ابن‌بابويه‌

ابوجعفر محمد بن علي بن بابويه‌ٴ قمي ملقب به صدوق در 965 - 966 از خراسان به بغداد رفت‌ و در 991 - 992 يا ده سال بعد از آن درگذشت‌. متكلم و فقيه شيعي‌. مهم‌ترين اثرش كه هنوز هم‌ در عالم تشيع سنديت زيادي دارد به كتاب من لايحضره الفقيه موسوم است‌. اين اثر و اثر ديگرش‌ العلل (كه احتمالاً بخشي از كتاب اولي‌است‌) حاوي اطلاعات بسيار متنوعي درباره‌ٴ موضوعات‌ طبيعي و تاريخي است‌.

گنشين‌1

نام خانوادگي‌اش اورابه‌2 بود. او را اشين يا اشين سوزو3 (سوزو لقب افتخاري بودايي‌است‌) هم‌ ناميده‌اند. در 942 در ياماتو زاده شد، راهب صومعه‌هاي تندائي در هيئي - زن‌4 و اشين - اين‌، در يوكاوا؛ در 1017 درگذشت‌. بودايي‌، متكلم‌، اديب‌، و هنرمند ژاپني‌. موجد بيداري و اصلاح‌ ديني سده‌هاي دوازدهم و سيزدهم بود5. كتاب‌هاي متعددي در كلام نوشت (البته به زبان چيني‌) كه حتي در چين هم مورد توجه قرار گرفت‌. كتاب‌هاي او در باب بهشت‌، برزخ و دوزخ‌، مخصوصاً تأثير و نفوذ فراواني داشت‌. آنها در خور مقايسه با كمدي الهي دانته‌اند.

ج‌. زمينه‌ٴ فرهنگي - حكماي بيزانسي‌، لاتيني‌، اسلامي‌، يهودي و چيني‌

كنستانتينوس هفتم‌، ملقب به توانگرزاده‌6

در 905 زاده شد، در 959 درگذشت‌. اسماً از 912 و رسماً از 945 تا پايان عمرش امپراتور بيزانس بود. حامي هنر، ادبيات و علم‌. او خود آثاري در باب سازمان اداري و قواعد بيزانس‌ نوشت و سبب شد تا تأليفات متعددي در باب قانون‌، تاريخ‌، تدبير منزل‌، طب و جانورشناسي‌ به وجود آيد. اين تأليفات به كتاب‌هاي راه‌نماي جداگانه‌اي تقسيم شده‌، كه مي‌توان گفت در مقايسه با آثار دايرةالمعارفي رومي پيش‌رفت مهمي به شمار مي‌رود (وارو، پليني‌، آپوليوس را ببينيد). در زمان فرمان‌روايي او قسطنطنيه به صورت مركز فرهنگي بزرگي درآمد.

راجع به گربرت يادداشت مرا در فقره‌ٴ رياضيات (د) در زير ببينيد.

Genshin .1
Urabe .2
Eshin sozu .3
Hiei - zan .4
5 .علي‌الخصوص‌، تكوين مذهب جودو، كه در اين باره يادداشت مرا درباره‌ٴ آيين بودايي در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم ببينيد.
Constantions VII Porphyrogennet.os .6