خودش آن‌چنان موٴثر بود كه بايد چند كلمه‌اي دراين باب گفته شود. او در مقدمه‌ٴ تفسيرش بر اسفار خمسه روش خود را شرح مي‌دهد. ميان پِشَط، يعني معني تحت‌اللفظي‌، دِرَش‌، يعني‌ توضيح براساس عقل سليم‌، و مِدْرَش‌، يعني توضيح فلسفي‌تر فرق مي‌گذارد، و مي‌كوشد ميان‌ طرفداران افراطي معني تحت‌اللفظي و تأويلات غيرمقيد به متن‌، راه بينابيني پيدا كند. به عنوان‌ نمونه‌اي از شهامت او بايد بدين نتيجه‌گيري‌اش اشاره كنم كه مي‌گويد كتاب اشعيا شامل سخنان‌ دو پيامبر است‌، نظري كه پژوهشهاي انتقادي جديد آن را ثابت كرده‌. رواج تفسيرهاي او را از تعدد شرح‌هايي كه بر آنها نوشته شده است مي‌توان دريافت‌.
ابن عزرا علاوه بر ترجمه‌ٴ آثار حيوج‌، رساله‌هايي هم درباره‌ٴ دستور زبان عبري نوشت‌.
سرانجام‌، در 1158، كتابي درباب فلسفه‌ٴ دين به نام اساس هيبت نوشت‌.

د. يهوديان فرانسه‌

شموئيل (سموئيل‌) بن ماهر

غالباً او را با حروف اول نامش رشبم (رابي شموئيل بن‌ماهر) مي‌نامند. يهودي فرانسوي‌، مفسر ((عهد عتيق‌)) و تلمود، از سوي مادر، نوه‌ٴ رشي بود. در حدود 1085، در رماروپ‌، در نزديكي‌ تروا،1 زاده شد و در 1174، درگذشت‌. او فرانسوي و لاتيني را مي‌دانست ولي عربي‌ نمي‌دانست‌. تأليف جدش را به‌اتمام رساند، و براساس آن عقيده‌ٴ بهتري ارائه كرد. بيش از رشي بر لزوم تفسير تحت‌ِاللفظي تأكيد مي‌كرد، يعني فقط به‌معني واژه توجه داشت‌. اين تفسير را پِشَط2 مي‌گويند، كه نقطه‌ٴ مخالف مِدرَش است‌. تفسير تورات او از اين لحاظ شاه‌كار تفسير متن‌هاي‌ مذهبي در ميان يهوديان فرانسه به‌شمار مي‌رود.
اعتبار فراوان رشي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ يازدهم‌) در مقام مفسر ((عهد عتيق‌)) و تلمود را در اثناي‌ تأليف اين مجلد عميقاً دريافتم‌. تفسير تورات او اهميت ويژه‌اي دارد. تفسيرهايش غالباً همراه‌ تورات و تلمود چاپ شده است‌. درباره‌ٴ تأثير اين تفسيرهاي واضح و معتدل در افكار يهوديان‌ جاي هيچ مبالغه نيست‌. اگر بار ديگر مجلد اول را بنويسم‌، يادداشت مربوط به رشي (ج 1، ص 735) را خيلي بهتر خواهم نوشت‌.

يعقوب بن ماهر [مئير، مَخير، ماخِر]

در سال 1100، در رماروپ زاده شد و در 1171، در تروا درگذشت‌. برادر كهتر شموئيل بن ماهر.

Troyes ,Ramerupt .1
2 Peshat. به معني ساده است‌، كه از واژه‌ٴ سرياني پشيطّا گرفته شده‌Midrash . مجموعه‌ٴ روايت‌هايي است كه به تلمود پيوست شده‌، و در اين مورد مدرش به‌ معني تفسير است‌.