فصل بيست و چهارم‌

طب‌
(نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌)

الف‌. مسلمانان غربي‌

((الكُواتيم‌))

سالوم پسر آريت (سليمان بن حارث‌؟) الكواتيم‌. الكواتي‌، الكواتين‌،1 پزشك مسيحي از تباري‌ مسلمان‌، كه در طليطله برآمد. در حدود 1159، رساله‌اي در باب بيماري‌هاي چشم در پنج‌ كتاب‌2 تأليف كرد.3 احتمال دارد كه اين رساله در اصل به عربي نوشته شده باشد. عنوان آن‌ مجموعه يا كتاب در باب بيماري‌هاي چشم است‌، كه به ترتيب زير مرتب شده‌: 1ـ موضوعاتي كه‌ الكواتيم در كتابش از آنها بحث كرده است‌؛ 2ـ كالبدشناسي و چشم‌سالم‌؛ 3ـ بيماري‌هاي چشم و معالجه‌ٴ آنها؛ 4ـ ادويه‌ٴ مفرده كه در معالجه‌ٴ چشم به كار مي‌رود؛ 5ـ داروهاي مركب براي چشم‌.
مهم‌ترين مراجع استناد يادشده عبارت‌اند از جالينوس‌، حنين بن اسحاق‌، ابوالقاسم‌، و ابن هيثم‌.
درباره‌ٴ غافقي ¿ فصل بيست و سوم مربوط به تاريخ طبيعي‌.
درباره‌ٴ ادريس ¿ فصل بيست و دوم مربوط به جغرافيا.
درباره‌ٴ ابن طفيل و ابن‌رشد ¿ فصل هجدهم مربوط به زمينه‌ٴ فلسفي‌.

ب‌. مسلمانان شرقي‌

ابن هُبَل‌

مهذب‌الدين ابوالحسن علي بن احمد بن علي بن هبل بغدادي‌، پزشك مسلمان‌، كه در 1117، در

Salome, son of Arit Alcoatim, Alcoati, Alcoatin .1
Congregatio sive liber de oculis .2
3 .كلمه‌ٴ Congregatio در عنوان كتاب ترجمه‌ٴ واژه‌ٴ عربي مجمع‌، مجموع يا مجموعه است‌.