ريسيده و بافته است‌. شرح كامل‌تري در تاريخ طبيعي پليني (كتاب 11، بند 22، 23) ارائه شده و او جامه‌هاي كوسي را جامه‌هاي نازك شفافي مي‌نامد كه از كوس مي‌آورند. آيا اين‌ها واقعاً در جزيرهٴ كوس تهيه مي‌شد؟ به هر صورت‌، پيش از آن تاريخ‌، ابريشم چين به مقدار روزافزوني به‌ توسط كاروان‌ها به امپراتوري روم حمل مي‌شد و ابريشم مهم‌ترين صادرات چين به شمار مي‌رفت‌.
براي تكميل اين گزارش مي‌توان اين را اضافه كرد كه صنعت ابريشم اروپا تا چندين قرن به‌ يونان منحصر بود. پس از جنگ روجر دوم سيسيلي با مانوئل كومننوس‌، اين صنعت به سيسيل‌ راه يافت (1147)1.
همين قدر در مورد غرب كافي است‌. مقارن همان ايام‌، تمدن چيني به دنبال آيين بودايي‌ نفوذ خود را در ژاپن آغاز كرد. مي‌شنويم كه در ايام سوشون - تنو، سي و دومين امپراتور ژاپن(588-592)، ترازو از طريق چين در ژاپن معرفي مي‌شود و آجرهاي سفالي اول بار براي‌ پوشش سقف به كار مي‌رود (در هو كو - جي‌، مقبرهٴ بزرگي در كيوتو).2

و. مزرعه‌داري بيزانسي‌

كاسيانوس باسوس‌3

او به اسكولاستيكوس‌، يعني مشاور حقوقي‌، ملقب بود، اين لقب نشان مي‌دهد كه او در سدهٴ ششم يا احتمالاً در آغاز سدهٴ هفتم شهرت يافته است‌. او مؤلف بيزانسي آثار مربوط به‌ مزرعه‌داري است‌. مجموعهٴ او مبتني بر دو اثر قبلي ويندونيوس آناتوليوس و ديدوموس بود (نك نيمهٴ دوم سدهٴ چهارم‌) و به نوبهٴ خود اساس مجموعه‌اي شد كه در حدود 950 به فرمان‌ امپراتور قسطنطين هفتم فراهم گشت (نك‌).

ز. جغرافياي بيزانسي‌

زيمارخوس‌

زيمارخوس كيليكي‌4 سياح يوناني كه به سفر در آسياي مركزي پرداخت‌. در اوت 568 يوستين‌ دوم (جانشين يوستينيان‌) او را به سفارت ديزابول خان ترك فرستاد. او از راه كِرْچ [در مآخد اسلامي‌، كَرْج‌] و جلگه‌هاي هشترخان از قسطنطنيه به سمرقند رفت‌. هدف اين سفارت‌، دست‌كم تا حدودي‌، ايجاد اتحاد با خان ترك و مجبور ساختن ايران به كاهش تجارت ابريشم بود (يادداشت مرا راجع به يوستينيان در فصل پيشين ببينيد).

F. M. Feldhaus: Die Technik (1016, 1914) .1
E. Papinot: Historical Dictionary (610, 1909)..2
Cassianos Bassos .3
Zemarchos the Cilician .4