رئيس يك شوراي علمي مربوط به تلمود در رماروپ‌. موٴسس مكتب فرانسوي‌ توسافوت‌نويسان و از بزرگ‌ترين محققان تلمود در زمان خويش‌، هم‌چنين از بزرگ‌ترين عالمان‌ دستور زبان عبري‌.
واژه‌ٴ توسافوت‌1 (به معني اضافات‌) به‌مفهوم يادداشت‌هاي حاشيه‌اي بر تلمود است كه‌ عموماً در مقابل يادداشت‌هاي رشي نوشته مي‌شد. نويسندگان اين حاشيه‌ها را توسافوت‌نويس‌2 مي‌ناميدند، و اغلب آنان اهل فرانسه بودند.

ه. يهوديان شرق‌

سلامه بن رَحْمون‌

سلامه بن مبارك بن رحمون بن موسي پزشك و فيلسوف يهودي‌، در آغاز سده‌ٴ دوازدهم‌، در مصر مي‌زيست‌، زيرا ابوالصلت اميه‌ٴ اندلسي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌)، او را در آن‌جا ملاقات‌ كرده است‌. سلام رساله‌هاي متعددي به‌عربي نوشت‌: كتاب نظام‌الموجودات‌، مقاله في‌السَبَب‌ الموجِب لقلّة المَطَر بمصر، مقاله‌ٴ ديگري درباب اين‌كه چرا زنان مصري وقتي پير مي‌شوند فربه‌ مي‌گردند؛ رساله‌اي در الهيات‌، مقالة في‌العلم الالهي‌.

هَدَسّـي‌

يهودا بن ايليا هه ـ ابي الهدسّي در بيت‌المقدس (؟) زاده شد، در حدود 1148، در قسطنطنيه‌ مي‌زيست‌. جامع‌العلوم و متكلم قرائي‌. به‌استثناي اسحاق بن ابراهيم طرُقي (1533 ـ 1594)، كه‌ مدت‌ها بعد مي‌زيست‌، او آخرين نويسنده‌ٴ برجسته‌ٴ قرائي است‌. مهم‌ترين تأليفش خوشه‌ٴ گلهاي‌ سرو نام دارد، كه رساله‌اي است با زمينه‌ٴ دايرةالمعارفي‌، در باب ده فرمان موسي‌، و در 1148، تأليف يا شروع به‌تأليف آن كرده است‌. اين كتاب خلاصه‌اي است از تاريخ طبيعي‌، مباحثه‌، تفسير، و دستور زبان كه با نثري مسجع نوشته شده‌. او قديمي‌ترين نوشته‌ٴ ابراهيم بن عزرا در باب دستور زبان را به‌نام موازين (روم‌، 1140)، بدون ذكر مأخذ در كتابش نقل كرده است‌.

و. روجر دوم سيسيلي‌

در 1093 زاده شد، از اهالي نورمان‌، كنت سيسيل و دوك كالابريا از 1101، شاه سيسيل (يا دوسيسيل ــ كه عبارت بود از كالابريا و آپوليا) از 1130، تا هنگام مرگش در سال 1154، در پالرمو. روشن‌فكرترين فرمانرواي زمان خويش‌. حامي علم و هنر. بزرگ‌ترين پيروزي علمي‌

tosafot .1
Tosafist .2