سده‌هاي ميانه‌، اهميت زيادي دارد كه در حد مقدور با هنر مسيحي آشنا شود. هر تاريخ هنري‌ برايش سودمند تواند بود، به‌ويژه آثار محقق فرانسوي اميل مال‌.
موضوع صورتگري كاملاً با موضوع هنر در پيوند است‌. نمادهاي تصويري مسيحيت چه‌ بود؟ قديسان چگونه نشان داده مي‌شدند؟ معلوم است كه نقاشي و پيكرتراشي تنها وقتي‌ مي‌توانستند آموزنده باشند كه با اصول قراردادي موجود سازگار شوند و به زبان آنها سخن‌ بگويند. كتاب‌هاي ماله در واقع بيشتر به صورتگري پرداخته تا به هنر.

7. قديسان‌. واقعيت چشمگير مسيحيت در سده‌هاي ميانه‌، سرسپردگي قديسان است‌. اين را مي‌توان از سراسر هنر مسيحي‌، ادبيات مسيحي و بيش از همه از عادات و رسوم مسيحيان‌ دريافت‌. قديس يا قديسه‌، قهرمان واقعي حيات سده‌هاي ميانه است‌. مجموعه‌ٴ آموزش مسيحي‌ به جهان ((ديگر)) و زندگي تازه‌اي كه در دوزخ‌، برزخ يا بهشت آغاز مي‌شد، دست‌كم همان‌قدر واقعيت بخشيده بود كه به زندگي پيش از مرگ‌. قديس قهرمان قهرمانان بود، زيرا تنها او قهرمان‌ هر دو جهان بود. از اين نظر، وي شفيع مردم در نزد خدا، يا دست كم نزد مسيح يا مادرش بود. اين آموزه‌هاي مورد وثوق سنّت كليسايي بود كه در شوراي ترنت (1545 ـ 1563) مورد تأييد قرار گرفت‌. همين اعتقاد راه را براي زياده‌روي‌ها و خرافات زيادي هموار ساخت كه جاكومودا واراگيو (سيزدهم ـ 2)، آنها را در افسانه‌هاي طلايي گرد آورده است‌. البته‌، آنها را در آثار بي‌شمار ديگري هم مي‌توان يافت كه موٴلفانشان در آوردن قصه‌هاي معجزه‌آميز به رقابت با يك‌ديگر پرداخته‌اند.
پرستش قديسان از پرستش شهدا سرچشمه گرفت و در ابتدا، به‌آرامي رشد كرد. رقابت ميان‌ مراكز مختلف زيارتي‌، نيازهاي تسلي‌بخش براي شفاي فوق طبيعي در موارد بروز بلايا كه‌ تعدادشان فراوان بود (جنگ‌ها، بيماري‌هاي واگيردار، قحطي و غيره‌) و عشق زوال‌ناپذير به‌ كرامات و معجزات‌، سبب شد تا اين ستايش بيش از پيش رشد كند و سرانجام از حد بگذرد. برخي مقامات كليسا متوجه خطر شده بودند، ولي كليسا قادر به جلوگيري از آن نبود، جز اين‌كه‌ به‌تدريج كوشيد از تعداد قديسان بكاهد و مسلماً تنها كساني را به رسميت بشناسد كه از سوي‌ پاپ تقديس شده بودند. با اين همه‌، دست برخي اسقف‌نشين‌ها و نقاط تا حدود زيادي باز بود. به مرور زمان جريان تقديس و تبرك بيش از پيش دشوار شد، ولي اين قديسان اغلب به‌خاطر پرستش و اعتقاد طولاني مردم باقي ماندند يا به‌وجود آمدند. چهار قديس معروف سده‌ٴ چهاردهم‌، در سال‌هاي زير درگذشتند و به رسميت شناخته شدند:

بريگيتاي قديسه ‌وفات‌: 1373 تقديس‌:1391
كاتريناي سي‌ينايي " 1380 " 1461