آثار غربي فرق دارد؛ هم‌چنين‌، به خاطر اهميتي كه براي گل‌ها قائل شده است‌. در واقع نيمه‌ٴ اول‌ آن فقط به گل‌ها اختصاص دارد، و نيمه‌ٴ دوم به ميوه‌ها، علف‌ها، درختان‌، مزرعه‌داري ــ از جمله‌ پرورش كرم ابريشم ــ سبزي‌ها، و غيره‌. در مورد هر گياهي‌، توصيف منثور، توصيف منظومي به‌ دنبال دارد. اين تركيب شعر و هنر با عملي‌ترين اطلاعات از مختصات چين است‌. ما ميان‌ واقعيت و روٴيا در نوسانيم‌.
در 1273، به فرمان قوبيلاي قاآن رساله‌اي درباره‌ٴ كشاورزي و پروش كرم ابريشم تأليف شد. اين رساله اغلب با اضافات تازه‌اي از نو تحرير شده است‌، از جمله در حدود 1314، توسط مينگ ـ شان‌. بيست و شش سال بعد (در 1299)، لي كئان رساله‌ٴ جداگانه‌اي درباره‌ٴ بامبو تأليف‌ كرد كه در ادبيات چيني به صورت معياري درآمد. هدف آن كاملاً جنبه‌ٴ هنري داشت‌، با اين حال‌ ممكن است براي گياه‌شناسان جالب باشد.
رساله‌اي درباره‌ٴ پرندگان در كتابي از اواخر عصر سونگ‌، به دست ما رسيده است‌. عناصر آن‌ را مي‌توان در اعصار خيلي قديمي‌تري جستجو كرد، ولي اين تحرير را مي‌توان قديمي‌ترين‌ كتاب معلوم در اين باره دانست‌.
6 . ژاپن‌. سئياي دامپزشك در 1267، با كمك يك هنرمند تصوير هفده گياه را كه براي‌ معالجه‌ٴ اسبان به‌كار مي‌رفت تهيه كرد. در 1282، كورمونه توموتوشي براي پن تسئائوي چيني‌، كه‌ در سال 1108، در چين چاپ شده بود؛ فهرستي تهيه كرد و اين فهرست تا آغاز سده‌ٴ هفدهم‌، به‌ صورت معيار آثار مربوط به مفردات طبي در ژاپن باقي ماند.

خلاصه‌

صرف‌نظر از دايرةالمعارف‌ها و آثار بي‌اهميت‌؛ كاميابي‌هاي اين عصر، را مي‌توان چنين خلاصه كرد: افكار جانورشناسي كه ونسان دوبووه و آلبرت كبير توصيف كردند جز تكرار عقايد ابن سينا نبود، ولي آلبرت برخي مشاهدات خود را بر آنها افزود.
در كاني‌شناسي پيش‌رفتي رخ نداد؛ جواهرنامه‌هاي عبري‌، عربي و فارسي به هيچ روي‌ كتاب‌هاي علمي نبودند.
در سايه‌ٴ گزارش‌هاي سياحان غربي‌، و بيش از همه ويلهلم روبروكي و ماركوپولو، گياوزياي‌ آسيا بهتر شناخته شد.
مهم‌ترين تأليف گياه‌شناسي غرب متعلق به آلبرت كبير بود. چئن چينگ ـ ئي دايرةالمعارف‌ گياهي مهمي تأليف كرد. رساله‌ٴ لي كئان درباره‌ٴ بامبو بيشتر جنبه‌ٴ هنري داشت تا علمي‌. سيمون‌ جنوايي و كرمونه توموتوشي واژه‌نامه‌هاي گياهي تأليف كردند. به فرمان قوبيلاي قاآن در سال‌1273، رساله‌اي درباره‌ٴ كشاورزي و پرورش كرم ابريشم تأليف شد.