فصل بيست و ششم‌

تاريخ‌نگاري‌
(نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم‌)

توجه‌. تنها يادداشت‌هاي اصلي در اين فصل آمده است‌. نوشته‌هاي بسياري از افرادي كه كار اصليشان در زمينه‌ٴ ديگري بوده‌، در فصل‌هاي ديگر بررسي شده است‌. براي بررسي كلي‌ تاريخ‌نگاري در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم‌، ¿ قسمت ((يب‌)) از فصل پانزدهم‌. اطلاعات بيشتري در مورد افراد ذكر شده در آن‌جا را به ياري فهرست پايان كتاب به‌آساني مي‌توان به‌دست آورد.

الف‌. قلمرو مسيحيت

1. شبه‌جزيره‌ٴ اسپانيا
پره‌ٴ سوم آدابدان

پره يا پدروي چهارم آراگوني‌، سوم كاتالونيايي و دوم بلنسي‌؛ نيز معروف به كوتاه خنجر، پسر آلفونسوي چهارم‌، در سال 1319 در بالاگوئر لريدا زاده شد؛ در سال 1387 در بارسلون‌ درگذشت‌. از سال 1336 تا 1387 شاه آراگون بود.
به‌خاطر علاقه‌هاي ادبي و علمي‌اش و به‌خاطر تاريخ كاتالونيايي كه نوشته يا برايش‌ نوشته‌اند، در اينجا از او ياد مي‌كنيم‌. در تاريخ مورخان كاتالونيايي بايد هيماي فاتح (سيزدهم‌ ـ2)، برنات دِسكلوت (سيزدهم ـ2)، رامون مونتانِر (چهاردهم ـ1) و سپس‌، پره‌ٴ آدابدان را بر مسند افتخار جاي داد.
پره با الهام گرفتن از تاريخ جدش خايمه‌ٴ فاتح‌، خواست تا كارهاي خويش را ثبت كند و آنها را به منشي خود برناردو دِزكُل (برنات دِس ـ كُل‌) تقرير كرد و او نوشت‌. اينك‌، عموماً پذيرفته‌ شده كه تاريخ پره‌ٴ سوم (1300ـ1380)، به‌وسيله‌ٴ منشي او به زبان كاتالونيايي نوشته شده است‌؛ نمي‌توان معلوم كرد شاه تا چه حد الهام‌بخش آن بوده يا آن را ويرايش كرده است‌. جالب است‌ كه‌