ششم‌)، كنستانتين ماناسس‌؛ 2) مجموعه‌اي از امثال رايج 3) مجموعه‌اي از نكته‌ها و لطايف‌، به نام مجموعه‌ٴ پلانوديا، مربوط به سال 1301 (نسخه‌ٴ اصلي در سان ماركوي ونيز)؛ اين تلخيص‌ و تنظيم مجدد مجموعه‌ٴ كنستانتينوس سفالاس (برآمدنش حدود 917) در اوايل سده‌ٴ دهم بود. تا 1607، يعني هنگامي كه مجموعه‌ٴ سفالاس پيدا شد (كه آن را به نام كتاب‌خانه‌ٴ پالاتين در هايدلبرگ‌، كه نسخه‌ٴ كتاب در آن‌جا پيدا شده بود، مجموعه‌ٴ پالاتينا مي‌ناميدند) از مجموعه‌هاي‌ ادبي يوناني تنها مجموعه‌ٴ پلانودس معروف بود.
بالاخره پلانودس حاشيه بر آثار تئوكريتوس و هرموگِنِـس (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوم‌)، شرح حال‌ ازوپ‌، شرح حال كلوديوس پتولمائوس‌، بحث هايي در الهيات‌، 121 نامه (بيشتر مربوط به‌ سال‌هاي 1292 ـ 1300)، قطعات ادبي‌، و اشعار نوشت‌.

ابوالفرج بن عبري‌1

مورخ‌، نحوي‌، فيلسوف‌، متكلم‌، پزشك‌، اخترشناس‌، اديب سرياني‌، و مترجم عربي به سرياني‌؛ متولد 1226، وفات‌: 1286.
ابوالفرج يوحنا بن عبري ملاطي‌. پدرش پزشكي يهودي بود به نام هارون‌، كه مسيحي شد. يوحنا در ملاطيه (بر فرات عليا) زاده شد؛ در انطاكيه‌، سپس در طرابلس غرب به سر برد، و نزد يعقوب نسطوري به تحصيل منطق و طب پرداخت‌. او در 1246، اسقف (يعقوبي‌) گوبُس‌ (نزديك ملاطيه‌) شد و گرگوريوس نام گرفت‌. بدون اين كه وارد جزئيات فعاليت‌هاي ديني او شويم‌، كافي است بگوييم سرانجام‌، به مقام مافريان تكريت (بر دجله‌) رسيد، يعني از 1246 تا هنگام مرگش‌، اسقف اعظم يعقوبيان شرق شد.2 الزامات قلمرو ديني او، كه اغلب زير سلطه‌ٴ سپاه مغول بود، ناگزيرش مي‌ساخت سفرهاي زيادي بكند. او در جاهاي زيادي مقيم شد، از جمله از 1264 تا 1277، در بغداد، ولي بيشتر در موصل‌، در مراغه‌، و در تبريز. در 1285، مرمت و تزيين صومعه‌ٴ برطَلا را (نزديك موصل‌) به دست هنرمندان يوناني به اتمام رساند. در 1286، در مراغه درگذشت‌. نفوذ معنوي او از آن جا معلوم مي‌شود كه هنگام مرگش يونانيان‌، ارمنيان و نسطوريان در مراسم سوگواري پيروان او شركت جستند. او را در صومعه‌ٴ مارمتي‌ نزديك موصل به خاك سپردند.
ابوالفرج‌، جامع‌العلومي بود كه به سرياني‌، و گاهي به عربي مي‌نوشت‌. او كوشيد تا جايي كه‌ ممكن است معارف موجود به زبان عربي را براي استفاده‌ٴ ملت خويش به زبان سرياني برگرداند،

Abu-l-Faraj, Bar Hebraeus, Bar Ebhraya .1
2. مافريان از نظر اهميت فقط بعد از بطريق يعقوبي بود، كه در اين زمان‌، مار ايگناتيوس سوم نام داشت‌.