و. آلماني‌

درباره‌ٴ آرنولد لوبكي‌، ¿ ذيل نام هلمولد (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌)؛ و درباره‌ٴ آيك رپگووي ¿ فصل حقوق‌.

ز. ساير آثار لاتيني‌

وينسنت كراكويي‌1

در 1160، در گاليسيا زاده شد. در فرانسه و ايتاليا تحصيل كرد، رئيس كليساي ساندومير، استاد دانشگاه كراكو در 1189، اسقف كراكوي در 1208؛ در 1218 از كار كناره گرفت و در سلك راهبان سيسترسيني صومعه‌ٴ ژندرزژو2، در گاليسيا درآمد؛ در 1223، در آن جا وفات‌ يافت‌. در 1764، تقديس شد. وي تاريخ لهستان‌3 را از آغاز تا 1203، نوشت كه از مهم‌ترين‌ مآخذ در اين زمينه است‌. در مورد تاريخ قديم بيشتر مبتني بر تاريخ لهستان (تا 1113) است‌، كه‌ قبلاً به مارتينوس گالوس نسبت داده مي‌شد. بيشتر قسمت‌هاي آن به صورت محاوره نوشته‌ شده است‌.

هنريك لتونيايي‌4

احتمالاً از مردم شمال آلمان بود، ولي در 1203، از آلبرت اسقف ريگا پيروي كرد و در پاپندورف در نزديكي ولمار در ليوُونيا5 (لتوني‌) كشيش شد. وي در نهضت مسيحي كردن اهالي‌ مقيم جنوب خليج فنلاند و شمال رودخانه‌ٴ دن شركت جست‌؛ هم‌چنين در جنگ ميان آلمان و دانمارك براي تسلط بدان كشور جانب آلمان را گرفت‌. در 1215، در چهارمين شوراي لاتران در رم شركت كرد، در 1225، به فرمان پاپ به بازرسي ليوونيا پرداخت و سال بعد، فعاليت تبليغي‌ را در استوني آغاز كرد. در 1225 ـ 1227، تاريخ ليوونيا را از 1186 تا 1227، نوشت‌. اين تاريخ‌ نه‌فقط به خاطر اين كه موٴلف آن شاهد عيني بسياري از رويدادها بود يا مي‌توانست اطلاعات‌ مستقيم درباره‌ٴ آنها به دست آورد، بلكه به خاطر مطالب زيادي كه اهميت فرهنگي دارد، داراي‌ ارزش بسيار زيادي است‌.

Vincent of Cracow, Wincenty Kadlubeck, Vincentius Cracoviensis .1
Jendrzejow .2
Historia polonica .3
Henricus Lettus ,Henry of Latvia, Henry the Lett .4
Livonia ,Wolmar ,Papendorf .5