صوفي‌) براي يافتن سيمرغ (يعني حقيقت مطلق‌) بحث مي‌كند. به اين ترتيب كه حدود سيزده‌ گونه از پرندگان معرفي شده‌اند كه هدهد آنها را رهبري مي‌كند.
پيداست كه فريدالدين به كار طبابت اشتغال داشته است‌، ولي هيچ اثر طبي از او نمي‌شناسيم‌.

محمد عوفي‌

نورالدين محمد عوفي‌، منسوب به جدش عبدالرحمن‌بن عوف‌، از صحابه‌ٴ پيامبر و اديب ايراني‌ بود كه در خراسان و ماوراءالنهر، مخصوصاً در بخارا، و بعدها، در هند برآمد. مدتي پس از 1206، به دربار ناصرالدين قباجه فرمانرواي سند پيوست‌. هنگامي كه او در 1228، زندگي و سلطنت خود را از دست داد، عوفي به خدمت شمس‌الدين ايلتتمش سلطان دهلي (1210 تا 1235) درآمد.
وي دو كتاب مهم به فارسي نوشت‌: 1) لُباب‌الاٴلباب‌، تذكره‌ٴ قريب سي‌صد تن از شاعران‌ پارسي‌گوي‌، كه آن را در حدود 1206 ـ 1228، به نام وزير قباجه تأليف كرده است‌؛ 2) مجموعه‌ٴ بزرگي از داستان‌ها به نام جوامع‌الحكايات و لوامع‌الروايات تقديم به ايلتتمش‌، كه پس از 1235، تأليف شده است‌. كتاب اولي از نظر تاريخ اوايل ادبيات فارسي اهميت زيادي دارد؛ و دومي‌ حاوي اطلاعاتي از هر قبيل است‌؛ از جمله كيهان‌شناسي و جانورشناسي‌.

ي‌. سرياني‌

سليمان بصري‌

مارشليمون‌1، جامع‌العلوم سرياني در خلاط (يا اخلاط) بر كرانه‌ٴ درياچه‌ٴ وان در ارمنستان زاده‌ شد. مطران نسطوري بصره‌2 در 1222، بود. مهم‌ترين تأليفش يك جُنگ است‌، شامل قسمتي‌ ديني و قسمتي تاريخي‌، به نام كتاب زنبور عسل‌3. وي ادعيه‌، مواعظ، رساله‌اي در باب شكل‌ آسمان‌ها و زمين (گم‌شده‌)، و رساله‌ٴ ديگري در باب تقويم نوشت‌. كتاب زنبور عسل را به دوستش‌ نرسي اسقف بوازيج‌4 بر كناره‌ٴ زاب صغير تقديم كرده است‌.

يعقوب بارشكو

هم‌چنين معروف به عيسي پسر مرقس‌5، اهل برطلا در نزديكي موصل‌. فيلسوف و جامع‌العلوم‌ سرياني‌؛ متكلم منوفيزيت (كليساي يعقوبي از كليساهاي مونوفيزيت بود). راهب صومعه‌ٴ

1. Mār Shĕlēmōn
‌2. Pĕrath dĕ Maishān
‌3. Kĕthābhā dhĕ-dhebbōrīthā
4. Khōni Shābhōr
5. Jacob bar Shakkō, Īsā bar Mark