سده‌ٴ چهاردهم است‌. آنها نمونه‌اي هستند از يك‌سلسله آثاري كه در نيمه‌ٴ دوم و بعد از آن خيلي‌ زياد شدند.
اولي برنجي است ( ¿ يادداشت مربوط به آثار برنجين در فصل هفتم‌)، كه در موزه‌ٴ باستان‌شناسي گنت نگه‌داري مي‌شود و لوحه‌ٴ يادبود ويلم وِنِمايِر1 (مقتول در سال 1325) است‌. ونماير با زره كامل نشان داده شده است‌. دومي مرد سنگي‌2 از سال 1338 است‌، كه قبلاً در برج ناقوس گنت بوده و اينك در صومعه‌ٴ سنت باون همان شهر نگه‌داري مي‌شود. مرد سنگي‌ پيكره‌اي زمخت ولي بسيار جالب است و مردي را با كلاه‌خودي فولادي نشان مي‌دهد؛ يك‌رشته‌ حلقه در زير لبه‌ٴ پاييني قرار دارد و از روي آن يك نوار پهن چرمين مي‌گذرد كه به گردن‌پوش‌ (زرهي كه صورت‌، چانه و شانه‌ها را مي‌پوشاند) دوخته شده است‌. قطعه‌هاي زره از صفحات‌ فولادي است‌. روي جوشن بالاپوش پوشيده است‌. ساق پاها هم زره‌پوش است‌.
مرد سنگي به طور مشروح توصيف شده است‌.

ظروف مسبار

چندان چيزي براي افزودن به آنچه در فصل هفتم در مورد ظروف مسبار گفته‌ايم وجود ندارد، جز اين‌كه اگر سعي شود، مي‌توان فهرستي از ناقوس‌هاي مهم و ساير آثار پيش از سال 1401 فراهم ساخت‌. اين كار چندان ضرورتي ندارد و ذكر چند نمونه كافي است‌: 1. پيكره‌ٴ سواره‌ٴ جرج قديس و اژدها كه به‌وسيله‌ٴ مارتين و گئورگ در سال 1373 در كولوشوار از مفرغ ريخته شد. در سال 1562 ترميم شد و اينك در ارگ پراگ برپاست‌.
2. اژدهايي كه به‌صورت بادنما بر بالاي برج ناقوس گنت قرار دارد. بلندي آن 70/3 متر است‌. مدت‌ها تصور مي‌شد هنگامي كه بالدوين نهم‌، كنت فلاندر به كمك صليبيان قسطنطنيه را تاراج كرد و به نام بالدوين اول امپراتور آن‌جا شد (1204 ـ 1205)، آن را به گنت آوردند. بررسي‌ اسناد شهرداري ثابت كرد كه اژدها در سال 1377 ـ 1378 در گنت ساخته شده است‌.
3. دو ناقوس بر برج كليساي دام (نزديك بروژ) در سال 1392، توسط برادران هارلبك‌ ريخته‌گري شده است‌.
4. پيكره‌ٴ مفرغي آرامگاه سلطنتي در صومعه‌ٴ وست‌مينستر، تمثال هنري سوم (شاه 1216 ـ 1272) و همسرش الينور پرونسي (وفات‌: 1291)، ساخته‌ٴ ويليام تورل‌، زرگر لندني در سال‌1391. تمثال ادوارد سوم (شاه 1327 ـ 1377)، ساخته‌ٴ جان اورچارد برنجگر. تمثال ريچارد دوم (شاه 1377 ـ 1399) و همسرش آناي بوهميايي (1366 ـ 1394). قالب‌ها در سال 1394

1.Willem Wenemaer
2. Steenen man (Stone Man)