فرفوريوس نام مي‌برد و سونسيوس از او. مؤلف يوناني آثار كيميايي‌، جادويي و باطني‌. مهم‌ترين اثرش دايرةالمعارف فنون شيميايي در 28 كتاب است‌. او قديم‌ترين مؤلف كيمياست كه‌ آثار اصلي او در دست و هويتش معلوم است‌؛ ولي دايرةالمعارف او اقلاً تا حدي مخلوطي از نوشته‌هاي قديم‌تر بوده است‌. مثلاً توصيف او از دستگاه تقطير مأخوذ از كلئوپاترا يا يكي از معاصران كلئوپاتراست‌. كتابي در آبجوسازي نيز بدو منسوب است‌.

پاپيروس‌هاي قديم دربارهٴ شيمي‌

دو پاپيروس دربارهٴ شيمي كه قبلاً متعلق به ژان داناستازي‌1 بوده و اينك به ترتيب در ليدن و استكهلم نگه‌داري ميشود، داراي اهميت اساسي است‌. آنها داراي منشأ و قدمت يكسان و احتمالاً متعلق به سدهٴ سوم‌اند. آنها حاوي دستورالعمل‌هاي شيميايي و فني گوناگون‌اند -- كه‌ ممكن است بسيار قديم‌تر باشد -- و از معلومات شيميايي و كيميايي مصريان در عصر رومي‌ معلومات خوبي به دست مي‌دهند.
راجع به كيمياگري چيني يادداشت مرا دربارهٴ چي كئانگ در فقرهٴ ج ببينيد.
راجع به فيزيك هلنيستي يادداشت مرا دربارهٴ فرفوريوس و پاپوس در فقرهٴ ج ببينيد.

و. تاريخ طبيعي رومي‌، هلنيستي و چيني‌

نمسيانوس‌

ماركوس اورليوس اوليمپيوس نمسيانوس‌2 كارتاژي در دربار امپراتور كاروس (282 - 83) برآمد. شاعر رومي‌. مؤلف منظومه‌هايي راجع به ماهي‌گيري و شكار. قطعه‌اي از منظومهٴ اخير در دست است‌. (با عنوان Cynegetica در 325 سرودهٴ شش وتدي‌)

كايليوس‌3

مؤلف ناشناس رساله‌اي در آشپزي و شيريني‌پزي موسوم به آپيكيوس به نام غذاشناس نامي‌ م‌. گابيوس آپيكيوس‌4، كه در زمان تيبريوس (14 تا 37) برآمد. اين رساله منقسم به ده كتاب‌ است (با عناوين يوناني‌) و بعيد است كه قديم‌تر از سدهٴ سوم باشد. اين رساله داراي برخي فوايد علمي است‌، از جمله از لحاظ گياه‌شناسي‌.

Johan d'Anastasy .1
Marcus Aurelius Olympius Nemesianus .2
Caelius .3
M. Gabius Apicius .4