ثبت خواهد شد. مقدمه‌، با همان ناتمامي و ناكامل بودنش هنوز بهترين وسيله براي اصلاح‌ خودش است‌، براي اين كه سرانجام‌، جاي خود را به اثر بهتري بدهد.

11. سپاسگزاري موٴلف‌

سپاسگزاري‌هايي را كه در مجلد اول‌، صفحه‌هاي 59 - 61 و مجلد دوم‌،13 - 17 ذكر شده‌، موٴلف بارها، در دل خويش تكرار كرده‌، ولي در اين جا نيازي به يادآوري دوباره‌ٴ آن نيست‌. كافي‌ است كه ديْن‌هاي تازه‌ٴ او ذكر شود، كه در اين جا حق‌شناسانه اظهار مي‌شود: دكتر مري كاترين ولبورن از پايان سال 1930 تا پايان سال 1938، با من كار كرد. پس از آن‌ كه‌، در نمونه‌خواني مجلد دوم مرا ياري كرد، به بازبيني بسياري از مقاله‌هاي مجلد سوم پرداخت‌.
چند مقاله‌اي يك سره كار اوست و اين در پانويس آن مقاله‌ها ذكر شده است‌.
ديْن‌هاي جديد به قرار زير است‌:
در مورد عربي دكتر فيليپ حِتّي‌، استاد دانشگاه پرينستن و دكتر آ. ر. نيكل‌.
در مورد چيني دكتر آلفرد كايمينگ چيو، كتابدار موٴسسه‌ٴ ينچينگ هاروارد؛ همكارم در دانشگاه هاروارد، جيمز رولاند وير، و استاد دانشگاه كلمبيا، ل‌. كارينگتن‌. گرچه قبلاً، از دكتر آرتور و. هومل در كتاب‌خانه‌ٴ كنگره ياد كرده‌ام‌، ولي آن قدر مديون ايشانم كه بايد دوباره يادآور شوم‌.
در مورد زبان گرجي (هم‌چنين ارمني‌) همكارم در دانشگاه هاروارد، رابرت پيرپنت بليك‌.
در مورد كتاب‌هاي چاپي قديم‌، مرحوم دكتر آرنولد ث‌. كلبس از نيون در سوييس‌.
در مورد ژاپني‌، دكتر شيو شا كانيشي در كتاب‌خانه‌ٴ كنگره (كه اينك‌، به ژاپن بازگشته است‌) و سرژ اليسيف‌، همكارم در دانشگاه هاروارد.
در مورد كره‌اي‌، الوين الدفادر ريشاور، همكارم در دانشگاه هاروارد.
در مورد موضوع‌هاي مربوط به سده‌هاي ميانه‌، بايد سپاس خود را به لين ثورندايك استاد دانشگاه كلمبيا ابراز كنم‌. ما در موضوع علم در برابر جادو هم‌عقيده نيستيم‌، ولي (برعكس‌) به‌اين‌ دليل نيست كه كار سترگ و ماندگارش را به گرمي مي‌ستايم‌. بسياري موضوع‌هاي اين مجلد از پژوهش‌هاي پرحوصله‌ٴ او در دست‌نوشته‌هايي اقتباس شده كه اينك‌، اصلشان در مجموعه‌ٴ گران‌بهاي او به صورت فتوكپي و عكس در دسترس محققان است‌.1

1. فهرست آن در ايسيس‌، ش 21، ص 145 - 168، 1934 منتشر شده است‌، ولي مجموعه از آن زمان به بعد، افزايش زيادي يافته است‌. ثورندايك در 15 دسامبر 1943، به من نوشت كه تعداد آن از 155 عنوان در سال 1934 به 222 عنوان رسيده است‌. كتاب‌خانه‌ٴ كنگره‌، كتاب‌خانه‌ٴ هاروارد، دانشگاه ميشيگان‌، فرهنگستان سده‌هاي ميانه‌، موٴسسه‌ٴ زبان‌هاي جديد و جز آن مجموعه‌هاي بزرگي از ميكروفيلم تهيه كرده‌اند.