به پرتغال واگذار شد. جزاير قناري تا به‌امروز در دست اسپانياست و جزاير آزور و مادئيرا در دست پرتغال‌.
جزاير آزور: مي‌توان گفت دينيش آزاده (سيزدهم ـ 2)، شاه بزرگ پرتغال‌، كه اغلب از او در اين كتاب ياد شده‌، در حدود 1317 ناوگان پرتغال را ايجاد كرد و اين كار را با كمك فني‌ دريانوردان و ناخدايان جنوايي انجام داد. دريادار جنوايي به‌نام مانوئل پزاينو و جانشينانش‌ براساس قراردادي مكلف بودند دريانوردان جنوايي را در خدمت پرتغال نگه‌دارند. كام‌يابي‌ نيكولوسو دا رِتچو به‌احتمال زياد از ثمرات آن قرارداد بوده است‌. ممكن است ثمره‌ٴ ديگر آن‌ كشف جزاير آزور باشد كه اول بار در اطلس مديچي سال 1351 معرفي شده‌. (البته امكان دارد كه اين از اضافات بعدي باشد).
كشف موٴثر جزاير آزور يك قرن بعد صورت گرفت‌، سانتاماريا در سال 1432 و سائوميگوئل در 1444 توسط گونچالو وِلخو كابرال كشف شد و او از سوي انريكو مأمور پويش‌ اقيانوس اطلس بود. آن‌گاه جزاير آزور به ياري فلاندريان به استعمار پرتغال درآمد (و تا به‌امروز مستعمره‌ٴ پرتغال است‌). به‌ويژه جزيره‌ٴ تِـرسيِـرا در حدود سال 1459 به‌وسيله‌ٴ شخصي به‌نام ژام‌ بروژي‌؛ سائو خورگه به‌وسيله‌ٴ ويلم فان دِر هاگِـن‌1 ميستريشتي‌؛ فايال به‌وسيله‌ٴ يوب هورتر موربكي‌2 مستعمره شد. اغلب از فلاندري چهارمي هم ذكر مي‌شود، به‌نام ژواسوا (يا خوزه‌) فان‌ دِن بِـرگ بروژي‌، كه ناشناس است‌. واقعيت اين استعمار فلاندري از نام مكان‌ها و به‌ويژه از نامي‌ كه پيش از پايان سده‌ٴ پانزدهم به تمام مجمع‌الجزاير داده شده بود (جزاير فلاندر، جزاير فلاندريان‌) ثابت مي‌شود.3 اين فلاندريان به‌صورت سرمايه‌گذاران خصوصي عمل مي‌كردند و تبعه پرتغال بودند، نه تابع مقررات بورگوندي‌. آثار زيادي درباره‌ٴ آزور و جزاير ديگر وجود دارد كه بيشتر به اسپانيايي و پرتغالي است‌. همراه با شش رونوشت مطابق با اصل از نقشه‌هاي‌ دريايي از دولچرت 1339 تا آندره بيانكو حدود 1448 و كريستوفالو ساليگو حدود 1455.4 كشف مادئيرا، قناري‌، و آزور در سده‌هاي ميانه بيشتر پيش از سال 1350 صورت گرفت‌، ولي‌

1 .در تلفظ اسپانيايي اين نام به‌صورت Vandaraga درآمد و سپس معادل پرتغالي آن سيلويرا به‌كار رفت و ويلم را گيلرمه دا سيلويرا ناميدند.
2. Job. يا Jobst يا (Jodocus). در پرتغالي Loz Dutra يا Jorge de Utra.
3 .اين نام‌ها را اول‌بار در 1494 جغرافي‌دان بزرگ مارتين بهايم (M. Behaim) نورنبرگي متولد حدود 1459 به‌آنها داد. او ابتدا در مالين و آنتورپ به تجارت‌ پرداخت‌. پس از سال 1478 به پرتغال و احتمالاً به جزاير آزور سفر كرد؛ و به‌هر صورت در حدود 1488، با دختر يوب هورتر، رئيس مستعمره‌ٴ فلاندري و نخستين فرمانده افتخاري فايال و پيكو ازدواج كرد. مارتين در سال 1507 در ليسبون درگذشت‌.
Beazley (vol. 3, 1906) .4