مي‌شود. ارزش ذاتي آن بسيار ناچيز است‌، ولي ارزش تاريخي چشم‌گيري دارد، چون از نخستين‌ آثار لاتيني است كه علايم ترديدناپذيري از تأثير مآخذ عربي و عبري را نشان مي‌دهد، و مي‌توان‌ احتمال داد كه توسط يك تن يهودي يا با همكاري يك يهودي نوشته شده‌.

هلپريك‌1

در حدود 978 در سن گال (؟) برآمد. بنديكتي‌. در 978 رساله‌ٴ مقدماتي اختيارات ايام‌2 را نوشت‌.
جهان‌شناسي او تحت تأثير ماكروبيوس قرار داشت (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ پنجم‌).
درباره‌ٴ زمان‌، يا حتي هويت اين موٴلف اطميناني ندارم‌. تاريخ 978 را دوئم پس از مطالعه‌ٴ نسخه‌ٴ منحصر به فردي‌3 پيش‌نهاد كرده است‌. اين نسخه مسلماً در 978 نوشته شده‌، ولي اين‌ معمول راهبان بود كه با استنساخ نسخه‌ها و تغيير تاريخ تقويم‌ها، آنها را روزآمد مي‌كردند. نسخه‌ٴ ديگري‌4 داراي تاريخ 1044 است و 969 به عنوان تاريخ نسخه‌ٴ اصلي در آن آمده است‌، اين‌ هلپريك را مي‌توان با هلپريك اوسري‌، كه در اواسط سده‌ٴ نهم برآمد، يكي دانست‌.

يوسفوس فرزانه‌5

يوسف فرزانه يا اسپانيايي پيش از 984 در اسپانيا برآمد. پيش از 984 رساله‌اي نوشت در باب‌ ضرب و تقسيم كه دو بار در مكاتبات ژربر بدان اشاره شده است‌. متأسفانه اين رساله گم شده و ما قادر به ارزيابي اهميتش نيستيم‌. يوسفوس فرزانه تا چه حد در پيش‌رفت عظيم رياضيات در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دهم شركت داشته است‌؟ به خاطر اهميت عظيم اين نهضت و شخصيت اسرارآميز خود اوست كه از وي صحبت مي‌كنيم‌. سوتر سعي كرده او را با ابوعمر (يا ابوعمرو) يوسف بن‌ هارون كندي ملقب به رمادي‌، شاعري كه در حدود 970 در قرطبه برآمد و در 1012 - 1013 درگذشت‌، يكي بداند؛ ولي دليلي نيست تا قبول كنيم كه يوسفوس فرزانه به عربي مي‌نوشته‌، و هيچ كتاب رياضي را به اين رمادي نسبت نداده‌اند.6

Helperic .1
De computo .2
Bibliotheque Nationale, Latin 15118olim S. Victor, 448. .3
4 .كتابخانه‌ٴ اوگسبورگ S. XI8 .
Josephus Sapiens, Hispan.us .5
6 .اين نام به معني اهل رماده نيست‌، بلكه از رماده (خاكستر) مشتق است‌؛ شاعر را سابقاً ابوجنيش (به معني پدر خاكستر) مي‌خواندند، جَنيش تصحيف كلمه‌ٴ اسپانيايي ceniza (به معني خاكستر) است‌.