در آثار پريسكيانوس (ششم ـ 1) و يا در آثار بعدي اقتباس شده از آنها مي‌خواندند؛ مثلاً هرابانوس كتاب پريسكيانوس را تلخيص كرد، كه اين خلاصه از محبوبيت زيادي برخوردار شد. عجيب است كه اين مردم در پي اقتباس از دستور زبان لاتيني براي زبان بومي خودشان نبودند (اين مطلب نه‌تنها درمورد آلماني‌، بلكه درمورد ساير زبان‌هاي محلي هم صادق است‌)، يا حتي‌ به آن اهميتي نمي‌دادند. به‌ويژه آلماني دراين زمينه بسيار كند بود و نخستين دستور زبان‌هاي آن‌ تا سده‌ٴ پانزدهم هنوز پديد نيامده بود. در آن هنگام كتاب دوناتوس به آلماني ترجمه شد و در آن‌ مثال‌هاي لاتيني ناگزير به مثال‌هاي آلماني تبديل شد، ولي اين مثال‌ها تنها براي نشان دادن‌ قواعد لاتيني بود و نه آلماني‌! قديم‌ترين دستور زبان آلماني از شخصي به نام هنريكوس اهل‌ مونيخ در سال 1451 است‌، كه عنوان آن به لاتيني ناسره است ولي متن آن به آلماني است‌.1
اما برگرديم به زبان آلماني‌، كه قديم‌ترين يادگار آن سرودهاي نيبلونگ (دوازدهم ـ 2) بود، سلسله حماسه‌هاي عاميانه‌اي كه در آغاز سده‌ٴ سيزدهم به شكل واحدي درآمد. چند متن پزشكي‌ هم وجود دارد كه تاريخشان ممكن است اوايل سده‌ٴ سيزدهم باشد (مقدمه‌، 2، 1510)، و تاريخ‌ عمومي ساكسون منسوب به آيك فون رِپگو (سيزدهم ـ 1).
مقارن آغاز سده‌ٴ چهاردهم‌، زبان آلماني‌، علي‌رغم فقدان آگاهي دستوري‌، كاملاً آماده‌ٴ انتقال‌ هر گونه مفاهيم معنوي بود. ابرهارد فون وامپن اشعار تعليمي به زبان آلماني سفلا و اولريك‌ بوئر اشعاري به آلماني سويسي نوشت‌. در سال 1349 كنراد فون مگنبرگ باواريايي تاريخ طبيعي‌ خود را تأليف كرد و پيش از آن كتاب نجوم را نوشته بود. او را مي‌توان بنيان‌گذار زبان علمي‌ آلماني شمرد، هم‌چنان كه معاصر جوان‌ترش نيكول اُرام (چهاردهم ـ 2) اندكي بعد بنيان‌گذار زبان علمي فرانسه شد.
اصطلاح‌شناسي فلسفي را چندتن عرفايي پديد آوردند كه پرچم‌دار فرهنگ آلمان در آن‌ روزگار بودند و تا به امروز در شمار محبوب‌ترين نمايندگان آن هستند، يعني مايستر اِكهارت‌، يوهان تاولر، زوزو و موٴلف ناشناس الاهيات آلماني‌.
يك تن ايتاليايي به‌نام آلبرتوي پارمايي ساكن استراسبورگ‌، معرف خوبي براي پزشكي اين‌ عصر بود. اتوكَر اِشتيريايي تاريخ منظوم مفصلي تأليف كرد (تقريباً چهار بار مفصل‌تر از اُديسه و ايلياد روي هم‌، ولي شعر نيست و نظم آن از لحاظ ادبي بي‌ارزش است‌) و لودُلف زودهايمي‌ شرح سفرش را به بيت‌المقدس نوشت‌.

1. اين رساله در

Jahrbuch des Vereins fur niederdeutsche Sprachforschung (p. 36-56, 1877) Max Hermann Jellinek: Geschichte der neuhochdeutschen Grammatik von den Anf angen bis aufjohann Christoph Adelung, gest. 1806 2 vols; Heidelberg 1913-14).

تجديد چاپ شده است .