نوشته‌هاي طبي او به نام تآي - تسآنگ - كئونگ - فانگ‌1 كه به وسيلهٴ شاگردانش تدوين شده‌ بود، اينك مفقود شده است‌.

ي‌. تاريخ‌نگاري رومي و هلنيستي‌

انيوس‌

كوينتوس انيوس‌2 در 239 در روديهٴ3 كالابريا4 در يك خانوادهٴ يوناني زاده شد، در روم برآمد، و در 169 درگذشت‌. شاعر، نمايش‌نامه‌نويس و مورخ‌. بنيان‌گذار شعر رومي و مقدم بر ويرژيل و لوكرتيوس‌. او آثار اوريپيدس را به لاتيني ترجمه كرد و سال‌نامه‌هاي رومي را از روزگار آينياس‌ تا زمان خودش (حدود 181) به نظم درآورد (Annalium Libri XVIII) . هم‌چنين دو منظومهٴ فلسفي نوشت‌5: اپي‌خارموس‌6، كه چكيده‌اي است از آيين فيثاغوري‌، و اوهمروس‌7، كه تفسيري‌ است عقلاني از روايات ديني‌.

پولي‌بيوس‌

پولي‌بيوس‌8 در حدود 207 در مگالوپوليس آركاديا زاده شد و در 82 سالگي درگذشت‌. مورخ‌، جغرافي‌دان و رواقي‌. او را بايد نخستين مورخ تاريخ جهان دانست‌، كه صرف‌نظر از سبكش‌، يكي از بزرگ‌ترين مورخان است‌. او تاريخ يونان و روم را در 40 كتاب نوشت‌، كه بيشتر به‌ سال‌هاي 220 تا 146 مربوط مي‌شد.9 در مقدمهٴ مفصل اثرش (كتاب‌هاي اول و دوم‌) او هدف‌ و نظريهٴ تاريخ را مطرح كرد. هدف تاريخ اثبات حقيقت و تعليم است‌، و اصول اساسي آن‌ عبارت است از (1) مطالعهٴ اسناد؛ (2) مطالعهٴ جغرافيا؛ (3) مطالعهٴ سياست و علم نظام‌. او براي‌ جغرافياي انساني اهميت زيادي قايل شد و لزوم توصيف زمينهٴ جغرافيايي حوادث بشري را تأكيد كرد. او خود مقدار بسيار معتنابهي از معلومات جغرافيايي دست اول داشت‌، سفرهاي‌

1 T'ai-ts'ang-kung-fang. ، T'ai-ts'ang-kung هم خوانده مي‌شود.
Quintus Ennius .2
Rudiae .3
Calabria .4
5 .آنها را به نام دو فيلسوف سيسيلي ناميده كه به ترتيب در سدهٴ پنجم و در نيمهٴ دوم سدهٴ چهارم ق م مي‌زيستند (نك يادداشتم دربارهٴ آنان‌).
Epicharmus .6
Euhemerus .7
Polybios .8
9 .به‌طور دقيق‌تر، از 220 تا 168، ولي داستان تا 146 ادامه يافته‌. تنها كتاب‌هاي اول تا پنجم به‌طور كامل موجود است‌، منتخباتي از كتاب‌هاي ششم تا هيجدهم در نسخهٴ منحصر به فردي به دست ما رسيده (102 ,Urbinas) . بقيهٴ كتاب‌ها را فقط از طريق منتخباتي مي‌شناسيم كه در دايرةالمعارف تاريخي Constantinos Porphyrogennetos برحسب موضوع طبقه‌بندي شده است (نك نيمهٴ دوم سدهٴ دهم‌).