هم‌سرايان در كاتدرال سن‌كوانتين در سال 1257، افتتاح شد. او آلبومي از نقاشي‌هايش به جاي‌ گذاشته‌، كه از روي آن مي‌فهميم نه‌فقط در اين جا، بلكه در كامبريا، لان‌1، رنس‌2، مو3، شارتر، لوزان‌، و حتي مجارستان هم كار كرده است‌. اين آلبوم (33 برگ از كاغذ پوستي به ابعاد حدود 24 × 16 سانتيمتر) نه‌فقط سند منحصر به فردي از معماري قرون وسطاست‌؛ بلكه در عين حال‌، حاوي تعدادي نقاشي است كه ويلار را در مقام پيشاهنگ مبتدي لئوناردو داوينچي نشان‌ مي‌دهد. اين نقاشي‌ها مربوط است به نقشه‌هاي معماري‌، ساختمان‌، حجاري‌، نجاري‌، هندسه‌ٴ عملي‌، كالبدشناسي هنري‌، مطالعه در تناسب و تقارن‌، ماشين‌هاي مختلف ازجمله ماشين‌هاي‌ جنگي‌، حركت پايدار، استخوان‌بندي موجودات زنده (نرم‌تنان‌، سخت‌پوستان‌، حشرات‌، پرندگان‌، خارپشت‌، شير، و غيره‌). در آخرين برگ دستوري براي نگهداري رنگ طبيعي گل‌هاي‌ پرورش داده شده در گياه‌سرا وجود دارد.
براي اطلاعات ديگر در مورد مكانيك‌، صنعت‌، و مهندسي ¿ يادداشت‌هاي مربوط به‌ بيكن‌، علي‌بن عمر كاتبي‌، قطب‌الدين شيرازي‌، پير غريب‌، ويلهلم موربكي‌، عُرضي‌، سمويل‌ لاوي‌، قوبيلاي قاآن‌، حسن رَمّاح‌.

آ ـ لائو ـ وا ـ تينگ‌

يا لا ـ پو ـ تان‌4 (؟) اين هر دو نام برگردان چيني يك نام عربي مجهول است (علاءالدين‌؟). مهندس نظامي مسلمان‌، كه در حدود 1271، در خدمت مغول بود و در 1312، درگذشت‌. او همراه با هم‌ميهن ديگرش اي ـ سسو ـ ما ـ يين در 1271، در هانگچو و جاهاي ديگر در خدمت‌ قوبيلاي بود، و براي مغول ماشين‌هاي پرتابه (غير از توپ‌ها!) مي‌ساخت‌. مقارن 1300 (؟)، پسرش ما ـ ها ـ شا5 جانشين او شد.

اي ـ سسو ـ ما ـ يين‌6

صورت چيني يك نام مجهول عربي (اسماعيل‌؟). درتركستان زاده شد؛ در حدود 1271، در خدمت مغول بود؛ در 1330 (به روايت ميكامي در 1274؟)، فوت كرد. مهندس نظامي‌ مسلمان كه با آ ـ لائو ـ وا ـ تينگ كار مي‌كرد. در محاصره‌ٴ هسيانگ ـ يانگ در 1273، حضور داشت‌؛ و براي آن منجنيقي بسيار نيرومند ساخت‌. پسرش يعقوب (Ya-ku) جانشين او شد.

Laon .1
Reims .2
Meaux .3
A-lao-wa-ting, La-pu-tan .4
Ma-ha-sha .5
I-ssu-ma-yin .6