يعني جنگ به آن صورتي كه عموماً مي‌شناسيم‌؛ 4) جنگ دنيوي خصوصي در دفاع از خود؛ 5) جنگ دنيوي خصوصي در دفاع از كشور، يعني تلافي‌؛ 6) جنگ دنيوي خصوصي براي‌ آشكار ساختن منش شخص (يعني دوئل‌).
ارزش عمده‌ٴ كتاب در بحث از موضوعاتي است از قبيل عوامل جنگ مشروع‌، مقامي كه بايد آن را اعلام كند، تفاوت ميان جنگ و انتقام گرفتن‌، تقسيم غنايم‌، به كار گرفتن تدابير جنگي‌، رفتار با اسيران‌، با افراد غيرنظامي‌، با سپاهيان دشمن كه تسليم شده‌اند، به ويژه با فرماندهان‌ (گفتار سوم‌، بخش 3، كه 68 فصل از مجموع 174 فصل را شامل مي‌شود). معلوم است كه‌ موضوع كلي در آن زمان‌، كاملاً شناخته نشده بود و در نتيجه در باب جنگ حاوي موضوعات‌ زيادي است كه امروز، كاملاً نامربوط به نظر مي‌آيد. ولي بايد به‌خاطر داشته باشيم كه اين‌ نخستين رساله در اين موضوع بود.
منابع در باب جنگ شامل كتاب مقدس‌، ارسطو، مجموعه‌قوانين مدني و بيش از همه‌ مجموعه‌قوانين شرع و پس از آنها قوانين فئودالي‌، قانون لومبارد، قانون فردريك و آثار بسياري از حقوقدانان و آباي كليساست كه بيشتر در حقوق شرع و تفسيرهاي آن ذكر شده است‌.

5. هلند
فيليپ ليدني

حقوقدان و شخصيت اجتماعي هلندي (وفات‌: 1382).
فيليپ در ليدن زاده شد، به تحصيلات كشيشي پرداخت و در سال 1345 به اورلئان رفت تا تحصيلاتش را در زمينه‌ٴ حقوق دنبال كند. پس از مرگ ويلم چهارم (كنت هلند 1337ـ1345)، به‌ هلند بازگشت و مشاور ويلم پنجم‌، كنت بعدي (كنت 1349ـ1389)، شد. براي مأموريتي به‌ آوينيون فرستاده شد؛ كشيش كليساي سنت ماري‌، كُنده و سپس در سال 1359 كشيش كليساي‌ سنت پتر ميدلبورگ شد. در سال 1369 در پاريس درجه‌ٴ دكتري الهيات گرفت‌. در سال 1371 قائم مقام كل اسقف اوترخت شد. پس از مأموريت ديگري در آوينيون‌، در زادگاهش اقامت گزيد و آخرين دهه‌ٴ عمرش را، در آن‌جا گذراند.
او كتاب‌خانه‌ٴ بزرگي پديد آورد و با وصيتش براي استفاده‌ٴ دانش‌پژوهان از آن‌، كوشيد تا تماميت آن را حفظ كند. ولي در اواخر سده‌ٴ شانزدهم ديگر وجود نداشت‌، گرچه خانه‌اي را كه‌ كتاب‌ها در آن نگه‌داري مي‌شد هنوز معبد سليمان مي‌ناميدند.
شهرت او تنها به‌خاطر يك رساله است به نام رساله در باب امور جمهور و وظايف فرمانروايان‌، كه نوشتن آن را در سال 1346 آغاز كرد؛ نخستين تحرير آن در حدود 1358 به اتمام رسيد، ولي