تعداد داروهاي معدني‌، در مقايسه با تعداد زياد ((گياهان‌))، اندك بود، ولي محققاني كه شيمي‌ درماني را از پاراسلسوس آغاز مي‌كنند، درباره‌ٴ كم بودن تعداد آنها راه مبالغه پيموده‌اند. در واقع‌، نه‌تنها اعراب‌، بلكه يونانيان هم از برخي كاني‌ها استفاده مي‌كردند، از قبيل گوگرد، زرنيخ‌، آنتيمون‌1 و جيوه‌. بحث در جزئيات ميسر نيست‌، چون سرگذشت هر عنصر (دست كم آنها كه‌ پيش از سال 1800 شناخته شده بودند) بسيار طولاني و مراحل اوليه‌ٴ آشنايي انسان با آن طبعاً بسيار تاريك است‌.2 اشارات مكرري به جيوه و كاربرد پزشكي آن در مقدمه‌، جلدهاي اول و دوم‌ (به‌ويژه ج 2، ص 885، 1517) وجود دارد. روغن‌هاي جيوه‌دار براي معالجه‌ٴ بيماري‌هاي‌ مختلف پوستي به‌كار مي‌رفت و بهبود يافتن براثر استفاده‌ٴ پيگير از آن را قبلاً تئودوريكو بورگونيوني (سيزدهم ـ 1) مطرح ساخته بود. خواص ويژه‌ٴ جيوه سبب شده بود تا نزد كيمياگران‌ سراسر جهان بسيار مشهور شود؛ قدرت ضد عفوني آن ممكن نبود مدت زيادي از چشم كساني‌ كه با آن سرو كار داشتند مخفي بماند؛ اثر آن در بسياري موارد اثبات شده بود و يكي از قوي‌ترين‌ داروها در دارونامه‌هاي سده‌هاي ميانه بود و معالجه‌ٴ سيفيليس در اواخر سده‌ٴ پانزدهم به‌وسيله‌ٴ آن‌ به همان اندازه طبيعي بود كه آزمايش با سولفانيلاميد در بيماري‌هاي زمان ما.
شايد كساني انتظار داشته باشند از روي قوانين حاكم بر داروسازي و از آثار باستان‌شناسي‌ مربوط به آن‌، اطلاعاتي درباره‌ٴ اين حرفه به دست آورند. مثلاً اول بار در سال 1178 در اسناد فرانسوي به عطاران اشاره شد و پيش از پايان سده‌ٴ دوازدهم در لندن صنف فلفل فروشان وجود داشت‌. نخستين دكان داروفروشي در آلمان‌، در سال 1225 در شهر كلن بود، در سال 1271 داروفروشان و عطاران پاريس از دخالت در كار پزشكي منع شدند؛ در سال 1297 صنف‌ داروسازان در بروژ ايجاد شد. نخستين مغازه‌ٴ داروفروشي گزارش شده در لندن مربوط به سال‌1345 است‌. در سال 1353 در پاريس در فرماني به داروفروشان ((استاد)) اشاره شده‌، كه مأمور رسيدگي به دارو فروشي‌ها بودند.3 نشانه‌هاي باستان‌شناسي‌، از قبيل بازمانده‌ٴ دكان‌هاي‌

1. در قديم ارسنيك خالص و آنتيمون را نمي‌شناختند، بلكه با سولفيدهايشان آشنا بودند، با اين حال در نتيجه‌گيري فرقي نمي‌كند.
2. خلاصه‌ٴ بسيار با ارزشي به وسيله‌ٴ (Mary Elvira Weeks( 1933; Isis 21, 455; 35, 264، عرضه شده است‌.
3. مطالب اين پاراگراف بدون بررسي از كتاب زير اخذ شده است‌.
.(E. Kremers and G. Urdang: History of pharmacy (p. 389, Philadelphia 1940; Isis 33, 307-8
هم‌چنين نك‌

P. Sella and E. P. Vicini: Inventari di farmazie Modenesi del secolo XIV (Boll. instituto storico Italiano dell' arte sanitaria 12, 143-64, 1932 ).