اسماعيل‌بن ابراهيم مارديني‌

شمس‌الدين ابو طاهر اسماعيل‌بن ابراهيم‌بن غازي نميري‌. حنفي مارديني (منسوب به ماردين‌ در نزديكي نصيبين در جزيره‌)، ملقب به ابن فلوس‌، رياضيدان مسلمان‌، در 1194 زاده شد؛ در 1239 ـ 1240 يا 1252، درگذشت‌.
وي سه رساله‌ٴ رياضي نوشت‌: 1) كتاب أعداد الاٴسرار في أسرار الاٴعداد. كتاب حساب درباره‌ٴ نامه‌ٴ نيكوماخوس به فيثاغورس (؟)، در ضمن سفر حج نوشته شده است‌. 2) كتاب ارشاد الحُسّاب في المفتوح من علم الحساب‌. در مكه نوشته شده است‌. 3) نصاب الحَبْر في حساب الجَبْر. آن‌ هم در مكه نوشته شده و درباره‌ٴ جبر است‌.

احمدبن عثمان قيسي‌

قاضي فتح‌الدين ابوالعباس احمدبن عثمان قيسي‌. پزشك مصري كه در اثناي پادشاهي سلطان‌ صالح ايوبي (1240 ـ 1249)، در قاهره برآمد.
پدرش قاضي جمال‌الدين ابو عمرو عثمان هم پزشك برجسته‌اي بود؛ در دمشق زاده شد، و هنگامي كه ملك عزيز حكومت‌ِ مصر يافت همراه وي به مصر رفت‌، پس از مرگ عزيز (1198)، در همان جا باقي ماند؛ پزشك ملك كامل ايوبي (1218 ـ 1238)، بود.
اما احمد به رئيس‌الاطبا بالديار المصرية (سرآمد پزشكان در سرزمين مصر) ملقب شد. در زمان پادشاهي صالح رساله‌اي در باب بيماري‌هاي چشم نوشت با عنوان نتيجة الفِكرَ في علاج‌ أمراض البَصَر، رساله‌ٴ مختصري كه به ترتيب كالبدشناسي به چهارده فصل تقسيم شده و ناراحتي‌هاي هر قسمت به ترتيب زير مورد بررسي قرار گرفته است‌: 1) غشاي ملتحمه‌؛ 2) قرنيه‌؛ 3) خَلط مايع در محفظه‌ٴ خلفي و قدامي (لكه‌هاي پَرّان چشم از قديم به ذرات كثيف خلط مايع نسبت داده مي‌شد)؛ 4) عنبيه جسم مژگاني‌؛ 5) خلط بيضيه‌ (زلاليه‌ٴ امروز)؛ 6) عنكبوتيه‌؛ 7) جليديه‌؛ 8) زجاجيه‌؛ 9) شبكيه‌؛ 10) مشيميه و صلبيه‌؛ 11) عصب بينايي‌؛ 12) ماهيچه‌هاي كره‌ٴ چشم‌؛ 13) ابروان‌؛ 14) گوشه‌هاي چشم و غده‌هاي اشكي‌. فصل آخر 15) درباره‌ٴ ضعف بينايي و بهداشت چشم است‌.
احمد قيسي مآخذ خود را ذكر نكرده است‌. ابن ابي اصيبعه از او نام نمي‌برد و اين چندان‌ موجب شگفتي نيست‌، چون عيون‌الاٴنباء در حدود 1242 تأليف شده‌؛ صلاح‌الدين ابن يوسف‌ (پس از 1296)، از او ياد كرده است‌.

بَرْقَماني‌

يافث (؟)بن ابوالحسن برقماني اسرائيلي اسكندري‌، و شايد بتوان نسبت او را تركماني خواند،