9.نظريه‌هاي مكانيكي
پِلاكاني

باجو پلاكاني پارمايي‌. مكانيك‌، فيزيك‌دان‌، اخترگوي ايتاليايي و شارح ارسطو (وفات‌: 1416).
مندرجات‌: 1) زندگي‌؛ 2) آثار؛ 3) استاتيك و هيدروستاتيك‌؛ 4) اخترگويي‌.
1. زندگي‌. درباره‌ٴ او پيش از سال 1377 چيزي نمي‌دانيم‌. او در آن هنگام در دانشكده‌ٴ هنرهاي‌ پاويا بود ولي گفته مي‌شود در سال 1374 از همان دانشگاه دكتر شده است‌. در سال 1379 ـ 1380 و سال‌هاي بعد در بولونيا منطق‌، فلسفه و اخترگويي تدريس مي‌كرد؛ در سال 1384 ـ 1385 در پادوا مشغول تدريس بود. سپس‌، بار ديگر به پاويا رفت و غيره‌. مقارن سال 1389 در كشورش مشهور بود و از او به‌عنوان جامع‌ترين فيلسوف و رياضي‌دان نام مي‌بردند. در سال‌1396 اسقف وي درستي اعتقادش را مورد سوٴال قرار داد، ولي او از دردسرهاي بعدي پرهيز كرد.
مدتي را در پاريس گذراند، ولي نمي‌دانيم چه زماني‌. در سال 1407 سرانجام به پادوا بازگشت و تا سال 1411 به تدريس ادامه داد؛ آنگاه به زادگاهش پارما رفت و در بيست وسوم آوريل 1416 درگذشت‌.
ظاهراً او معلم موفقي نبوده است‌. امكان دارد عدم موفقيت او در سال‌هاي آخر بيشتر بوده‌، زماني كه به‌صورت پيرمردي خودبين‌، آزمند، تندخو و فتنه‌جو در آمده بود. مشهورترين‌ شاگردش پروسدوچيمو دو بلدوماندي رياضي‌دان (وفات‌: 1428) بود. او با ويتورينو دا فلتره‌ (1378 ـ 1446)، كه به‌صورت يكي از بزرگ‌ترين مربيان نوزايي در ايتاليا درآمد، بسيار بد رفتار كرده بود؛ و آنتونيوگوانِريو (وفات‌: حدود 1445) پزشك اهل پاويا از وي به بدي ياد مي‌كند. ولي لوكا پاتچولي در رساله‌ٴ خويش (چاپ اول‌، ونيز 1494)، دين خود را به وي اظهار مي‌كند و نيكولو بورتسوي پارمايي (1450 ـ 1518)، در تصاوير خوب (بولونيا 1494)، او را يكي از چهار مرد بزرگ شهر خويش مي‌داند، كه سه تن ديگر عبارت‌اند از كاسيوس پارمايي (از قاتلان قيصر در سال 44 ق م )، كاسيوس شاعر (كاسيوس اتروسكي‌؟)و ماكروبيوس (پنجم ـ 1). همه‌ٴ اين‌ مطالب ما را به كلي از سده‌ٴ چهاردهم دور مي‌سازد. البته‌، پلاكاني از نوباوگان قرن چهاردهم بود كه به دو قرن تعلق دارد.
پسرش فرانچسكو پلاكاني در سال 1422 در پاويا دكتر شد و تا سال 1448 يا پس از آن در آن‌جا به تدريس منطق و حكمت طبيعي پرداخت‌.
2. آثار. پلاكاني تعدادي شرح بر آثار ارسطو نوشت كه عبارت است از شرح بر ارغنون‌، كتاب‌النفس‌، كتاب السماء و العالم‌، كتاب الكون و الفساد، احداث جو، دو مجموعه سوٴالات در باب‌ طبيعيات‌. كتاب افلاك ساكرو بسكو (سيزدهم ـ 1). منطق پدروي اسپانيايي (سيزدهم ـ 2) و مناظر و مراياي جان پكهام (سيزدهم ـ 2) را هم شرح كرد؛ سوٴالات ژان بوريدان (چهاردهم ـ 1) را مرتب