4. فرقه‌هاي ديني‌

زيتونيان‌

پيدايش و رشد فرقه‌ٴ بنديكتي در ارتباط با بنديكتوس قديس (ششم ـ 1)، جنبش اصلاح‌ برخاسته از كليساي كلوني (دهم ـ 1) و جنبش اصلاح سيتو (دوازدهم ـ 1) مورد بحث قرار گرفته‌ است‌. سيسترسينيان در سال 1127 به‌جاي رداي سياه اصلي‌، رداي سفيد پوشيدند و از اين‌رو گاه‌ راهبان سفيد ناميده مي‌شوند. جوواني دي‌مينوتولُمي در 1272 تولد يافت و حقوق و الاهيات‌ خواند، ولي در سال 1313 همراه دو دوست از دنيا كناره گرفت و در سال‌هاي 1313 ـ 1319 اصلاح جديدي در آيين راهبان سفيد پديد آورد. او به‌ياد قديس برنار كلروويي (دوازدهم ـ 1)، نام برناردو را برگزيد و در سال 1319 در مونته اوليوِتو (در نزديكي آشيانو در ايالت سي‌ينا) صومعه‌ٴ تازه‌اي بنا نهاد. او فرمان بنديكتي را در سال 1319 از اسقف سي‌ينا دريافت كرد و فرقه‌اش در سال 1324 مورد تصويب پاپ يوحناي بيست و دوم قرار گرفت و در سال 1344 كلمنس ششم آن را تبرك كرد. برناردو تولمي به خدمت طاعون‌زدگان كمر بست و در سال 1348 از بيماري طاعون مرد. در سال 1634 در شمار قديسان كليساي كاتوليك درآمد.
اصلاح او در جهت زهد و پرهيزگاري بيشتر بود. او بيشتر از اصلاح كامالدولي سن روموالد (حدود 950 ـ 1027) (مقدمه 2، 972) الهام گرفته بود، كه مستلزم سرسپردگي خاصي به‌ حضرت مريم بود، و براي تركيب آرمان‌هاي بنديكتي و فرانسيسي مي‌كوشيد.
در اواخر سده‌ٴ چهاردهم حدود 300 و مقارن سال 1524 حدود 1200 صومعه‌ٴ زيتوني‌ وجود داشت‌. هنوز اين فرقه رواج دارد، ولي تعداد پيروانش نسبتاً كم است و شامل راهبان‌، راهبه‌ها و پيرواني از هر دو جنس است‌. فرقه‌ٴ زيتوني نفوذ عميقي بر رهبانيت ايتاليا در سده‌ٴ چهاردهم داشت‌؛ حتي در سال 1369 برخي راهبان زيتوني به مونته كاسينو (صومعه‌ٴ اصلي فرقه‌ٴ بنديكتي‌) دعوت شدند تا به احياي آيين‌هاي عبادي فرقه كمك كنند. زيتونيان يك مدرسه‌ ريسندگي‌، نجاري‌، و غيره ايجاد كردند.

روحانيان‌

فرقه‌هاي ديني براساس همان طرح كلي رشد چشم‌گيري كردند. شور و حرارت بنيان‌گذاران‌ قديس‌مآب تا ابد پاينده نيست‌، دير يا زود فرو مي‌نشيند و مقررات تدريجاً آسان گرفته مي‌شود. پس از چندي‌، اين وضع نارضايي برمي‌انگيزد و شور تازه‌اي براي اصلاح پديد مي‌آيد. پس‌ مبارزه‌اي هميشگي ميان اصلاح‌طلبان و محافظه‌كاران وجود دارد كه ممكن است به صورت‌هاي‌ گوناگوني باشد. ممكن است فرقه‌اي اصلاح شود يا نشود، ممكن است گروهي از برادران به‌ صومعه‌ٴ ديگري مهاجرت كنند، ممكن است شعبه‌ٴ تازه يا فرقه‌ٴ تازه‌اي ايجاد شود. قبلاً به برخي از