جامعه‌شناسي چيني‌
وانگ آن - شيه‌

وانگ آن - شيه‌1 كه به ژاپني او را اوآن‌سكي‌2 مي‌نامند، در 1021 در لين‌چيوآن‌، كيانگسي‌3 زاده‌ شد؛ در 1086 درگذشت‌. اقتصاددان چيني‌؛ مصلح تندرو و بي‌باك‌. مردي روشن‌ضمير، كه بسي‌ جلوتر از زمان خود بود، و او را با راجربيكن قياس كرده‌اند. صدراعظم از 1068 تا 1086.
كارهاي مهندسي عظيمي براي جلوگيري از سيل انجام داد. كوشيد تا نظام امتحانات را طوري‌ اصلاح كند كه بيش از آشنايي با كلمات‌، مستلزم آشنايي با موضوعات باشد. ((گويند4 حتي‌ شاگردان مدارس روستاها هم كتاب‌هاي معاني و بيان را به كناري افكندند و به تحصيل مقدمات‌ تاريخ‌، جغرافيا و اقتصاد سياسي پرداختند)). اصول مالياتي را تغيير داد و كوشيد تا دستگاه‌ مالي را نوسازي كند. پول كاغذي دست كم از آغاز سدهٴ نهم در چين منتشر شده بود. مقارن‌ نيمهٴ سدهٴ دهم به مقدار عظيمي در جريان بود. در زمان وانگ جلوگيري از جريان پول‌ كاغذي تقريباً سخت دشوار بود و اندكي پس از مرگ وي (حدود 1094 تا 1107) تورم‌ پولي‌5 سريعي آغاز شد.

ي‌. زبان‌شناسي فرانسوي‌، لاتيني‌، يوناني‌، عبري‌، عربي‌، فارسي‌، چيني‌، و ژاپني‌

در مورد زبان‌شناسي فرانسوي يادداشت‌هاي مرا راجع به ترانهٴ رولان در فقرهٴ تاريخ (ح‌) و راجع‌ به رشي در فقرهٴ فلسفه (ب‌) ببينيد.

زبان‌شناسي لاتيني‌
پاپياس‌

پاپياس لومباردي‌6 در حدود 1053 برآمد. لغت‌نويس لاتيني‌. در 1053 تا 1063 واژه‌نامه‌اي‌ تأليف كرد كه در آن كميت‌، جنس و صرف واژه‌هاي لاتيني را به دست مي‌دهد و واژه‌هاي يوناني‌ را ذكر مي‌كند. واژه‌هاي حقوقي و اصطلاحات فني ديگر را تعريف مي‌كند.

زبان‌شناسي يوناني‌

يادداشت مرا راجع به ست در فقرهٴ طب (ز) در بالا ببينيد.

Wang An-shih .1
Oanseki .2
Kiangsi ,Lin-ch'uan .3
4 .از نويسندهٴ چيني گمنامي توسط جيلز (ص 221) نقل شده است‌.
inflation .5
Papias the Lombard .6