ولي روايت گيبر مربوط به سال‌هاي 1095 تا 1101، است‌. اين تاريخ در هشت كتاب است‌، كتاب ششم تقريباً در 1108، به‌وجود آمد، و تمام آن پيش از 1112، به‌اتمام رسيد، و اندكي پس‌ از آن مورد تجديدنظر قرار گرفت‌.
پس از 1112، رساله‌اي در چهاركتاب در باب اماكن مقدس‌1 نوشت‌، و در آن از اظهار ترديد خويش نسبت به بسياري از آثار متبرك بر جاي مانده از قديسان خودداري نكرد. در حدود 1114، شرح حال خود را نوشت‌2 كه در آن از اعترافات قديس اوگوستينوس پيروي كرده بود. اين‌ شرح حال در سه كتاب است‌، كه اولي به طور دقيق‌تري حسب حال به شمار مي‌رود، حال آن كه‌ دومي راجع به تاريخچه‌ٴ صومعه‌ٴ او، و سومي مربوط به تاريخ صومعه‌ٴ لاون است‌. اين يكي از مهم‌ترين حسب حال‌هاي قرون وسطاست‌، و شامل اطلاعاتي در مورد موضوع‌هاي زيادي‌ است ــ از جمله توصيف يك جامعه‌ٴ اشتراكي‌.

اوردريك ويتال‌3

راهب و تاريخ‌نويس انگليس و فرانسوي كه در 1075 در انگلستان‌، و احتمالاً در شريوسبري‌4 يعني جايي كه پدرش مي‌زيست‌، زاده شد، در 1085 در صومعه‌ٴ سنت اوروآن اوش‌5 در نورماندي راهب شد، بيشتر عمر خود را در آن صومعه گذراند، در 1107، به كشيشي منصوب‌ شد، در 1143، يا اندكي بعد از آن درگذشت‌. مهم‌ترين تأليفش تاريخ كليسايي‌6 نام دارد، كه شامل‌ رويدادهاي تاريخي از زمان مسيح تا سال 1143 است‌، و در 13 كتاب تدوين شده است‌. اين‌ بهترين تاريخي است كه در سده‌ٴ دوازدهم‌، در فرانسه به‌وجود آمده است‌. اين تاريخ مخصوصاً از نظر دوره‌ٴ قبل از حمله‌ٴ نورمانها به انگلستان‌، باارزش است‌. موضوع اصلي روايت مربوط به‌ سنت اوروست‌، ولي در عين حال شامل عطف توجه زيادي به امور نورمانهاست‌. گزارش‌ نخستين جنگ صليبي بيشتر از تاريخ فرانسويان اقتباس شده است‌.

مجموعه‌ٴ كاليكستينوس‌7

در ميان بسياري از ساير تاريخ‌هاي مربوط به سده‌ٴ دوازدهم‌، توجه خواننده را به مجموعه‌ٴ كاليكستينوس جلب مي‌كنم‌. وجه تسميه‌ٴ آن اين است كه در دوران پاپي كاليكستينوس دوم‌

1.De sanctis et pignoribus sanctorum
2.sive monodiarum libri I.II ,De vita sua
3.Ordericus Vitalis ,Orderic Vital
4.Shrewsbury
5.Saint Evroul en Ouche
6 .Historia ecclesiastica
7.Codex Calixtinus