به صورتي كه فرغاني (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌)، به اخترشناسان مسلمان عرضه كرده بود، به دست‌ داد. مهم‌ترين آثارش‌1 به توصيف زيج زرقالي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ يازدهم‌) اختصاص داشت (تكميل‌ در 1231، پس از شش سال فعاليت‌). بدين ترتيب‌، او كاري را كه رمون مارسيليايي در 1140، آغاز كرده بود دنبال كرد. مي‌توان گفت از طريق مارسي و بعدها، مونپليه بود كه اروپاي مسيحي‌ زيج زرقالي را شناخت‌.
او در مقام مفسر زرقالي با مفهوم غلط اقبال و ادبار اعتدالين آشنايي داشت‌. به نظريه‌هاي‌ جديد بطروجي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌)، هم اشاره مي‌كند.

زيج لندن‌

اين زيج را اخترشناس ناشناسي در حدود 1232، برحسب موضع لندن‌، يعني °57 غرب اَرِم و °51 شمالي تدوين كرده است‌. اين زيج سنت زيج مارسي (تأليف رمون مارسيليايي در حدود 1140)، را دنبال كرده و مربوط است به 1232 تا 1540، و سال‌ها به صورت يازده‌تايي يا بيست و هشت‌تايي مرتب شده است‌.
كتاب مقدمه‌اي دارد درباره‌ٴ عناصر اربعه‌، حركت جرم‌هاي سبك و سنگين‌، اثير يا عنصر پنجم‌، افلاك نه‌گانه‌، ستارگان ثابت‌، حركت سيارات‌.
از رساله‌هاي اخترگويي تأليف ساليوي پادوايي‌، لئوپولد اتريشي‌، و هنريك هارپستراينگ‌ در قسمت‌هاي ديگر اين مجلد بحث شده است‌. درباره‌ٴ جوواني ويچنزايي َّ فصل دين در بالا.

ب‌. مسلمانان غربي‌

بوني‌

¿ فصل فلسفه در بالا.

حسن مراكشي‌

ابوعلي حسن‌بن علي‌بن عمر مراكشي‌، كه به ابوالحسن علي هم معروف است‌. اخترشناس‌، رياضيدان‌، و جغرافيدان مراكشي كه تا حدود 1262، در مراكش برآمد. رساله‌هاي نجومي‌ متعددي نوشت‌: تلخيص اﻷعمال في روٴية الهلال‌، آلات التقويم‌، في تأثير القرانات و الخسوف‌،

Compositio tabulae quae saphea dicitur sive astrolabium Arzachelis, Tabula de stellis fixis secundum Azarchelem .1