احتمالاً شهسواران معبد از گناهان هولناكي كه بدانان نسبت مي‌دادند بري بودند، با اين حال‌ جامعه‌اي پنهاني ايجاد كردند كه بر اثر تمايل به قدرت و ثروت‌، فساد تا عمق آن رسوخ يافته‌ بود. و براي دولت به صورت خطر بزرگي درآمد. محاكمه‌اي كه براي آنان ايجاد شد راه را براي‌ كشتار بي‌رحمانه‌ٴ جادوگران در سده‌هاي بعدي‌،1 از دو جهت هموار ساخت‌: اولاً اعتقاد عامه را به جادوگري و جن‌گيري افزايش داد؛ ثانياً اعمال خونين تفتيش عقايد را موجب شد، مخصوصاً به كاربردن شكنجه را براي گرفتن اعتراف داوطلبانه از قربانيان‌.

پير معزز

پي‌ير كلوني ملقب به معزز2 در 1094، در اوورني‌3 زاده شد و در 1156، درگذشت‌. او مصلح‌ صومعه‌ٴ كلوني‌، و آخرين نفر از هفت رهبان بزرگ آن بود. وي شش بار به روم رفت و براي‌ رسيدگي به امور صومعه‌ها به اسپانيا سفر كرد. هنگام اقامت در اسپانيا، قدرت مسلمانان را دريافت و كساني به ترجمه‌ٴ قرآن و نگارش رديه‌اي بر آن گمارد. هم‌چنين دستور داد در مورد تلمود هم تحقيقاتي شود و اين كار به ياري يهوديان نومسيحي صورت گرفت‌. نامه‌هاي او خطاب به قديس برنار، هلوئيز و غيره حاوي اطلاعات جالبي است درباره‌ٴ سفرهايش‌، سياست‌ها و آرمان‌هايش‌، در مورد فرقه‌ٴ كلوني‌، درباره‌ٴ افكار مسيحي‌، اسلام‌، و غيره‌.

سوژر

سوژر راهب‌4 در 1081 زاده شد، بيشتر در صومعه‌ٴ سن‌دني واقع در نزديكي پاريس زندگي كرد. از 1122 تا 1151، رهبان صومعه‌ٴ سن‌دني بود؛ رجل دولتي‌، سياستمدار، و مورخ‌؛ مشاور و دوست لويي ششم و لويي هفتم از لايق‌ترين مديران عصر خويش بود.5 او كليساي سن‌دني را احيا كرد و مزرعه‌داري را در فرانسه توسعه داد. سن دني با رهبري و هدايت او از بزرگ‌ترين مراكز هنري زمان شد. مهم‌ترين تأليفش‌، يادداشت مربوط به مديريت من در صومعه نام دارد6 كه در

1 . ¿يادداشت اين جانب در مورد تفتيش عقايد در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌، و درباره‌ٴ جادوگري در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم و نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ پانزدهم‌.
Peter of Cluny, Petrus Cluniacensis dictus Venerabilis.2
Auvergne .3
Sugerus abbas .4
5 .سوژر از 1147م‌، كه لويي هفتم عازم دومين جنگ صليبي شد، شوراي نيابت سلطنت را تشكيل داد و آن را رهبري كرد؛ در اداره‌ٴ امور مملكت (1147 ـ 1149)، چنان لياقتي از خود نشان داد كه لقب ((پدر وطن‌)) يافت‌. (به نقل از دايرةالمعارف فارسي‌).
Liber de rebus in administratione sua gestis .6