اين اثر حاكي از شباهت‌هايي با رساله‌ٴ امپراتوري معروف سال 1371 ( ¿ هاكپ ارمني‌) است‌. احتمال دارد موٴلف رساله‌ٴ امپراتوري‌، هاينريش يا كتابش را مي‌شناخت‌. جالب‌ترين‌ جنبه‌ٴ رساله‌ٴ ريبنيچ اين است‌، كه مي‌گويد ممكن است يهوديان با استفاده از گياهي سمي به‌ نام اقونيطون كه در نزديكي ميلان مي‌رويد، موجب بروز طاعون شده باشند. اين نخستين‌ (يا يكي از نخستين‌) نشانه‌هاي آن سأظن خطرناك بود كه مصايبي‌، حتي بزرگ‌تر از طاعون‌ پديد آورد.
كتاب هاينريش اصيل‌تر از بسياري آثار معاصرانش نبود. علل و نشانه‌هاي طاعون بيشتر جنبه‌ٴ نجومي دارد و مبتني بر آثار بقراط، ارسطو، جالينوس‌، رازي و ابن‌سيناست‌. بيشتر رساله در باب اين علت‌ها و نشانه‌هاست و داروهاي مختلفي كه بايد به كار برده شود. ولي خواننده‌ احساس مي‌كند كه موٴلف خود شاهد عيني طاعون نبوده است‌.

آثار طبي آلمان سفلا در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم

تعدادي رساله‌هاي طبي مخلوط وجود دارند كه در آلمان عليا و سفلا نوشته شده‌اند و به دو دليل‌ بسيار جالب‌اند.
1) به ما امكان مي‌دهند تا انتشار معلومات علمي را در سرزمين‌هاي ژرمني بررسي كنيم‌. اغلبشان به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم از منبع‌هاي لاتيني اخذ شده‌اند، ولي حاوي اضافات‌ عاميانه هم هستند (يا ممكن است باشند)، يعني معلومات كسب شده به‌وسيله‌ٴ افراد تحصيل‌كرده را نشان مي‌دهند، معلوماتي كه با معلومات طبقه‌ٴ فاضل متفاوت و (هرچند نه‌ الزاماً) تا حدي از آن فروتر است‌. به عبارت ديگر، آنها تا حدي معرف نوعي تلفيق ميان‌ معلومات علمي و فرهنگ مردم است‌.
2) براي بررسي رشد لهجه‌هاي رقيب آلماني سندهاي مهمي هستند.
دليل دوم مورد نظر ما نيست و دليل اول تنها تاحدي در معرض علاقه‌ٴ ماست‌، زيرا اين كتاب‌ بيشتر به مطالعه‌ٴ تاريخ پيش‌رفت علم توجه دارد تا به مطالعه‌ٴ انتشار آن‌. در اين‌جا چهار مجموعه‌ٴ طبي آلمان سفلا را مورد بررسي قرار مي‌دهيم‌، كه به‌نام نسخه‌هاي اصليشان ناميده شده‌اند: الف‌) كتاب طبي اوترخت‌؛ ب‌) كتاب طبي وُلفِنبوتِل‌؛ ج‌) كتاب طبي گُتا؛ د) كتاب طبي برِمِن (يا دونلدي‌).
الف‌) كتاب طبي اوترخت‌: نسخه‌ٴ خطي آن در پايان سده‌ٴ چهاردهم يا آغاز سده‌ٴ پانزدهم‌، نوشته‌ شده است و ژ. ه' . گاله درسال 1884 آن را يافت و به كتاب‌خانه‌ٴ دانشگاه اوترخت داد. اين كتاب‌ به لهجه‌ٴ آلماني سفلا نوشته شده‌، ولي دست‌كم بخشي از آن اقتباس از منابع آلمان علياست‌، به‌ويژه از استاد بارتولومايوس و گل كوچك‌.