ويلانووايي (سيزدهم ـ 2)، رامون لول (سيزدهم ـ 2) كاتالونيايي‌، قديس پدرو پاسكال (سيزدهم ـ 2) بلنسي‌، ريكولدو دي مونته كروچه (سيزدهم ـ 2) ايتاليايي و حتي راجر بيكن (سيزدهم ـ 2) انگليسي‌. معلومات عربي بيكن سطحي بود، ولي اطلاعات عربي بقيه به‌خوبي برخي از كساني‌ بود كه امروز به‌عنوان عربي‌دان در دانشگاه‌هاي غرب تدريس مي‌كنند. ريكولدو مي‌توانست به‌ عربي موعظه كند و رامون لول مي‌توانست به عربي بخواند و بنويسد. او در واقع يك يا دو كتابش را به عربي تأليف كرد! بر اثر درخواست‌هاي رامون بود كه هيماي دوم مايوركايي و پاپ‌ يوحناي بيست و يكم در سال 1276 يك مدرسه‌ٴ عربي فرانسيسي در ميرامار (مايوركا) داير كردند (كه تنها 16 سال دوام يافت‌). مدرسه‌هاي ديگر در سال 1281 در بلنسيه و در سال 1291 در شاطبه تأسيس شد (مقدمه 2، 1789). اوج فعاليت‌هاي رامون پيش‌نهاد او به شوراي وين در دوفينه (1311 ـ 1312)، بود كه حسن قبول يافت‌. براي اجراي خواسته‌هاي آن شورا، كلمنس‌ پنجم در سال 1312 سازمان‌دهي آموزش عربي (هم‌چنين عبري‌، كلداني و يوناني‌) را در پنج‌ دانشگاه رم‌، پاريس‌، آكسفورد، بولونيا، سالامانكا فرمان داد.1 البته در رم استاداني تعيين شدند، ولي در محل‌هاي ديگر آن فرمان كاغذپاره‌ٴ بي‌ارزشي بيش نبود. ((مدرسه‌هاي سه‌زباني‌)) كه دو قرن بعد در دانشگاه‌هاي مختلف تأسيس يافت‌، به آموزش عربي توجهي نداشت و سه زبان‌ عبارت بود از عبري‌، يوناني و لاتيني‌.2 آموزش علمي عربي بعدها آغاز شد، مثلاً سال 1610 در سان پي‌يترو در مونتوريو.
براي تكميل اين تصوير آموزش عربي بايد به شخصيت شجاع و تاحدي ناخوش‌آيند پي‌ير دوبووا توجه كنيم كه به آموزش دختران فرانسوي براي اعزام به شرق فكر مي‌كرد؛ انتظار مي‌رفت‌ آنان شوهرانشان را فرانسوي‌منش كنند و بدين‌سان قدرت فرانسه در خاور نزديك افزايش يابد. دن خوان مانوئل‌، كه نفوذ عميقي بر ادبيات اسپانيا اعمال كرد، معلومات عربي خوبي داشت‌.
نمايندگان برجسته‌ٴ معارف عربي در غرب رامون لول و ريكولدو مونته كروچه بودند، كه هر دو به‌فاصله‌ٴ اندكي از يكديگر در سال‌هاي 1315 و 1320 درگذشتند. تأثير ريكولدو دوام‌ بيشتري داشت‌، ولي تأثير سالمي نبود، چون به تثبيت خطاها منجر شد. نقشه‌هاي رامون لول بد اجرا شد، ولي با اين همه‌، شايسته است او را بنيان‌گذار خاورشناسي غرب بدانيم‌. علمايي كه در اين بخش ذكر شدند، اگر نه تماماً، پيش از همه به‌خاطر منظورهاي تبليغي به زبان عربي توجه‌

1. متن قطع‌نامه‌ٴ وين در پيوست‌هاي ؛Arduinus Kleinhans: Historia studii linguae arabicae et collegi O; F. M. in conventu ad S. Petrum in (Monte Aureo Romae erecti (Firenze 1930; Isis 29, 189-91 چاپ شده است‌.

Percy Stafford Allen: The trilingual colleges of the early sixteenth century, in his Erasmus Lectures and Wayfaring sketches (p. 138-63, Oxford 1934).