ايام ((فيلسوف‌)) محبوب مردمي بود كه اصلاً به فلسفه اهميتي نمي‌دادند.1 اين دوره عصر كاربرد بود، نه عصر خلاّ قيت علمي‌.

ب‌. زمينهٴ فرهنگي در غرب‌

ويرژيل‌

پوبليوس ورگيليوس مارو2 در سال 70 در نزديكي مانتوا3 زاده شد، و در 19 ق م در برينديسي‌4 درگذشت‌. بزرگ‌ترين شاعر لاتيني و يكي از بزرگ‌ترين شاعران همهٴ اعصار. در ميان‌ منظومه‌هايش فلاحت‌5 براي ما اهميت خاصي دارد. اين منظومهٴ علمي (به اشارهٴ اوكتاويانوس‌؟) نوشته شده بود تا توجه روميان را به مزرعه‌داري جلب كند، كه روز به روز بيشتر مورد تغافل و بي‌مهري واقع مي‌شد. آخرين ابيات اندكي پس از سال 31 در ناپل نوشته شده بود. معلوم است كه ويرژيل همهٴ منابع اطلاعات معتبر را از شفاهي و كتبي مورد استفاده قرار داده‌ است‌. اين منظومه به صورتي كه هست بي‌نهايت دلكش و زيباست‌.

پوليو

ث‌. آسينيوس پوليو6 در سال 76 در روم زاده شد و در 4 يا 5 م در توسكولوم‌7 در نزديكي روم‌ درگذشت‌. نويسنده و مورخ رومي‌، ناقد و حامي ادبيات‌. او نخستين كتاب‌خانهٴ عمومي روم را در 37 ق م در آتريوم ليبرتاتيس‌8 بنيان نهاد.9 او ويرژيل‌، هوراس و نويسندگان ديگري را حمايت كرد، و شجاعانه به نقد آثار سيسرون‌، قيصر، سالوست و ليوي پرداخت‌.

ج‌. رياضيات و نجوم رومي‌، هلنيستي و چيني‌

راجع به رياضيات و نجوم رومي مراجعه كنيد به يادداشت من دربارهٴ هرون و قيصر در فصل‌ سابق‌، و دربارهٴ وارو و هيگينوس به فقرهٴ ه .

1 .فراموش نمي‌كنم كه سيسرون تازه در سال 43 درگذشت و برخي از نوشته‌هاي فلسفي‌اش متعلق به دههٴ ششم قرن است‌، ولي روي هم رفته اين درست‌تر بود كه او را از نمايندگان نيمهٴ اول قرن به شمار آوريم‌.
2. Publius Vergilius Maro. ؛ مسلماً بهتر است ورگليوس تلفظ كنيم‌. نسخه‌هاي قديمي و ترانويسي‌هاي يوناني گواه آن است كه Virgilius پيش از سدهٴ پنجم‌ ديده نشده است‌، با اين حال‌، ترجيح مي‌دهم بنابر رسم انگليسي و مرسوم بسياري زبان‌هاي ديگر اروپايي به جاي ورگيل‌، ويرژيل بنويسم‌.
Mantova .3
Brindisi .4
Georgica .5
C. Asinius Pollio .6
Tusculum .7
Atrium Libertatis .8
9 .كتاب‌خانهٴ كتاب‌هاي لاتيني و يوناني پورتوس اوكتاويه پس از سال 33 تأسيس شد و بيبليوتكاپالاتينا در 28 ق م (يادداشت مرا راجع به هيگينوس در زير ببينيد).