بود. آيين بودايي چيني ادامه يافت‌، ولي فاقد خلاقيت بود و دستخوش لختي و سكون‌ فراوان خويش‌.

هوئي هونگ‌1

در حدود 1227، برآمد. بودايي چيني بود و در حدود 1227، رساله‌اي در سي كتاب نوشت‌2 حاوي شرح‌حال هشتاد و يك كاهن بودايي و اطلاعات مبسوط در مورد پنج مذهب بودايي‌ عصر سلسله‌ٴ سونگ‌.
تأليف هوئي هونگ را نبايد با مجموعه‌ٴ تراجم احوال بودايي ديگري به نام كائو سنگ چئوان‌ (ج 1، ص 483، 660؛ ايسيس‌، س 13، ص 513) اشتباه كرد.

آيين بودايي در ژاپن‌

قديمي‌ترين مذهب‌هاي بودايي ژاپني در سده‌ٴ دوازدهم‌، پديدار شدند و در سده‌ٴ سيزدهم‌، چهار مذهب بودايي ديگر هم به‌وجود آمد. اينها آخرين مذهب‌هاي ژاپني بودند، و اين بدان معني‌ نيست كه دين بودا پس از سده‌ٴ سيزدهم‌، در ژاپن از رشد بازماند، بلكه رشد نهايي‌، كه زياد هم‌ بود، در داخل اين مذهب‌ها صورت گرفت‌. تاريخ مذهب‌هاي بودايي مهم شبيه تاريخ فرقه‌هاي‌ بزرگ مسيحي است‌. با اين حال‌، تغييرات هر يك از مذهب‌ها مورد نظر ما نيست و كافي است‌ كه اشاره‌اي كلي بدان‌ها بشود، و ذكر شود كه هر مذهبي چه وقت به‌وجود آمد.
از اين چهار فرقه يا مذهب سده‌ٴ سيزدهم دوتاشان ــ يعني ذن و جودو ــ به نيمه‌ٴ اول سده‌، مربوط است‌. اين دوتا امروز هم معروف‌ترين مذهب‌هاي ژاپن هستند.

مذهب ذن‌3 (1202)

قبلاً، در يادداشت مربوط به ايسائي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم‌) از مذهب ذن سخن گفته‌ام‌. اين‌ مذهب تكوين ژاپني مذهب چيني چئان تسونگ است كه بودي‌دارما در حدود 520، تأسيس‌ كرد (ج 1، ص 408). ايسائي در 1191، براي بار دوم از چين بازگشت و سال 1191 ـ 1192، را گاه تاريخ پيدايش مذهب ذن بودايي دانسته‌اند. با اين حال‌، تاريخي كه بيشتر پذيرفته شده‌1202است‌، كه در آن هنگام‌، شوگون از ايسائي دعوت كرد تا در كنين ـ جي واقع در كيوتو اقامت كند. بعدها، ايسائي در صومعه‌ٴ ديگري در كاماكورا پايتخت نظامي كشور اقامت گزيد.

1. Hui Hung
2. Ch'an-lin sêng-pao ch'uan
3. Zen-shü