526 ـ 530) در معبدي قديمي كه فليكس آن را به كليسا تبديل كرده بود، قرار داده شد. اين كليسا كه در يكي از خيابان‌هاي فرعي نزديك فوروم و در انتهاي جاده‌ٴ كاوور قرار داشت‌، به كليساي‌ كوزما و داميان شهيد موسوم گرديده و با كاشي‌هاي زيبا آرايش يافت‌. كوزما و داميان مورد تقديس كليساي ارتدكس هم هستند1 و بنابراين‌، حمايتشان از طبابت‌، سراسر جهان مسيحيت را شامل مي‌شود. افسانه‌هايي كه درباره‌ٴ آنان پديد آمد، بسيار فراوان است‌.
اما، كالج سن كوم مدرسه‌اي براي تدريس نبود، بلكه اتحايه‌اي بود صنفي براي حفظ معيارها و دفاع از حقوق جراحان‌. تاريخ پيدايش آن نامعلوم است‌؛ راست يا دروغ‌، سن لويي بنيان‌گذار آن بود. مسلم است كه يك صنف جراحي در سده‌ٴ سيزدهم وجود داشت‌، چون مقررات آن مورد تأييد اتين بوالو (سيزدهم ـ 2) شهردار پاريس‌، قرار گرفته و توسط او همراه با مقررات ساير حرفه‌ها و مشاغل منتشر شده بود، ولي در اين مقررات نامي از كالج سن كوم يا خود سن كوم‌ برده نشده است‌. بنابراين‌، مي‌توان مطمئن بود كه مقارن سال 1268 كالج سن كوم هنوز به اين نام‌ وجود نداشت‌. شايد اين كالج در سال 1311 به فرمان فيليپ زيبا تأسيس شده باشد. در هر صورت‌، در آن سال يك كالج جراحي (اتحاديه‌ٴ صنفي جراحان‌) با مقررات ويژه‌ٴ عضويت و شرايط آزمايش‌هاي مقدماتي به اهتمام كميسيوني كه ژان پيتار رياستش را برعهده داشت‌ تأسيس شد. فرمان سال 1311 فيليپ در سال 1352 مورد تأييد ژان دوم قرار گرفت‌. اعضاي‌ صنف در ابتدا در كليساي سن ژاك دولابوشاري گرد مي‌آمدند،2 بعدها در كليساي سن كوم‌ (نزديك خيابان مدرسه‌ٴ پزشكي‌) اجتماع كردند. نمي‌دانم نام كالج سن كوم چه وقت اختيار شد (نك مقاله‌ٴ ل‌. هان در گراند انسيكلوپدي‌، ج 11، ص 945).
كالج سن كوم به ايجاد يك اشرافيت جراحي پرداخت‌، كه در حد فاصل پزشكان دانشگاه‌ديده‌ و سلماني‌ها3 قرار داشت‌. از اين رو تاريخ تشكيل آن‌، تاريخ جنگي طولاني در دو جبهه است‌؛ آنان مي‌كوشيدند كه از يك سو احترام و امتياز بيشتري از پزشكان كسب كنند و از سوي ديگر مانع دست‌اندازي سلماني‌ها به قلمرو حرفه‌شان شوند. در سال 1372 به سلماني‌ها اجازه داده‌ شد تنها عمل‌هاي كوچكي را انجام دهند كه هميشه انجام مي‌دادند. جمعيت خيريه و كالج سن‌ كوم تا انقلاب كبير فرانسه باقي بود.

1. كليساي ارتدكس سه جفت ديگر به نام‌هاي كوزما و داميان را مقدس مي‌شمارد كه به ترتيب اهل آسيا، رم و عربستان بوده‌اند. روز متبرك آنان به ترتيب اول‌ نوامبر، اول ژوئيه و 17 اكتبر است‌. روز متبرك كاتوليك‌ها 27 سپتامبر است‌. ما نمي‌توانيم وارد بحث در زندگي اوليا شويم‌. پزشكان موٴمن كه مايل‌اند مصون از خطا باشند، بايد چهار روز را متبرك بشمارند.
2. جالب اين كه Boucherie در زبان فرانسه به معني قصابي و به معني قتل عام است‌!. ــ م‌.
3. منظور از سلماني كسي است كه تا همين اواخر سر و ريش مي‌تراشيد، دندان مي‌كشيد، خون مي‌گرفت و شكسته‌بندي مي‌كرد. ــ م‌.