5 ـ الف‌. مترجمان از عبري به لاتيني‌

ژان دو پلان‌

ژان دو پلان مونرئالي‌1(؟) در اسقف نشين آلبي‌، نزديك تولوز (لانگدوك‌). مترجم آثار پزشكي‌ از عبري به لاتيني كه در آغاز سده‌ٴ چهاردهم برآمد.
او در سال 1304 كليات في ادويةالمسهله از ابن رشد را با كمك يك تن يهودي به نام مينوس‌ (احتمالاً تبديلي از ميمون‌)، از عبري به لاتيني ترجمه كرد. اين شخص يهودي در زمان اخراج‌ يهوديان از فرانسه (1306) غسل تعميد يافته و نام ژان را برگزيده بود.

6 ـ الف‌. ترجمه از فرانسه به انگليسي‌

مَنينگ‌

رابرت منينگ‌، شاعر تعليمي انگليسي (متوفا پس از سال 1338).
او را به‌خاطر زادگاهش برون در لينكلن‌شاير، رابرت دو برون هم مي‌نامند. او در سمپرينگهام‌، نزديك برون در سال 1288 به فرقه‌ٴ جيلبرتين پيوست‌.2 در سال 1338 قائم مقام‌ ناظم صومعه‌ٴ جيلبرتين در سيكسهيل‌، لينكلن‌شاير بود.
او در سال 1303 منظومه‌ٴ تعليمي مفصلي نوشت به نام ارتكاب معصيت (در 12630 بيت‌) خطاب به نيكمردان برون (Brunne) ، كه اقتباسي است به زبان انگليسي از راه‌نماي گناه‌كاران‌ ويليام وادينگتني‌3 و مجموعه‌اي از قصه‌ها و حكايت‌هاي عبرت‌آميز درباره‌ٴ فرجام گناهان‌،

Joannes de planis, Jean des plans of Montreal .1
2.از آنجا كه در ج 2 نتوانستم درباره‌ٴ ايجاد فرقه‌ٴ جيلبرتين سخن بگويم‌، در اينجا اطلاعات مختصري عرضه مي‌كنم‌. اين فرقه در حدود 1130 در سمپرينگهام‌ (لينكلن‌شاير) به‌وسيله‌ٴ قديس جيلبرت سمپرينگهامي (متولد حدود 1086 ـ متوفا حدود 1189)، در ملك اجدادي‌اش تأسيس شد. درابتدا تنها فرقه‌اي براي‌ راهبه‌ها بود، ولي بعداً خواهران و برادران غيرروحاني و باز هم مدتي بعد (در سال 1148)، اعضاي روحاني بدان پيوستند. جيلبرت ابتدا از فرقه‌ٴ سيسترسيني‌ الهام گرفته بود، ولي براي كشيشان قانون اوگوستيني را اختيار كرد. فرقه‌ٴ جيلبرتين به انگلستان محدود بود (جز دو صومعه در وستميت ايرلند) و يگانه فرقه‌ٴ انگليسي خالص به‌شمار مي‌رفت كه به هيچ مافوقي در قاره‌ٴ اروپا، جز دربار پاپ‌، بستگي نداشت‌. جيلبرت نخستين ناظم كل يا ((مرشد)) فرقه بود، ولي عجيب‌ است كه او اين شغل خود را تنها در سال 1170، يعني هنگامي‌كه پيري او را مجبور به گوشه‌گيري كرده بود ايجاد كرد. اينوسنت سوم درحدود 1201 او را تقديس‌ كرد و روز 11 فوريه به‌نام اوست‌.
3. ويليام (يا ويلهام‌) دو وادينگتن عملاً ناشناس است‌. او كشيشي انگليسي بود كه در سده‌ٴ سيزدهم برآمد (نمي‌توان با دقت بيشتري گفت‌). منظومه‌ٴ آنگلونرمان‌ او هم مانند اقتباس منينگ از آن‌، دردست است‌.
G. Paris (HL28, 179-207, 1881) E. J. F. Arnould: Le manuel des peches de litterature religieuse anglo-normande (460 p., (Paris 1940; Speculum 20, 99-103, 1945