كِنْدي‌

ابويوسف يعقوب بن اسحاق بن صبّاح كندي (يعني از قبيلهٴ كنده‌)1. در آغاز سدهٴ نهم ميلادي در بصره زاده شد، در زمان مأمون و معتصم (813 م تا 842 م‌) در بغداد برآمد، در پي جريان‌ رسميت يافتن برخي آموزه‌هاي اعتقادي كه متوكل سردمدار آن بود، تحت تعقيب قرار گرفت(847 م تا 861 م‌)، در حدود 873 م درگذشت‌. احتمالاً به خاطر آن كه نخستين و يگانه فيلسوف‌ بزرگ نژاد عرب بود او را فيلسوف‌العرب ناميدند. از معارف و علوم يوناني اطلاعات زيادي‌ داشت‌. با ديدگاه نوافلاطوني به بررسي عميق آثار ارسطو پرداخت‌. دانشمندي جامع‌العلوم بود. تعداد نسبتاً كمي از آثار متعددش (270؟) در دست است‌. اين آثار مربوط است به رياضيات‌، احكام نجوم‌، فيزيك‌، موسيقي‌، طب‌، داروسازي‌، و جغرافيا. چهار مقاله در باب كاربرد اعداد هندي نوشت‌. ترجمه‌هاي زيادي از يوناني به عربي انجام داد يا آنها را تهذيب كرد، يا تحت‌ سرپرستي او اين كار صورت گرفت‌. كيمياگري را نيرنگ مي‌شمرد. دو اثرش داراي اهميت‌ خاصي است‌: كتاب في‌المناظر كه رساله‌اي است در باب نور، شناخت هندسي و اِبصار (كه غالباً مبتني بر آثار اقليدس‌، هرون‌، و بطليموس است‌، دربارهٴ انكسار نور به وسيلهٴ عدسي‌)، كه در راجر بيكن‌، ويتلو و ديگران مؤثر بوده‌؛ مقادير الادويةالمركبه‌2 كه اقدام خارق‌العاده‌اي است براي‌ تعيين مقدارشناسي داروها3 بر مبناي رياضي‌. او قديم‌ترين نويسندهٴ مسلمان در زمينهٴ موسيقي‌ است كه آثارش به دست ما رسيده‌، اين آثار حاوي نوعي نت‌نويسي براي تعيين كوك است‌. ژرار كرمونايي بسياري از آثار او را به لاتيني ترجمه كرد. تأثير او ديرپا بود و كاردانو او را يكي از دوازده تن متفكران بزرگ مي‌دانست‌.

بنوموسي‌

يعني پسران موسي بن شاكر، كه در زمان مأمون درگذشت‌، به اخوان ثلاثه هم معروف‌اند. رياضي‌دان‌، منجم‌، و حامي علم بودند. قسمت اعظم ثروت خود را مصروف تحصيل و ترجمهٴ كتا بهاي يوناني كردند. از جملهٴ مترجماني كه در خدمتشان بودند حنين بن اسحاق و ثابت بن قره‌ (فصل بعدي را ببينيد) را مي‌توان نام برد. تأليفات رياضي‌، نجومي‌، و مكانيكي متعددي بديشان‌ منسوب است‌، مهم‌ترينشان كتاب الفرسطون‌، كتاب مساحةالاءكر 4 و قِسمةالزوايا بثلاثة اقسام متساوية و وضع مقدار بين المقدارين لتتوالي علي قسمة واحدة 5. تثليث سينماتيكي زاويه‌. ترسيم بيضي به‌

1 .به لاتيني Alkindus .
2 De medicinarum compositarum gradibus. ، متن عربي آن در دست نيست‌.
posology .3
4 .احتمالاً منظور كتاب معرفةالاءشكال البسيطة و الكرية است‌. - و.
5 .ژرار كرمونايي آن را [در سدهٴ دوازدهم‌] به لاتيني ترجمه كرد، به نام Liber trium fratrum geometria .