دولتي كناره گرفت‌؛ به هر حال وقت بيشتري براي نوشتن آثار تاريخي داشت‌. در 1201، يا پس‌ از آن‌، درگذشت‌. در حدود 1192، نوشتن تاريخ انگلستان را از سال 732 تا زمان خويش‌، آغاز كرد؛ اين تاريخ‌، كه در 1201، به‌طور ناگهاني قطع شده‌است‌، در مورد سال‌هاي 1192 ـ 1201، فوق‌العاده باارزش است‌. در آن توصيف راه‌هاي دريايي و كرانه‌ها ديده مي‌شود، كه احتمالاً از يك راهنماي كشتيراني اقتباس شده‌؛ به‌ويژه شرح سواحل اسپانيا مشروح است‌.

ديستو1

مورخ انگليسي‌. منشأ لقب عجيبش معلوم نيست‌. در 1152، شماس اعظم ميدل‌سكس و در 1180، مدير سنت پل شد؛ دوبار در پاريس تحصيل كرد، كه بار دوم در حدود 1157، بود. در حدود 1202، درگذشت‌. رساله‌هاي متعدد و دو تاريخ مهم نوشت‌: 1) خلاصه‌ٴ وقايع‌،2 از زمان‌ مسيح تا سال 1147، كه در حدود 1185 تأليف كرد، و سرشار از مطالب دست دوم است‌؛ 2) انديشه‌هاي تاريخي‌3 مربوط به سال‌هاي 1149 تا 1199 (1202). تأليف دوم در مورد سي سال‌ از 1169 تا 1199، يعني از پايان پادشاهي هنري دوم تا پايان پادشاهي ريچارد شيردل (1189 ـ 1199)، ارزش خاصي دارد.

يب‌. اسكانديناوي‌

اسوند آگسُن‌4

مورخ دانماركي‌، كه در پايان سده‌ٴ دوازدهم‌، برآمد. تاريخ پادشاهان دانمارك را از سال 300 تا 1187، براي ابسالوم سوم‌، اسقف اعظم لوند (وفات‌: 1201)، نوشت‌. قوانين كنوت كبير، پادشاه‌ انگليس‌، دانمارك و نروژ (وفات‌: 1035)، را به‌لاتيني ترجمه كرد.

يج‌. روسيه‌

تاريخ‌هاي روسي‌

قبلاً، در يادداشت‌هايم درباره‌ٴ نسطور و سيلوستر كيِفي از تاريخ‌هاي روسي سخن گفته‌ام‌. اين‌ به‌اصطلاح تاريخ‌هاي ابتدايي‌5 بود و تاريخ كيِف‌، از 1116 تا 1199 را به‌دنبال داشت‌، كه روايتي‌ بود بسيار عالي و برخي قسمت‌هاي آن (از جمله آنچه به سال‌هاي 1146 ـ 1154 مربوط مي‌شد)، با بهترين تاريخ‌هاي قرون وسطا، كوس برابري مي‌زد. ذيل‌هاي ديگري شرح رويدادها

Ralph (Radulfus) de Diceto .1
the Abbreviationes chronicarum .2
Ymagines historiarum .3
Svend Aagöson, Aggesen, Sueno Aggonis filius .4
Nachalnaya letopis .5