فصل بيست و پنجم‌

تاريخ‌نويسي‌
(نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌)

الف ـ مسلمانان غربي‌

ابن خير

ابوبكر محمد بن خيربن عمر بن خليفه‌ٴ اشبيلي‌، اديب مسلمان اسپانيايي‌، در 1108 ـ 1109، در اشبيليه زاده شد؛ و در اشبيليه و قرطبه درس خواند و در 1179، در قرطبه درگذشت‌. از بيش از 1400 كتاب‌، كه مسلمانان اسپانيايي درباره‌ٴ همه موضوعات تأليف كرده بودند، فهرستي فراهم‌ ساخت‌. اين فهرست بسيار گران‌بهاست‌، چون همه‌ٴ فهرست‌هاي معروف آثار عربي را مسلمانان‌ مشرق تدوين كرده‌اند، و آنان چندان اهميتي به آثار اسپانيا نداده‌اند.

ضَبّي‌

ابوجعفر احمد بن يحيي بن احمد بن عميره‌ٴ ضبّي قرطبي‌، مورخ مسلمان اسپانيايي‌، در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌، در قرطبه‌، سبته‌، اسكندريه‌، و مدت زيادي در مرسيه برآمد. پس از 1195 ـ 1196، درگذشت‌. موٴلف تراجم احوال مسلمانان اسپانيا، و تاريخ امويان اندلس تا 1195 ـ 1196، به نام بغية الملتمس‌1 في‌تاريخ (رجال‌) الاندلس‌.

ب‌. مسلمانان شرقي‌

سمعاني‌

تاج‌الاسلام ابوسعد عبدالكريم بن محمد بن منصور تميمي سمعاني (از طايفه‌ٴ بني سمعان‌، از

1 .در متن المُتَلَمّس آمده بوده‌. ــ م‌.