و پس از آن به‌كار خود ادامه دادند. البته دو تا از برجسته‌ترين اين كتاب‌خانه‌ها كه هنوز باقي است‌، زوتفن در هلند و لورانتيانا در فلورانس‌ به سده‌ٴ شانزدهم مربوط مي‌شود. در چتاك كالج منچستر در سال 1742 و در بادليان در سال 1751 زنجيرهاي تازه‌اي خريداري شد. در كوينز كالج از حدود 1381 تا 1780، در مرتن تا سال 1792، در ماگدالن تا سال 1799 كتاب‌ها در زنجير باقي ماندند! در زمان ما كتاب‌خانه‌هاي زنجيردار در بسياري كالج‌ها و كليساهاي انگلستان براي منظورهاي باستان‌شناسي از نو به‌وجود آمدند.

كالج‌هاي كمبريج‌

در سده‌ٴ سيزدهم در كمبريج تنها يك كالج ايجاد شد و آن پيترهاوس بود در سال 1284 (مقدمه 2، 1753).
كمبريج در سال 1318 منشوري از پاپ يوحناي بيست و دوم دريافت كرد، كه موجوديت آن‌ را به‌عنوان دانشگاه تأييد مي‌كرد. از اين لحاظ، برخلاف دانشگاه آكسفورد، گاه به دانشگاه‌هاي‌ اروپايي تشبه جسته است‌. ولي وجه تمايز آن بيشتر ظاهري است تا واقعي‌.
كمبريج در واقع در سال 1209 تأسيس شد (مقدمه 2، 1429). درسال 1224 ـ 1225 يك‌ صومعه‌ٴ فرانسيسي در آنجا ايجاد شد، در سال 1284 پيترهاوس براي افراد عادي به‌وجود آمد. پيش از پايان سده‌ٴ سيزدهم خانه‌هايي هم براي فرقه‌هاي مختلف به‌وجود آمده بود، از قبيل مريم‌ خوش‌بخت‌، كرمليان‌، اوگوستينيان و سمپرينگهاميان‌. پيش از سال 1351 شش كالج ديگر تأسيس شد.
كينگزهال (پيش از 1316). اين دومين كالج كمبريج در سال 1316 وجود داشت و دانش‌جوياني از گروه سرودخوانان رويال چَپِل در آن ثبت نام كرده بودند. شرط سني براي‌ پذيرش دست‌كم چهارده سال بود. تصور مي‌شود كينگز هال سرمشق چاسِـر براي ((سولار هال‌)) (تالار خورشيد) در قصه‌ٴ شهردار [در كتاب قصه‌هاي كانتربري‌] بوده است‌. عمر اين موٴسسه در سال 1542 به‌پايان رسيد و با موٴسسات ديگر در ترينيتي كالج‌، كه هنري هشتم ايجاد كرد، ادغام‌ شد (رشدال 3، 299 ـ 300).
مايكل هاوس (1324). اين كالج را هِروِي دو استانتُن خزانه‌دار در سال 1324، تاحدي‌ براساس كالج مرتن‌، تأسيس كرد. مايكل هاوس هم در سال 1526 به ترينيتي كالج پيوست‌ (رشدال 3، 300 ـ 302).
يونيورسيتي‌، يا كلر هال (1326). به‌وسيله‌ٴ خود دانشگاه و با اجازه‌ٴ شاه در سال 1326 تأسيس‌ شد. موقوفاتي هم از اليزابت دوبورگ ملقب به ليدي كلري‌، نوه‌ٴ ادوارد اول دريافت كرد. تاريخ‌ مفصل كالج كلر (1326 ـ 1928) به مناسبت ششصدمين سال آن به‌وسيله‌ٴ م‌. د. فوربِس منتشر شد (2 ج‌، آكسفورد 1928 ـ 1930).