ابن حَسْدَي‌

ابراهيم بن سمويل بن حسدي لاوي‌1 در بارسلون برآمد؛ در 1240 درگذشت‌. مترجم عربي به‌ عبري‌. از مدافعان سرسخت فلسفه‌ٴ ابن ميمون‌. مهم‌ترين ترجمه‌هايش عبارت‌اند از: كتاب‌التفاح‌، محاوره‌ٴ ارسطويي مجعول‌، كه متن عربي آن گم شده است‌؛ ترجمه‌ٴ كتاب‌الاسطقسات اسحاق‌ اسرائيلي (عربي آن گم شده است‌)؛ ترجمه‌ٴ رساله‌ٴ اخلاقي غزالي به نام ميزان‌العمل‌؛ دو رساله از ابن ميمون به نام‌هاي كتاب‌السراج و كتاب‌الفرائض‌؛ داستان برلعام و يوذاسف‌. با سرپرستي (و احتمالاً دستياري‌) مانفرد، پادشاه سيسيل از 1250 تا 1266، كتاب‌التفاح به لاتيني ترجمه شد.

ابراهيم بن ناتان‌

¿ فصل زمينه‌ٴ ديني در بالا.

سمويل بن تِبّون‌

سمويل بن يهودا بن تِبّون‌2 پسر يهودا بن تِبّون‌، پژوهشگر اندلسي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌). سمويل در حدود 1150، در لونل لانگدوك زاده شد؛ در بزيه (1199)، آرل (1204)، بارسلون‌، طليطله‌، اسكندريه‌، و بالاخره مارسي برآمد و در حدود 1232 در آن جا وفات يافت‌. متكلم‌ يهودي پرونسي‌، فيلسوف و مترجم عربي به عبري‌. زيردست پدرش به خوبي تربيت شد و درشمار بزرگ‌ترين مترجمان عصر خويش‌، درآمد. آثار زير را ترجمه كرد:
1) ارسطو: كائنات جو. سمويل ترجمه‌ٴ عربي يحيي بن بطريق را هنگام سفر دريايي از اسكندريه‌، در 1213، ترجمه كرد.
2) علي بن رضوان (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌): شرح صناعةالطب جالينوس‌. ترجمه‌ٴ عبري در 1199، در بزيه‌، صورت گرفته و قديمي‌ترين ترجمه‌ٴ تاريخدار سمويل است‌.
3) ابن رشد: سه رساله‌ٴ كوچك‌3
4) ابن ميمون‌: دلالة الحائرين‌4. اين ترجمه در 1204، در آرل به اتمام رسيد و مهم‌ترين اثر موجب شهرت سمويل به‌شمار مي‌رود. وي در حل برخي مشكلات از نظر خود ابن ميمون‌ استفاده كرد. ترجمه‌ٴ عبري ديگري از همين كتاب را حَرِزي چند سال بعد انجام داد، كه بسيار فروتر بود و مورد انتقادهاي فراوان قرار گرفت‌، با اين حال از توفيق بي‌بهره نبود.

Abraham ben Samuel ibn Hasdai ha-Levi .1
Samuel ben Judah ibn Tibbon .2
Sheloshah ma'amarim .3
4. با نام Moreh nebukim كه مخالفان ابن ميمون آن را Nebukat ha-morim (به معني گمراهي راهنمايان‌) مي‌ناميدند.