوده‌، به نوبه‌ٴ خود توسط ابن حوقل‌ تهذيب شده‌. او به آسياهاي بادي در سيستان اشاره مي‌كند.4

بزرگ بن شهريار

بزرگ بن شهريار رامهرمزي در سده‌ٴ چهارم ه ، يعني 912 تا 1009 م برآمد. دريانورد ايراني كه‌

Tsan-ning .1
Sung Kao-seng-ch'uan .2
Sun p'u .3
4 .مسعودي هم به آنها اشاره مي‌كند. گرچه از مسعودي در فصل سابق سخن گفته‌ام‌، اين بدان معني نيست كه اشاره‌ٴ اصطخري متأخر بوده است‌.