مديون سبك اوست‌. او آثاري نوشت كه مي‌توان آنها را تك‌نگاري‌هاي تاريخي ناميد.1 در سال‌ 43 - 42 توطئهٴ كاتيلينا (در 68) را نوشت‌، و در حدود 40 تا 35 تواريخ مربوط به حوادث‌ سال‌هاي 78 تا 66 روم را نوشت (كه مفقود شده است‌).

ديودوروس‌

ديودوروس سيسيلي‌2 در اثناي سال‌هاي 90 تا 80 در آگيريوم‌3 سيسيل زاده شد، در روم برآمد، و پس از 30 ق م درگذشت‌. مورخ رومي‌. او در حدود 30 پس از سي سال سياحت و مطالعه به‌ تأليف دست دومي پرداخت كه بسيار جاه‌طلبانه بود، تاريخ دايرةالمعارفي عالم از آغاز تا زمان‌ خودش (در 40 كتاب كه 15 كتابش در دست است‌).4 اين اثر غير فلسفي‌، غير علمي‌، غير انتقادي‌، و با اين حال به خاطر اطلاعات زيادي كه گرد آورده بسيار باارزش است‌.

ژوباي دوم‌

ژوباي دوم‌5 شاه موريتاني‌6 در روم تحصيل كرد، در 29 ق م به قلمرو خويش بازگشت‌، پاي‌تخت تازهٴ خود را در قيصريه‌7 بنيان نهاد،8 و در حدود 20 م درگذشت‌. مورخ و باستان‌شناس‌. يكي از باسوادترين پادشاهان‌. او راجع به تاريخ روم‌، آشور، عربستان‌، ليبي‌، راجع به‌ هنر نقاشي (همراه با شرح حال هنرمندان‌)، و راجع به تاريخ نمايش نوشت‌، كه آثار او از مآخذ اصلي‌ پليني بوده است‌. ژوبا تحقيقاتي دربارهٴ جزاير خالدات‌9 (قناري‌10) به عمل آورد، و تعداد آنها را پنج‌ جزيره مي‌پنداشت‌. او نيجر را مي‌شناخت‌. او برخي نظريه‌هاي پوچ دربارهٴ نيل به وجود آورد، از قبيل‌ اين كه سرچشمهٴ آن در يكي از كوه‌هاي موريتاني غربي است‌، كه چندان از اقيانوس دور نيست‌.11

ديونوسيوس هاليكارناسي‌

ديونوسيوس‌12 از سال 30 تا 8 ق م در روم برآمد. مورخ و زبان‌شناس يوناني‌. او كتابي در تاريخ‌

1.(Res gestas populi Romani carptim, ut quaeque memoria digna videbantur ,perscribere." (Catilina, IV, 2 "
Diodoros of Sicily.2
Agyrium .3
4 .تاريخ او سه قسمت بود: (1) پيش از جنگ تروا (6 كتاب‌)، (2) از آن جنگ تا مرگ اسكندر (11 كتاب‌)، (3) از 323 تا پيروزي قيصر بر گل (سال 58).
Juba II .5
Mauretania .6
Caesarea .7
8 .يول سابق و صرشل كنوني‌.
Fortunate Islands .9
Canaries .10
11. ممكن است اين مطالب منشأ اشتباه ديرپاي ديگري بوده باشد، يعني اعتقاد به ارتباط ميان نيل و نيجر.
Dionysios .12