مي‌رفت‌. او تاريخ ديگري نوشته كه در دسترس نيست‌؛ و مربوط به وقايع شرق از زمان پيامبر اسلام [ص‌] تا سال 1104 بوده است‌؛ اين تاريخ مبتني بر مآخذ عربي‌، مخصوصاً كتاب سعيد بن بطريق (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌) بوده است‌.

روبر توريني‌1

مورخ فرانسوي‌. در توريني ـ سورـ وير، نزديك سن لو (مانش‌) زاده شد، در 1186، درگذشت‌. در 1128، وارد صومعه‌ٴ بك شد و در 1142 (1149؟)، به مديريت آن‌جا رسيد؛ در 1154، به‌ رهباني مون‌سن ميشل انتخاب شد. در 1139، تاريخ دوك‌هاي نورماندي (851 ـ 1137)، تأليف‌ گيوم ژوميژي‌، را كه در حدود 1027 مي‌زيست‌، تهذيب كرد و بر آن ذيلي نوشت‌. روبر از 1150 تا هنگام مرگ‌، سرگرم نوشتن ذيلي بر تاريخ جهان زيگبرت بود (كه در 1111 ناتمام مانده بود)؛ اين ذيل كه تا 1186 ادامه يافته‌، بسيار مهم است و مسلماً از بهترين تاريخ‌هاي سده‌ٴ دوازدهم‌، به‌شمار مي‌رود. وي رساله‌اي هم در باب فرقه‌هاي راهبان و صومعه‌هاي نورمان نوشت‌(1145)، و احتمالاً رساله‌هاي ديگري در باب صومعه‌هاي بك و مون سن ميشل‌، و مقدمه‌اي بر مجموعه‌ٴ منتخباتي از تاريخ طبيعي پليني‌، و غيره‌. در 1139، هنگامي كه در صومعه‌ٴ بِك توقف‌ داشت‌، همكار انگليسي‌اش هنري هانتينگدني به ملاقات وي شتافت‌.

ي‌. آلماني‌

هلمولد2

مورخ آلماني‌، در هولشتاين زاده شد؛ در لوبك تحصيل كرد؛ راهب صومعه‌ٴ بوساو بر كرانه‌ٴ درياچه‌ٴ پلون‌؛ در 1177 يا بعد از آن‌، در گذشت‌. تاريخ بسيار گران‌بهايي نوشت درباره‌ٴ مبشران‌ مسيحي در ميان اسلاوها (تا سال 1171)، كه خود در آن شركت داشت‌؛ و هم‌چنين درباره‌ٴ تأسيس مهاجرنشين‌هاي آلماني در كرانه‌ٴشرقي رود الب‌. اهميت اين كتاب از آن نظر است كه‌ توسعه‌طلبي آلمان در جهت شرق در برابر اسلاوها از مهم‌ترين نهضت‌هايي است كه در اروپاي‌ قرون وسطايي روي داد، و هلمولد نخستين مورخي بود، كه گزارش خوبي از شروع آن به دست‌ داده است‌.
آرنولد لوبكي (وفات‌: 1212) ذيل تاريخ هلمولد را تا 1209، نوشته است‌.
درباره‌ٴ منظومه‌ٴ نيبلونگن ¿ فصل هجدهم مربوط به زمينه‌ٴ فلسفي‌.

Robert of Torigny, Robertus de Torineio, sive R. de Monte .1
Helmold .2