ماتايوس پلاتياريوس‌1

پزشك سالرنويي‌، احتمالاً پسر يوآنس پلاتياريوس كهتر (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ يازدهم‌)، كه در 1161، درگذشت‌. قديمي‌ترين شرح را بر قرابادين نيكولاس نوشت‌، و رساله‌اي تأليف كرد در باب ادويه‌ٴ مفرده‌.2 اين رساله تا سده‌ٴ شانزدهم‌، به‌همان اندازه‌ٴ قرابادين نيكولاس رواج داشت‌، و گواه آن تعداد نسخه‌هاي خطي آن است‌. از آن دو تحرير مختلف در دست است‌، يكي مفصل‌، در 432 فصل يا مقاله‌، ديگري مختصر و شامل 273 مقاله‌. اين دو تحرير با هم رابطه‌ٴ نزديكي دارند، و مشكل‌ است بتوان يكي را منشأ ديگري دانست‌. (سعي شده آنها را به دو پلاتياريوس نسبت دهند، ماتايوس موٴلف رساله‌ٴ كوتاه‌تر، و پسرش جان سوم موٴلف رساله‌ٴ مفصل‌تر فرض شده است‌. ولي اين مطلب موجه نيست‌). هر فصل درباره‌ٴ يك داروست (و گاهي بيش از يكي‌)، و به‌ترتيب‌ الفبايي نام‌هاي لاتيني داروها مرتب شده است‌. نام يوناني‌، ايتاليايي‌، و فرانسوي داروها هم داده‌ شده است‌. بنابراين‌، درباره‌ٴ هر دارو اطلاعات زير را داريم‌: توصيف‌، تأثير، طرز استعمال‌، نشانه‌هاي خالص بودن آن‌، تقلبات‌، تميز اقسام مختلف‌.
اين رساله‌ٴ ادويه‌ٴ مفرده مخصوصاً از لحاظ گياه‌شناسي مهم است‌. مثلاً از 273 فصل رساله‌ٴ كوچك‌، 229 فصل مربوط به گياهان دارويي است‌. اين رساله پيش‌رفت بزرگي را نسبت به كتاب‌ ديوسكوريدس و ساير گياه‌نامه‌ها نشان مي‌دهد. در اثناي سده‌هاي سيزدهم و چهاردهم‌، تدريجاً از گياه‌نامه‌ٴ منسوب به آپوليوس پيشي گرفت‌، و به‌صورت نسخه‌ٴ اصلي دارونامه‌هاي باختري‌ درآمد. نسخه‌هاي مصور هم در تصويرگري گياهي موٴثر افتاد؛ از 379 تصوير باغ تندرستي‌، 94 تاي آن را مي‌توان در نسخه‌هاي كتاب پلاتياريوس يافت‌.
اين رساله را سليمان بن موسي ملگويلي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم‌)، و سليمان بن ايليا در 1414، به عبري ترجمه كردند. اين ترجمه داراي 279 (281) مقاله است و به‌ترتيب الفباي‌ عبري مرتب شده‌.

پتروس موساندايي‌3

پزشك سالرنويي كه در اواسط سده‌ٴ دوازدهم‌، مي‌زيست‌. معلم ژيل كوربي‌. رساله‌اي كوتاه ولي‌ عالي در باب دستور غذا دارد،4 كه بيشتر از كتاب دستور تغذيه‌ٴ بقراط اقتباس شده است‌. او اهميت آشپزي خوب را از لحاظ طبي خاطرنشان كرد.

Matthaeus Platearius .1
2 .به نام De simplici medicina ، كه معمولاً آن را Circa instans مي‌نامند.
Petrus of Musanda, Petrus Musandinus .3
Summula de cibis et potibus febricitantium .4