نام برينيوس در يوناني سده‌هاي ميانه نامتداول نبود (آيا با خانواده‌ٴ بريان از صليبيان فرانسه‌ كه اهل بريان در اوب بودند ارتباطي داشت‌؟). قبلاً از نيكه‌فوروس برينيوس (دوازدهم ـ 1) سخن‌ گفته‌ايم‌، كه شرح حال پدرزنش آلكسيوس كومننوس (امپراتور 1081 ـ 1118) را نوشت‌. امكان‌ دارد مانوئل برينيوس خويشاوند هوسپ برينيوس متكلم‌، معلم و خطيب درباري باشد كه زير دست دمتريوس صيدوني‌، تيودوروس ملطي و يوانس هولوبولس تحصيل كرد و مورد حمايت‌ قرار گرفت‌. نيلس (بِطريق 1380 ـ 1388) در سال 1381 هوسپ را به كرت فرستاد، كه در آن‌ زمان در دست ونيزيان‌، يعني كاتوليك‌ها بود. هوسپ در سال 1405 قائم مقام بِطريق در قبرس‌ شد. او سخت مخالف كليساي لاتيني بود. كتاب‌خانه‌ٴ خود را براي جامع اياصوفيه وصيت كرد.1

ج‌. مـوسيقـي اسـلامـي‌

خـطيـب اِربِـلي‌

محمد بن‌علي خطيب اِربِـلي‌. صاحب‌نظر موسيقي عراقي (برآمدنش 1329 ـ 1337م‌/ 730 ـ 738 ه ق‌). اربلي به شهر اربيل (اربل كهن‌) در دشتي ميان رودهاي زاب سفلا و عليا، در شرق‌ دجله منسوب است‌.
او در سال 1329 جواهرالنظام في معرفةالانغام را نوشت‌، كه به سبك كتاب‌الادوار صفي‌الدين ارموي (سيزدهم ـ 2) به بخش‌هايي تقسيم شده است‌. اين كتاب منظوم (در بحر رجز) است و از اين‌رو گاه آن‌را قصيدة في‌الانغام هم مي‌نامند. در سال 1337 وقتي در دربار شمس‌الدين صالح (از امراي اُرتُـقي در ماردين 1321 ـ 1363) بود، رساله في تعريف العلوم‌ را نوشت‌.

عبـدالعـزيـز بـن سـرايـاي حلـي‌

صفي‌الدين عبدالعزيز بن سراياي حلي‌. شاعر و موسيقي‌دان ايراني (1278 ـ 1349م‌/ 677 ـ 750 ه ق‌).
او در ربيع‌الاول 677 ه ق زاده شد. شاعر دربار بني اُرتُـق در ماردين بود؛ در سال 1326 / 726 از دربار مماليك در قاهره ديدار كرد و اندكي بعد به ماردين بازگشت‌. در محرم سال 750 ه ق در بغداد وفات يافت‌.

1. ( Krumbacher(p. 113, 1897) A. Palmieri (DTC 2, 1156-61, 1905; 3d. printing. 1923 ، شامل فهرست مفصلي از آثار هوسپ كه خيلي كم‌ شناخته شده‌، زيرا مينيه در فهرست بزرگان كليساي يوناني آنها را ذكر نكرده است‌، بااين حال آنها چاپ شده است‌:

Bulgaris(vols. 1, 2, Leipzig 1768; vol. 3, 1784). J. W. Thompson (p. 328, 1939).