كتاب معروف به كتاب پانزدهم اقليدس‌

اين كتاب مربوط است به هندسهٴ حجم‌هاي منتظم‌؛ چگونه مي‌توان بعضي از آنها را در بعضي‌ ديگر محاط كرد؛ چگونه مي‌توان تعداد اضلاع و تعداد زواياي جسم را محاسبه كرد؛ چگونه‌ مي‌توان زاويهٴ ميل‌1 ميان سطوحي را تعيين كرد كه در يك ضلع به هم مي‌رسند. مؤلف از شاگردان ايزيدوروس ملطي معمار اياصوفيه بوده است (حدود 532).
در مورد ساير آثار رياضي اين عصر يادداشت‌هاي مرا راجع به فيلسوفان نوافلاطوني‌، راجع‌ به بوئتيوس و كاسيودوروس در فقرهٴ ج‌، و راجع به واراهاميهيرا در فقرهٴ ه ببينيد.

ه. نجوم هندي‌، چيني‌، بيزانسي و لاتيني‌

واراهاميهيرا2

در نزديكي اوجائين‌3 زاده شد، در حدود 505 شهرت يافت‌. منجم و شاعر هندي‌. مهم‌ترين اثر او پنكاسيدهانتيكا است‌4، كه گزيده‌اي است از نجوم و تنجيم‌. اين اثر از لحاظ تاريخي داراي‌ ارزش زيادي است‌، چون گزيده‌اي است از پنج سيدهانت‌، به صورت كارانا. يعني سدهانتاها صرفاً جنبهٴ نظري دارد، حال آن كه اثر واراهاميهيرا داراي جنبهٴ عملي است‌، محاسبات‌ پنكاسيدهانتيكا مربوط است به سال 427 تاريخ ساكايي (= 505 م‌). از اين رو بايد بپذيريم كه‌ واراهاميهيرا در آن هنگام برآمده است‌.5 واراهاميهيرا منجمان متعدد ديگري را هم ذكر مي‌كند، ازجمله آريبهط (نك نيمهٴ دوم سدهٴ پنجم‌) ولي پنكاسيدهانتيكا به‌طور بارزي بر همهٴ آثار پيشين‌ مربوط به نجوم و تنجيم سبقت جسته است‌. به گفتهٴ واراهاميهيرا، جيوتي‌شاسترا6 (يعني تلفيقي‌ از نجوم و تنجيم‌) به سه شعبه تقسيم مي‌شود: (1) تانترا، يعني نجوم رياضي‌؛ (2) هورا، يعني‌ استخراج طوالع‌؛ (3) شاكهاياسامهيتا، يعني تنجيم طبيعي‌، پيش‌گويي‌7. او رساله‌اي منظوم در باب تنجيم مطلق نوشت موسوم به بريهات‌سامهيتا 8، اين رساله حاوي اطلاعاتي است دربارهٴ سنگ‌هاي گران‌بها (فصل 8 - 83)، جغرافياي هند (فصل 14) و موضوعات فراوان ديگر، كه همهٴ آنها معمولاً از لحاظ ستاره‌شناسي مطرح شده است‌. واراهاميهيرا آثار متعدد ديگري هم نوشت‌ كه مربوط به تنجيم و استخراج طوالع (هورا) بود. موضوع اخير دقيقاً ريشهٴ يوناني دارد. نمو آن‌

angle of inclination .1
Varahamihira .2
Ujjain .3
Pancasiddhantika .4
5 .با اين حال گفته مي‌شود كه او در 587 درگذشته است‌. كرن (در مقدمه‌اش بر بريهات سامهيتا) خاطرنشان مي‌كند كه 505 ممكن است تاريخ ولادت او باشد.
به هر حال بهترين مبناي ما براي تعيين تاريخ فعاليت واراهاميهيرا تاريخ نجومي اثر اوست‌، و قبول آن عاقلانه‌تر است‌.
astraقJyotih .6
prognostication .7
Brihatsamhita .8