لاوي بن گرشن موسيقي‌دان (ج 3، 2688). عقايد او در باب موسيقي در اين كتاب مطرح‌ شده است‌. فيليپ دو ويتري (كه متن لاتيني كتاب در سال 1343 به او اهدا شده‌) تا وقتي برخي‌ ابهام‌هاي موسيقي قديم برطرف نشده بود، نمي‌توانست كار خود را به انجام رساند. لاوي در راه‌ برطرف ساختن ابهام‌ها و ايجاد موسيقي جديد به‌او كمك كرد. موسيقي تازه‌اي كه او بر پايه‌ٴ رياضي پديد آورد، موجب رشد نت‌نويسي شد.

متكلمان مسلمان قرن‌ها در ماهيت معجزات به‌بحث پرداخته‌اند. آنان ميان معجزات‌ پيامبر[ص‌] و كرامات اوليا فرق گذاشته‌اند. در قرآن كلمه‌اي در اين باب نيست‌. بحث‌هاي ايجي‌ (ج 3، 2723) در باب معجزه در اين كتاب گردآوري شده است‌:

E. von Grunebaum, Mediaeval Islam , (p. 96, Chicago 1946)

اعتقاد به اين‌كه تقديم دائمي نيست‌، اعتقادي ناشي از رصدهاي خطا را مي‌توان تا زمان ثاون‌ (تئون‌) اسكندراني پيگيري كرد (چهارم‌-2) و او از آن به‌عنوان عقيده‌اي قديمي بحث مي‌كند. منجمان هندي از قبيل آريابهاتا (پنجم‌-2) هم به‌آن پرداخته‌اند. ثابت‌بن قره (نهم‌-2) آن را احيا كرد و غالباً منجمان اسلامي آن را پذيرفتند، كه در آن ميان‌، بيروني در حكم استثنا بود. پيشروترين منجمان غربي تا زمان كپرنيك‌، و از جمله خود او آن را پذيرفتند. حتي تيكوبراهه و كپلر هم در مورد دائمي و منظم بودن تقديم اعتدالين ترديد داشتند، ولي سرانجام تصور خطاي‌ اقبال و ادبار اعتدالين را رد كردند.

از جمله‌ٴ ابزارهاي نجومي كه وي نام مي‌برد، به حلقه‌ٴ شامله برمي‌خوريم‌، كه تاريخ آن را در ج 2، ص 1866 ذكركرده‌ايم‌. فرانكوي ليژي (يازدهم ـ 2) را در آن‌جا يكي از مخترعان آن‌ شمرده‌ايم‌؛ به عقيده‌ٴ ثورندايك‌، مخترع آن فرانكوي ديگري بوده‌، يعني فرانكوي لهستاني‌، كه در سده‌ٴ سيزدهم مي‌زيست (ايسيس ش 36، ص 6، 1945).

مصطفي نظيف‌بيگ يكي از سخنراني‌هاي يادواره‌ٴ ابن‌هيثم را به كمال‌الدين فارسي و عقايدش اختصاص داده است‌، كه متن عربي آن را دانشگاه فوأد اول‌، در قاهره چاپ كرده است‌(55 ص‌.، قاهره 1945). او به‌خاطر پژوهش‌هايش درمورد ابن هيثم براي اين كار شايستگي‌ زيادي پيدا كرده بود.

برخي وظايف محتبسان مشابه كار mensor هاي رومي‌، به‌ويژه mensor مأمور بازار بود، ولي وظايف فراوان ديگري هم داشتند. در بازارهاي قديم يا در جوار آنها اغلب مي‌شد اوزان و