مواحدي‌، كه در اواسط سده‌ٴ پانزدهم‌، در جنوب مراكش مي‌زيست‌، به علائم مشابهي‌ برمي‌خوريم‌.1
اين علائم جبري قريب يك قرن مقدم بر علائم منسوب به ابوالحسن علي بن محمد قرشي‌ بسطي قَلَصادي (تولد: بسطه در ايالت غرناطه‌، برآمدنش در غرناطه‌؛ وفات‌: ذيحجه‌ٴ 891 ه' ق‌، در باجه در تونس‌) در شرحش بر تلخيص ابن‌بنّاست‌. اين قَلَصادي آخرين رياضي‌دان برجسته‌ٴ عربي‌، دست كم در مغرب بود. جالب است كه بخشي از مساعي او مصروف شرح آثار ابن‌بنّا شد، كه تأثير او بر آخرين رياضي‌دانان مغرب مستولي بود.2
نام ابن قنفذ به‌طور عجيبي يادآور قسنطيني ديگري يعني احمدبن حسن خطيب قسنطيني‌، موٴلف اٴرجوزة في الطب (تأليف در سال 1312 م‌/ 712 ه ق‌) است‌. ممكن است قرائت تاريخ غلط باشد. در مورد قسنطيني سومي كه معاصر او بود، ¿ يادداشت مربوط به علي بن ابو علي قسنطيني‌3

4. تونس
يحيي‌بن خلدون

مورخ و اديب تونسي‌، برادر كهتر ابن خلدون معروف (1333 ـ 1378 م‌/ 733 ـ 780 ه ق‌).
ابوزكريا يحيي‌بن محمدبن خلدون در سال 1333 در تونس زاده شد. مانند برادرش‌ عبدالرحمن در تونس تحصيل كرد، ولي برخلاف او بيشتر توجهش را به ادبيات مصروف‌ ساخت و كمتر به فلسفه و جامعه‌شناسي پرداخت‌. در سال 757 ه ق‌، هردو برادر در دربار ابوسالم سلطان فاس بودند. سلطان‌ْ، يحيي را با دو شاه‌زاده‌ٴ حَفصي‌ِ زنداني از تلمسان تا بجايه‌ همراه ساخت‌، كه انتظار مي‌رفت آنان آن‌جا را بازپس گيرند. يحيي خازن ابوعبدالله‌، يكي از آن‌ دو شاه‌زاده شد، ولي او نتوانست بجايه را تا مدتي بعد (764)، به‌دست آورد، تا اين‌كه يحيي در اين راه از ابوحمو موسي دوم شاه تلمسان برايش ياري خواست‌. اندكي بعد، يحيي در عنّابه به‌ زندان افتاد، ولي به بِسْكري‌ٰ گريخت‌؛ حوادث بعدي او را به تلمسان‌، فاس و دوباره تلمسان‌ كشاند تا در رمضان
سال 780 ه ق در آن‌جا كشته شد.
يحيي هم مانند برادرش در دربارهاي مختلف خدمت كرد و از اين راه تجارب سياسي زيادي‌ به‌دست آورد، ولي زندگي‌اش كوتاه‌تر بود، يعني 46 سال قمري در برابر 76 سال‌. او تاريخ

1. نسخه‌ٴ خطي از اواسط سده‌ٴ چهاردهم‌، متعلق به ژرژ كُلِن در رباط. در كتاب‌خانه‌ٴ رباط (ش 3/539) يك نسخه‌ٴ قديمي از او وجود دارد كه شرحي است بر مسائل الارث ابن‌بّنا.
2. آثار قَلَصادي در حساب را فرانتس وُپكه با ترجمه‌ٴ كشف الاٴسرار (يا كشف الاٴستار) عن علم‌ِ الغُبار به غربيان معرفي كرده است‌؛ هم‌چنين منتخباتي از شرح او را بر تلخيص ترجمه كرده است‌.
3. دست كم در مورد او محلي كه ذكر شده‌، قسنطينه بين اشبيليه و قرطبه است و نه قسنطينه‌ٴ الجزاير.