مهم‌ترين تأليفش تاريخ عمومي در ده جلد از آغاز خلقت تا سال 1365 م است‌، به نام كتاب‌ البدايةو النهاية ؛ تا سال 1338 م‌/ 738 ه ق بيشتر از تاريخ برزالي (چهاردهم ـ1) اقتباس شده‌ است‌. بداية تأليف مفصلي است كه هيچ نسخه‌ٴ كاملي از آن در دست نيست‌. احمدبن علاءالدين‌ دمشقي (وفات‌: 1413 م‌/ 815 ه ق‌)، احمدبن ابي‌بكر طبراني كاملي (وفات‌: 1431 م‌/ 834 ه ق‌) و تقي‌الدين‌بن قاضي شهبه (وفات‌: 1448 م‌/ 885 ه ق‌) بر بداية ذيل‌هايي نوشتند.
او تفسيرهايي بر قرآن و بر حديث و غيره نوشت‌.

محمدبن قاسم نُوَيْري

محمدبن قاسم نويري مالكي اسكندري‌، مورخ مصري (برآمدنش 1337 ـ 1374 م‌/ 737 ـ 775 ه ق‌).
اين نويري را نبايد با احمدبن وهاب نويري معروف (كه او هم مصري است‌، 1279 ـ1332 م‌؛ چهاردهم ـ 1) اشتباه كرد.
محمد در حدود 1337 م‌/ 737 ه ق براي ديدار به شهر اسكندريه رفت و چنان از آن شهر خوشش آمد كه به‌عنوان كاتب در آن اقامت گزيد. او در سال 1365 م‌/ 767 ه ق شاهد محاصره‌ٴ هولناك شهر توسط پير لوسينيان اول بود1. گرچه اين محاصره تنها يك هفته طول كشيد (نهم ـ شانزدهم اكتبر)، اين شهر ثروتمند به شدت غارت و ويران شد. پس از رفتن صليبيان‌، مصريان به‌ انتقام كشيدن از مسيحيان مصر و شام پرداختند. نويري در جمادي‌اول 767 ه ق نوشتن گزارش‌ اين حوادث را آغاز كرد و در ذيحجه‌ٴ 775 ه ق به اتمام رساند. نام آن اَﻹلْمام باﻹعلام فيما جَرَت‌ْ بِه‌ِ الاٴحكام‌ُ وَ الاٴمورَ المَقْضية في وقعةَ الاسكندريه و هدف اصلي موٴلف شرح محاصره و انهدام‌ اسكندريه بود، ولي نتوانست در برابر اين وسوسه مقاومت كند كه مطالب متنوع زيادي به اصل‌ ماجرا نيفزايد. اين مطالب گرچه نامربوط است‌، ولي از نظر تاريخ فرهنگ آن عصر، ارزش زيادي‌ دارد. مثلاً، در جلد اول كتاب سه جلدي اَﻹلمام‌، درباره‌ٴ كشتي‌هاي اعراب و اطلاعات مربوط به‌دريانوردي و، در جلد سوم از حمله‌ٴ قبرسيان به طرابلس (شام‌) در سال 1365م‌/767 ه ق‌ اطلاعات زيادي عرضه شده است‌.

ابن‌حَبيب

بدرالدين ابومحمد حسن‌بن عمربن حبيب دمشقي شافعي‌، مورخ و اديب شامي‌(1310ـ1377م‌/ 710ـ779 ه ق‌).
ابن‌حبيب در جمادي ثاني سال 710 ه ق‌، در دمشق زاده شد؛ در دمشق و حلب پرورش

1. به عبارت دقيق‌تر وقتي محاصره آغاز شد، او از شهر گريخت و بلافاصله پس از پايان آن بازگشت و شاهد آثار محاصره و انهدام آن شد.