رد آن را در منظومه‌ٴ لاتيني درباب آرايش جهان منسوب به هيلدبرت لاواردينسي‌1 و هم‌چنين در بخش اول داستان گل سرخ نوشته‌ٴ گيوم لوريسي در سي ساله‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم مي‌بينيم (مقدمه‌، 2، ص 1803). هرچند سنت پرورش باغ‌هاي زينتي در ايتاليا و پرونس احتمالاً جدا از تأثير اعراب وجود داشته است‌. اين باغ‌ها در رساله‌ٴ معروف كرِشِنتسي توصيف و در مينياتورهاي‌ نسخه‌ٴ خطي آن تصوير شده است‌.2 نشانه‌هاي ديگري از آن‌را هم در دكامرون و در كتاب بهشت‌ تأليف جوواني (يا گرهاردو) دا پراتو (حدود 1390) مي‌بينيم‌.3
رساله‌اي در كشاورزي در سال 1314 به وسيله‌ٴ وانگ چن نوشته شد. از بيست و دو باب‌ كشاورزي‌، شش‌تا مربوط به كشاورزي به‌طور اعم‌، چهارتا راجع به غلات و دوازده‌تاي ديگر، يعني بيش از نصفشان‌، به شيوه‌ٴ ويژه‌ٴ چينيان به مجموعه‌اي از تصاوير اختصاص دارد. كتاب‌ كشاورزي ديگري كه به‌صورت تقويم كشاورزي تنظيم شده به‌وسيله‌ٴ نويسنده‌اي ترك‌نژاد به‌نام‌ لو مينگ ـ شان انتشار يافت‌.
گفته مي‌شود زني به‌نام هوانگ تائو ـ پئو ريسندگي و بافندگي پنبه را در چين رايج ساخت‌. مسلم است كه پيش‌از زمان او پنبه را در چين مي‌شناختند. ولي داستان مربوط به اين زن حاكي از توسعه‌ٴ روزافزون پنبه در آغاز سده‌ٴ چهاردهم است‌.
10. ادويه‌. ادويه را از دوران باستان در اروپا مي‌شناختند، هرچند همگي بايد از كشورهاي‌ دوردست وارد مي‌شد. علاقه‌ٴ شديد به ادويه تا حدي از يك نياز فيزيولوژيكي ناشي مي‌شد. اين‌ نياز وقتي افزايش مي‌يافت كه غذاي مصرفي به دليلي اشتهابرانگيز نبود. برخي اقلام ادويه از هند، چين يا محلي دورتر به امپراتوري روم برده مي‌شد. كسي به‌درستي نمي‌دانست آنها را از كجا مي‌آورند، زيرا از كارواني به كارواني ديگر يا ميان كشتي‌ها دست به دست مي‌گشت و پيش‌ از رسيدن به‌دست خريدار بارها انبار مي‌شد. هر مُكاري يا انبارداري ممكن بود منشأ قبلي كالاها را بداند، ولي نه منشأ اصلي‌شان را و اين به نفع او بود كه منشأ تهيه‌ٴ آنها را پنهان كند يا درباره‌شان‌ افسانه‌هايي بسازد. بهاي گزاف ادويه‌، با توجه به دست به دست شدنش ميان آن همه واسطه و حمل‌ِ آن از يك سوي جهان به سوي ديگر، مايه‌ٴ شگفتي نبود. هرچند گاه يكبار اشاره‌ٴ كوچكي به‌

1. هيلدبرت درحدود 1055 در لاواردن (تورن‌) زاده شد. اسقف لومان (1097)، سراسقف تور در 1125؛ وفات درحدود 1133 در تور. چاپ آثارش توسط
A. Beaugendre. Ven. Hildeberti Turonensis opera tam edita quam inedita (folio Paris 1708); B. Haureau
(NBG 24, 667-69, 1858)
براي درباب آرايش جهان‌، نك (B. (NBG 24, 667-69, 1858
2.نمونه‌هايي از اين‌گونه مينياتورها در اين كتاب يافت مي‌شود
(Pier de'Crescenzi. Study e documenti (Bologna 1933; Isis 27, 126
Nordstrom (p. 137-39, 1933) Sapegno (p. 439, 1934) .3