بازگرديم بر سر پكهام‌. او رساله‌هاي متعدد درباره‌ٴ ساير موضوعات نوشت‌: الهيات‌، دين‌، كتاب مقدس‌، كه فقط چند تايي را ذكر مي‌كنم‌. دو مجموعه‌ٴ مسائل مربوط به الهيات‌؛ شرح بر اخلاق ارسطو؛ و عبارات پطروس لومباردي (كه اين آخري را پيِر اوليوي در 1285 ذكر كرده‌ است‌). رساله در دفاع از فرقه‌هاي راهبان سايل به ويژه فرانسيسيان دربرابر آثار گيوم سنت‌آموري‌؛ رساله در رد روجر؛ شرح حال قديس آنتونيوي پادوايي (1195 ـ 1231)، كه به خواهش جرونيموي‌ آسكولي (رئيس فرانسيسيان در 1274؛ پاپ نيكولاي چهارم‌، 1288 ـ 1292)، نوشته است‌. منظومه‌هاي ديني متعددي تأليف كرد كه معروف‌ترينش هزاردستان يا فيوملا نام دارد (به غلط به‌ سنت بُناونتور و ديگران نسبت داده شده است‌).
هنگام اقامت در پاريس‌، با قديس توما ملاقات و از او هواداري كرد. با اين همه‌، او شاگرد قديس بُناونتور (در پاريس‌) بود و بيش از پيش‌، با آرمان‌هاي فرانسيسي الفت مي‌يافت‌؛ تا سرانجام‌، از اصول مدرسي قديم دربرابر آيين توما، هم‌چنين اصول ابن رشد دفاع كرد. مبارزه‌ٴ كيلواردبي را با آيين توما دنبال و در 1285، و بار ديگر در 1286، علي‌ٰرغم (يا به خاطر) اين كه از 1278، به صورت آيين رسمي دومينيكيان درآمده بود، آن را تكفير كرد.
درباره‌ٴ ساير پژوهش‌هاي چشم‌پزشكي ¿ يادداشت‌هاي مربوط به بيكن‌، پير غريب‌، ويلهلم‌ موربكي‌، اجيديوي رُمي‌، نصيرالدين طوسي‌، قطب‌الدين شيرازي‌.

ب‌. اوزان و مقادير

¿ يادداشت‌هاي مربوط به موسي‌بن تبوّن و كوهين عَطّار.

ج‌. مغناطيس‌

پيـر غريـب‌1

فيزيكدان فرانسوي‌، كه در حدود 1269 برآمد. از بزرگ‌ترين فيزيكدانان قرون وسطا. پير در شمار سپاهيان صليبي بود كه در 1269، لوچِـرا را محاصره كردند. مولد او ماريكور2 در پيكاردي بود.
او معلم راجر بيكن بود، و بيكن در رساله‌ٴ سوم و در رساله‌ٴ صغير درمقام بزرگ‌ترين دانشمند تجربي عصر خود، يكي از بزرگ‌ترين رياضيدانان‌، كيمياگر كامل‌، مردي كه با اصول نظري و عملي همه‌ٴ فنون آشنايي داشت‌، از او سخن مي‌گويد.

1 . Petrus Peregrinus de Maharn curia, Peter the Stranger اصطلاح پِرِگرينوس (غريب‌) اغلب براي صليبيان به كار مي‌رفت‌.
Maricourt .2