عبري آثار عربي عيناً نقل شده است‌. اين كتاب در سه باب است‌: 1) طبيعيات‌، يعني پديده‌هاي‌ طبيعي‌، طوفان‌، آتشفشان‌، فلزات‌، گياهان‌، جانوران‌، انسان‌؛ 2) اخترشناسي كه بيشتر اقتباس از كتاب فرغاني و شرح‌هاي ابن‌سينا و ابن‌رشد بر السماء و العالم است‌؛ 3) مابعدالطبيعه كه غالباً از روي دلالةالحائرين نقل شده است‌.
درباره‌ٴ موسي‌بن تبّون‌، يعقوب بن ماهر تبّون‌، سليمان بن موسي ملگويلي‌، احطب‌بن‌ اسحاق ¿ فصل مترجمان‌.

هلال‌بن سمويل‌

هلال بن سمويل ورونايي‌1، فيلسوف‌، پزشك‌، و تلموددان ايتاليايي‌، مترجم لاتيني به عبري‌؛ يكي از اجدادش العاذربن سمويل ورونايي تلموددان بود. هلال در حدود 1220 زاده شد؛ در حدود 1295 درگذشت‌. در بارسلون تحصيل كرد، در مونپليه پزشكي آموخت‌، و در رم به طبابت‌ پرداخت‌. در 1260 ـ 1271، در كاپوا به طبابت و تعليم فلسفه اشتغال داشت‌؛ سرانجام‌، در فورلي مقيم شد.
او از پيروان سرسخت ابن‌ميمون بود، و هنگامي كه تبليغات بر ضد ابن‌ميمون در ايتاليا بالا گرفت‌، به دوستش مايسترو اسحاق گايو طبيب پاپ پيش‌نهاد كرد اختلافات ناشي از دلالةالحائرين را براي اتخاذ تصميم نهايي به شورايي از رابيان شرقي واگذار كنند.
مهم‌ترين تأليفش به نام پاداش‌هاي روح‌2 اثري فلسفي راجع به بررسي عقايد يونانيان‌، مسلمانان‌، يهوديان‌، و مسيحيان است‌. از نخستين يهودياني بود كه بلافاصله به آثار مدرسيان‌ لاتيني دست يافت‌. شرحي بر بيست و پنج گزاره‌ٴ بنيادين‌3 فلسفه‌ٴ ابن‌ميمون‌، و تفسيري بر غزل‌هاي سليمان نوشت‌.
ترجمه‌هايش از لاتيني به عبري عبارت است از:
1) ترجمه‌ٴ كتاب العلل منحول ارسطويي از روي ترجمه‌ٴ ژراركرمونايي‌.
2) شرح علي بن رضوان بر كتاب الصناعة الطبية جالينوس‌، باز از روي ترجمه‌ٴ ژراركرمونايي‌.
3) رساله‌ٴ جراحي كبير تأليف برونو دالونگوبورگو در 1252.

اشعيا بن ايليا تراني‌4

اشعيا تراني كهتر، تلموددان ايتاليايي‌، نوه‌ٴ دختري اشعيا بن ملي تراني (وفات‌: در حدود 1250).

Hillel ben Samuel of Verona .1
Tagmule ha-nefesh .2
Ha-qdamot .3
Isaiah ben Elijah of Trani .4