دقت وسايل اندازه‌گيري‌. او مطالعهٴ درخوري در موضوعات مختلف فيزيكي به عمل آورد -- حركت‌، برخورد، نيرو، خلاء، بي‌نهايت‌، نور، و گرما. دريافت كه اگر ادراك نور منوط به انتشار يك‌ نوع ذرات از اجسام نوراني است‌، سرعت نور بايستي داراي نهايتي باشد. دربارهٴ وزن مخصوص‌ تحقيقاتي كرد.
قسمت موسيقي شفا پيش‌رفتي را نسبت به رسالهٴ موسيقي فارابي (نك نيمهٴ اول سدهٴ دهم‌) نشان مي‌دهد، و در سطحي بسيار بالاتر از معلومات غربي در اين باره است‌. اين رساله از تضعيف‌، گام مضاعف‌1 (پانزدهم درست‌)، تركيب‌2، دو ذوالاربع (يازدهم درست‌) و دو ذوالخمس (دوازدهم درست‌)3 بحث مي‌كند كه گام بلندي در جهت دستگاه تأليفي بود؛4 به نظر مي‌رسد كه سوم بزرگ مضاعف‌5 جايز شمرده شده است‌. در توجه به رديف‌هاي‌6 موافق‌7 كه به‌ وسيلهٴ رديف‌هاي n+1) / n) ارائه شده‌، ابن سينا دريافت در صورتي كه
33 = n باشد، فواصل‌8 داراي اصوات مشابه است‌، و فواصل مافوق 45 = n را گوش قادر به تشخيص نيست (توجه‌ كنيد كه مقدار
32 = n برابر يك ربع پرده است‌).
او به امكان تبديل عناصر اعتقادي نداشت‌. چون از نظر او تفاوت فلزات جنبهٴ ظاهري ندارد، بلكه بسيار عميق است‌؛ تغيير دادن رنگ فلزات در جوهر آنها تأثيري ندارد. بايد توجه داشت كه‌ اين عقايد اساساً مغاير افكاري بود كه در آن هنگام قبول عام يافته بود.
رسالهٴ ابن سينا در باب كاني‌ها، همراه با آثار علويهٴ ارسطو (ايسيس‌، 6، 138) و كتاب عناصر منسوب به ارسطو (كه در اين باره يادداشت مرا راجع به آثار مجعول ارسطويي ببينيد)، مأخذ اصلي عقايد زمين‌شناسي دايرةالمعارف‌نويسان مسيحي سدهٴ سيزدهم را تشكيل مي‌داد.
ابن سينا شرح حال خود را نوشت كه به وسيلهٴ شاگرد محبوبش جوزجاني تكميل شد.
پيروزي وي چنان كامل بود كه موجب ركود پژوهش‌هاي اصيل شد و حيات فكري را عقيم‌ ساخت‌. ابن سينا هم مانند ارسطو و ويرژيل در نظر نسل‌هاي آينده هم‌چون جادوگري جلوه‌گر شد.

ابن حزم‌

ابو محمد علي بن احمد بن حزم در 994 در يكي از قراي قرطبه زاده شد، در قرطبه برآمد؛ در 1064 در ملك خويش در نيبله درگذشت‌. سياست‌مدار (يك چند وزير)، متكلم و مورخ‌ مسلمان اسپانيايي‌، بزرگ‌ترين محقق و يكي از اصيل‌ترين متفكران اسپانياي مسلمان‌. در ابتدا

doubling with the octave .1
organizing .2
doubling with the fourth and fifth .3
harmonic system .4
doubling with the third .5
sery .6
consonance .7
interval .8