فصل پنجاه و دوم‌

طب‌
(نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم‌)

الف‌. مسيحيان غربي‌

جوردانو روفو1

دام‌پزشك كالابريايي‌، كه در دربار فردريك دوم هوهنشتافن برآمد، و پس از 1250، درگذشت‌.
كتابي درباره‌ٴ فن دام‌پزشكي‌، يا به عبارت دقيق‌تر درباره‌ٴ معالجه‌ٴ اسبان‌2، در سال 1252 به ياد فردريك در 76 فصل تأليف كرد. اين از كتاب دام‌پزشكي وگتيوس (ج 1، ص 363) اقتباس شده‌ است‌، ولي در عين حال مشاهده‌ها و تجربه‌هاي شخصي خود نويسنده را هم دربر دارد. اين‌ نخستين رساله‌ٴ غربي در نوع خود بود و رواج زيادي يافت‌؛ و اغلب آثار بعدي كمابيش از آن‌ اقتباس شده بود. در برابر بيطاري باستان از يك طرف‌، و رساله‌ٴ كارلورويني (كالبدشناسي و شناخت اسبان‌، 2 جلد، بولونيا 1598) از طرف ديگر، اين كتاب بهترين معرف دام‌پزشكي قرون‌ وسطا، به شمار مي‌رود.
چنان نسخه‌هاي خطي فراوان آن به زبان‌هاي مختلف در دست است (لاتيني‌، ايتاليايي‌، گويش سيسيلي‌، آلماني‌، فرانسه‌) كه مشكل بتوان گفت در اصل به چه زباني نوشته شده است‌ (سيسيلي‌؟ لاتيني‌؟). يك ترجمه‌ٴ عبري از اين كتاب هم وجود دارد.
¿ يادداشت‌هاي مربوط به فرج‌بن سليم‌، جوواني كاپوايي‌، بارتولوميوي مسينايي‌، بارتولوميو اسپادافورا، موسي پالرمويي‌.

Jordan Ruffo, Giordano Ruffo (Rufo), Jordanus Ruffus (Rufus), Jourdain Ruf, etc .1
Liber marescalchiae .2