فرارا (1391)

دانشگاه فرارا به درخواست آلبرتو دِسته (فرمانرواي فرارا و مُدِنا 1388 ـ 1393)، تأسيس شد. او در سال 1391 از بونيفاكيوس نهم پاپ رم‌، منشوري براي ايجاد دانشگاهي با همان مزاياي‌ دانشگاه پاريس و بولونيا به‌دست آورد. اين دانشگاه تا سال 1430 كه تجديد سازمان شد توفيقي‌ به‌دست نياورده بود، ولي در آن هنگام از اندك محبوبيتي برخوردار گشت‌.
از يازده دانشگاهي كه در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم تأسيس شد، تنها پنج‌تايش از اهميت زياد و پايداري بهره‌مند گرديد، كه عبارت بودنداز پاويا، كراكو، وين‌، ارفورت‌، هايدلبرگ‌. دوتاي اولي‌ تا سده‌ٴ پانزدهم اعتبار واقعي نداشتند؛ سه‌تاي بعدي پيش از پايان سده‌ٴ چهاردهم از اندك توفيقي‌ برخوردار شدند. اين سه دانشگاه آلماني بودند و مي‌توان گفت كه اين عصر (چهاردهم ـ2) از اين‌ جهت درخور توجه است كه شايد آغاز خجسته‌ٴ زندگي دانشگاهي در سرزمين‌هاي آلماني بود. توفيق اين دانشگاه‌ها بيشتر از اين واقعيت ناشي مي‌شد كه در محيط اهل علم تأسيس شده‌ بودند. دانشگاه‌هاي سده‌هاي ميانه در اصل نوعي شركت بودند ـ يك اتحاديه‌ٴ صنفي اهل علم و تنها وقتي رونق مي‌يافتند كه تعداد كافي از اهل علم در آن گرد مي‌آمدند. بي‌شك‌، در آن زمان هم‌ مانند امروز، بسياري از دانشجويان بيشتر براي گرفتن مدرك معتبر مي‌آمدند تا تحصيل علم‌، ولي باز در آن زمان هم كارخانه‌ٴ مدرك‌سازي بدون وجود تعداد كافي از استادان و دانشجويان‌ جدي قادر به فعاليت نبود. كساني كه علم را به‌خاطر خود علم يا به دلايل ديني‌، فلسفي يا سياسي بخواهند و نه‌تنها به دلايل خودخواهانه‌. فضاي لازم را براي دانشگاهي موفق در همه‌جا نمي‌شد يافت و تنها با حكم پاپ نمي‌شد آن را به‌وجود آورد، بلكه تنها به‌وسيله‌ٴ مردم هر نقطه‌اي مي‌توانست تأمين شود.
اسناد زيادي درباره‌ٴ حيات دانشگاهي از سده‌ٴ دوازدهم تا هفدهم در سال 1944 توسط ثورندايك‌ منتشر شده‌است‌. 69 تا از 176 سند مربوط به سده‌ٴ چهاردهم است‌. از آن‌جا كه اين كتاب تا ماه‌ مه 1945 به‌دستم نرسيد، نتوانستم در بخش اول اين كتاب از آن استفاده كنم‌. مثلاً ثورندايك‌ بخش‌هايي از نوشته‌هاي پير دو بووا و آلوارو پلايو را آورده كه مايل بودم در يادداشت‌هاي‌ مربوط به آنان از آن نوشته‌ها ذكري شود. يكي از جالب‌ترين متن‌هاي نقل‌شده توسط ثورندايك‌ به لاتيني و انگليسي در ستايش طلبگي نوشته‌ٴ طلبه‌اي آلماني است كه در پاريس تحصيل‌ مي‌كرده است‌. در آن آرمان‌ها و كارهاي آموزشي در اواسط سده‌ٴ چهاردهم توصيف شده است‌.

2. كالج‌هاي انگليسي

آكسفورد

مهم‌ترين رويداد در دانشگاه آكسفورد كشتار سال 1355 بود. جنگ هولناكي ميان مردم شهر و