18. كتاب صور و اشكالي كه در آسمان است و خواص و اثر آنها بر جرم‌هاي زميني‌، كه به فرمان‌ شاه آلفونسو از روي آثار حكماي قديم تأليف شده است‌. مجموعه‌اي در اخترگويي در يازده باب‌ است‌. باب اول جواهرنامه‌اي است درباره‌ٴ 360 سنگ‌. آن را ابوالعيش از كلداني به عربي ترجمه‌ كرد و يهودا بن موسي از عربي به اسپانيايي‌. موٴلفان باب‌هاي بعدي عبارت است از (2) Timtim ؛ (3) فيثاغورس‌؛ (4) Yluz ؛ (5) Belyenus (آپولونيوس‌؟) و Yluz ؛ (6) پليني و Belyenus ؛ (7) عطارد، شايد عطارد بن محمد (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌)؛ (8) Ragiel ؛ شايد ابن ابي‌ رجال (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌)؛ (9) ياقوت‌؛ (10) علي‌؛ (11) ذكر نشده است‌.
اين ترجمه‌هاي آثار نجومي و احكامي علاقه‌ٴ عميق آلفونسو را به اخترشناسي ثابت مي‌كند. ولي او با صدور فرماني داير به تدوين يك زيج جديد به جاي زيج طليطلي كه دو سده‌ٴ پيش‌، زرقالي آن را در همان شهر تحرير كرده بود، سند ديگري در اين مورد عرضه كرد. اين زيج را كه به‌ زيج آلفونسي موسوم شد، يهودا بن موسي و اسحاق بن سيد، نه در 1252 (كه دست كم از سده‌ٴ پانزدهم تاكنون‌، غالباً تكرار شده‌)، بلكه در حدود 1272، تحت سرپرستي آلفونسو تأليف كردند. احتمال كلي دارد كه زيج اصلي (كه مفقود شده‌) به اسپانيايي نوشته شده بوده‌؛ به همان اندازه‌ محتمل است كه ارقام به‌كار رفته بيشتر رومي بوده تا عربي‌، چون جدول‌هايي كه در كتاب علم‌ نجوم آمده (مثلاً در شماره‌ٴ 8 فوق‌الذكر) تنهاشامل ارقام رومي است‌.
زيج اصلي مفقود شده‌، ولي مقدمه‌ٴ آن باقي است‌؛ بدين ترتيب تصوير روشني از ماهيت اين‌ زيج در دست داريم و مي‌توانيم تفاوت‌هاي آن را با زيج‌هاي بعدي ارزيابي كنيم‌.
زيجي كه ريكوئي سينوباس (ج 4، 186)، آن را به عنوان قطعاتي از زيج اصلي آلفونسو منتشر كرده احتمالاً قطعاتي از يك سال‌نامه‌ٴ دريايي باشد كه حركت روزانه‌ٴ سيارات را در فاصله‌ٴ چندين سال تعيين كرده است (مثلاً براي تير 46 سال‌، ناهيد 8 سال‌، بهرام 79 سال‌، برجيس 83 سال‌، كيوان 59 سال‌). در جدول‌هاي خورشيد و ماه دقيقه و ثانيه هم داده شده‌، ولي جدول‌هاي‌ سياره‌ها فقط برحسب درجه است‌؛ به ارتفاع توجهي نشده است‌. اين كه آيا اين سال‌نامه متعلق به‌ مكتب آلفونسي باشد مسلم نيست‌، و دليلي براي اين فرض وجود ندارد؛ نسخه‌اي كه اين زيج از روي آن چاپ شده مورخ 1309 و 1396، است‌. در عصرهاي بعدي‌، بسياري از اين گونه‌ سال‌نامه‌هاي دريايي استخراج شد، كه معروف‌ترينش لوحةالبحر تأليف ابراهيم زكوتو (1473) يا در واقع ترجمه‌ٴ لاتيني آن است‌.
اما زيج آلفونسي در 1292، در پاريس‌، شناخته شد. متن اسپانيايي آن نمي‌توانست در خارج از شبه جزيره‌ٴ اسپانيا اعتباري كسب كند. رواج خارق‌العاده‌ٴ آن ناشي از ترجمه‌هاي لاتيني‌، به‌ويژه ترجمه‌ و تهذيب جان ساكسوني (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم‌) بود. ترجمه‌ٴ لاتيني زيج آلفونسي معرف متن‌ جرح و تعديل‌شده‌ٴ آن است‌، مثلاً در آن آثاري از گرايش‌هاي ضد يهود ديده مي‌شود. ترجمه‌ٴ لاتيني‌