كـورتِـنُـوا

اوربانو دي كورتنوا.1 كنت و كانُـن در برگامو. موٴلف يك رساله‌ٴ دام‌پزشكي كه تاريخش معلوم‌ نيست‌، ولي در ضمن نسخه‌اي به دست آمده كه با رساله‌ٴ روزيو همراه است‌. زمان فعاليت‌ كورتنوا را نمي‌دانيم‌، ولي عجالتاً او را در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم جاي داده‌ايم‌.
رساله‌ٴ او در 89 فصل است‌، نام بسياري از بيماري‌هايي كه در آن آمده بسيار غريب است‌.

روزيــو

لورنزو روزيو.2 دام‌پزشك ايتاليايي (برآمدنش پيش‌از سال 1342).
او رساله‌اي در دام‌پزشكي تأليف كرد، به نام درباب بيماري‌هاي اسبان و آن را به شماس‌ كاردينال ناپلئون اورسيني (كاردينال از سال 1288، متوفا در سال 1342 در آوينيون‌) تقديم كرد.
رساله‌ٴ دام‌پزشكي روزيو از آن جهت اهميت دارد كه نسخه‌هاي خطي لاتيني و ايتاليايي‌ زيادي از آن در دست است و چاپ‌هاي اوليه‌ٴ فراواني به لاتيني‌، ايتاليايي و فرانسه از آن صورت‌ گرفته‌. به‌عبارت ديگر، صرف‌نظر از ارزش ذاتي‌اش‌، كه ناچيز به‌نظر مي‌رسد، داراي اهميت است‌، زيرا يكي از مآخذ اصلي معلومات دام‌پزشكي تا پايان سده‌ٴ شانزدهم بود و مورد استفاده‌ٴ بسياري‌ از نويسندگان بعدي قرار گرفت‌. متن اصلي كتاب او، كه در نسخه‌هاي خطي قديم‌تر ديده‌ مي‌شود، با نسخه‌هاي خطي جديد و با متن‌هاي چاپي تفاوت زيادي دارد. پيداست كه‌ ويراستاران سده‌هاي پانزدهم و شانزدهم به سخنان او چندان اهميتي نمي‌دادند، بلكه درصدد انتقال معلومات او بودند و هر بخشي را كه مناسب مي‌ديدند، حك و اصلاح يا كم و زياد مي‌كردند. اين با سنت معمول متن علمي تفاوت دارد و تاحدي به سنت‌هاي فني نانوشته‌ نزديك‌تر است‌.
رساله‌ٴ روزيو شامل 181 فصل است كه 76 فصل آن تقريباً حرف به حرف از رساله‌ٴ جوردانو روفو (سيزدهم ـ 2) نقل شده‌، بدون اين كه از او ذكري شده باشد. بقيه بيشتر اقتباس است از تيودوريك بورگونيايي‌، آلبرت كبير، ونسان بووه‌، پي‌يترو دي كرشنتسي (كه كتاب زندگي‌ روستايي او در سال‌هاي 1304 ـ 1309 تأليف شد)، و ماوروس (كه رساله‌اش مربوط به سال‌1316 است‌). بنابراين‌، اين رساله پس‌از 1316 و پيش‌از سال 1342 و احتمالاً نزديك به تاريخ‌ اخير تأليف شده است‌. هنوز يك مسئله باقي است كه آيا روزيو از كتاب كشاورزي بيزانسي‌ مستقيماً استفاده كرده است يا نه‌.

Uberto di Cortenova (or Cortnouva) .1
2. نام او به صورت‌هاي متنوعي به ايتاليايي و لاتيني ديده مي‌شود,Roscio ,Russone ,Risi ,Risus ,Ronzino ,Russo ,Ruzo ,Lorenzo de Ruccis Ruse ,Rugino ,Russus Rosso ,Ruzio ,Rusinus ,Riso ,Ruzzius و غيره‌.