مختلفي كه تأثير عميقي در مذهب ماهاياناي بودايي به جاي گذاشت‌. او را اغلب مؤسس مذهب‌ ماهايانا شمرده‌اند. هرچند اين اشتباه است‌، چون شوراي كشمير كه آشواگوشا در آن شركت‌ داشت‌، هنوز هينايانا بود. به علاوه‌، ايجاد چنان نظام‌هاي نامتجانسي هم‌چون ماهايانا را دشوار بتوان به شخص واحدي نسبت داد.
مهم‌ترين اثر او رساله‌اي است مابعدالطبيعي موسوم به بيداري ايمان‌1، و شرح حال‌ شاعرانه‌اي از بودا موسوم به بودا كاريتا (كارهاي بودا)2.

ج‌. فلسفهٴ هلنيستي‌

اپيكتتوس‌

اپيكتتوس‌3 در حدود اواسط سدهٴ اول در هيراپوليس‌4 فريجيا (در آسياي صغير) زاده شد. ابتدا به‌ عنوان برده و سپس تا سال 594 به صورت فردي آزاد در روم برآمد، آن‌گاه روانهٴ نيكوپوليس‌6 در اپيروس‌7 شد. او در ايام فرمان‌روايي هادريان (117 - 138) درگذشت‌. يكي از بزرگ‌ترين فيلسوفان‌ رواقي‌. يكي از شاگردانش در نيكوپوليس آريان‌8 بود، كه تدوين تعليماتش را بدو مديونيم‌.

آدراستوس‌

آدراستوس افروديسي‌9 (در كاريا) در حدود اوايل سدهٴ دوم برآمد. فيلسوف مشايي كه بر آثار ارسطو (اخلاق‌، منطق‌، فيزيك‌) و تئوفراستوس (اخلاق‌) و بر تيمايوس افلاطون شروحي نوشت‌. شرح او بر تيمايوس به مسائل رياضي و نجومي مربوط است كه بعضاً مبتني بر عقايد پوزيدونيوس است‌. او رساله‌اي در ترتيب آثار ارسطو نوشت‌.

پولمون لاذقي‌

پولمون لاذقي‌10 در لاذقيه زاده شد و در زمان هادريان و آنتونينوس (117 تا 138 و 138 تا 161)

1 .به چيني Chi-hsin-lun .
2 .در اثناي سال‌هاي 414 و 421 تحت عنوان Fo so-hsing tsan به چيني ترجمه شد. مسلم نيست كه هر دو كتاب ذكر شده توسط شخص واحدي نوشته شده‌ باشد، چون مآخذ چيني از آشواگُساهاي زيادي ياد مي‌كند، كه ممكن است يكي باشند، يا بيشتر. در هر حال‌، كارهاي بودا را يك كاهن بودايي نوشته است‌.
Epictetos .3
Hierapolis .4
5 .هنگامي كه دوميتيان فلاسفه را از ايتاليا تبعيد كرد.
Nicopolis .6
Epirus .7
Arrian .8
Adrastos of Aphrodisias .9
Polemon Laodicensis .10