تسالوس‌

تسالوس‌1 اهل ترالس‌2 كاريا در زمان نرون و تراژان برآمد. پزشك يوناني از مكتب اصولي‌، كه در روم به كار پرداخت‌. او اثر تميسون (نك نيمهٴ اول سدهٴ اول‌) را تكميل كرد. آموزش‌هاي باليني و روش‌هاي تازهٴ معالجهٴ بيماري‌هاي مزمن‌3 را معرفي كرد.

ي‌. تاريخ‌نويسي يهودي‌، رومي و چيني‌

يوسفوس‌

يوسفوس فلاوي‌4 در سال 37 - 38 در اورشليم زاده شد. پس از سقوط شهر در سال 70 بيشتر در روم‌ اقامت گزيد و در زمان تراژان‌، يعني پس از 98 درگذشت‌. مورخ يهودي‌. آثار مهم او عبارت است از: (1) تاريخ جنگ يهود (66 - 70)، در بيست كتاب كه در اثناي سال‌هاي 70 و 79 نخست به آرامي‌5 و سپس‌ به يوناني نوشته شده است‌؛ (2) تاريخ قديم يهود، در 20 كتاب‌6 مربوط به تاريخ يهود از آغاز خلقت تا 66 م‌، كه در سال 94 تكميل شده است‌؛ (3) زندگي‌نامهٴ خودنوشت او كه در حدود 97 نوشته شده و نوعي ذيل بر تاريخ قديم يهود است‌؛ (4) دفاع و تجليل از ملت يهود (در برابر مردم يونان‌) موسوم به‌ رد آپيون‌7 (يا به عبارت دقيق‌تر در رد هلنيان‌).8 كتاب آخرالذكر، تنها قطعاتي از آثار مانتون و بروسوس را كه به ما رسيده‌، دربر دارد. تأثير يوسفوس بر مسيحيان بسي بيش از يهوديان بوده است‌.

تاكيتوس‌

كورنليوس تاكيتوس‌9 در حدود 55 زاده شد و در حدود 120 درگذشت‌. مورخ رومي‌، يكي از

Thessalos .1
Tralles .2
cyclus resumptivus ,cyclus metasyncriticus or recorporativus .3 Flavius Josephus .4
5 .متن آرامي مفقود شده است‌. نوشته‌هاي ديگر او به يوناني است‌.
6 .كتاب‌هاي اول تا دهم مربوط به آغاز خلقت تا سقوط بابل است (586)، كه از آن پس گزارش كامل‌تر و مشروح‌تر مي‌شود، مثلاً كتاب‌هاي چهاردهم تا هفدهم به سلطنت هرود كبير (40 تا 4 ق م‌) اختصاص يافته است‌. تاريخ قديم بيشتر براساس ترجمهٴ هفتاد نفري قرار دارد، ولي بايد به خاطر داشت كه يونانيان و روميان كاملاً از تاريخ يهود بي‌خبر بودند و به ندرت باور مي‌كردند كه يك چنان تمدني در آن نزديكي مديترانه وجود داشته است‌! اين مطلب اهميت اثر يوسف‌ را نشان مي‌دهد. موضوع و عنوان اين اثر، يادآور اثر ديونوسيوس هاليكارناسي موسوم به تاريخ قديم روم است (نيمهٴ دوم سدهٴ اول ق م‌).
Against Apion .7
8 .آپيون نحوي يوناني از مردم اسكندريه بود (برآمدنش حدود 38) كه يهوديان را در كتابش راجع به مصر مورد حمله و توهين قرار داد.
Cornelius Tacitus .9