فصل سوم

مترجمان
(نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم‌)

توجه‌: خواننده بايد به‌خاطر داشته باشد كه تنها مترجمان مهم‌، يعني كساني كه كار اصلي‌شان‌ ترجمه بوده است‌، دراين فصل مورد بحث قرار گرفته‌اند. براي بررسي كلي همه‌ٴ مترجمان‌، بخش‌ سوم از فصل اول را ببينيد. اطلاعات بيشتري راجع به مترجمان ديگر و ترجمه‌هايشان را به‌وسيله‌ٴ فهرست راه‌نما به‌آساني مي‌توان به‌دست آورد.

1 ـ الف‌. مترجمان از عربي به لاتيني

استفانوس آرلاندي‌1

آرلاندي ممكن است تحريفي از آرنالدي يا آرنولد باشد. استفان پسر آرنولد. مترجم عربي به‌ لاتيني‌، پزشك و منجم‌. او از بارسلون برخاست و در ربع اول سده‌ٴ چهاردهم در مدرسه‌ٴ مونپليه‌ برآمد.
در هر صورت اسناد مونپليه از استاد استفانوس آرلاندي نامي به‌عنوان معاون مدرسه در سال‌1319نام مي‌برد. گي‌دو كولياك و والسكوس دوتارانتا مكرر از استفانوس آرلاندي نام مي‌برند. هرچند استاد آرنالدوس كه به‌گفته‌ٴ كولياك (كتاب جراحي‌)، چشمان يوحناي بيست‌ودوم (پاپ‌1316ـ 1336) را معالجه كرده‌، الزاماً همين استفانوس آرلاندي نيست‌.
بررسي آثار او به‌خاطر اختلاف برسر انتساب بسياري از آنها دشوار است‌. آثار زير (شماره‌هاي 1 تا 4) به احتمال زياد از اوست‌:
1. ترجمه‌ٴ كتاب العمل بالكرةالفلكيه از قسطابن لوقا (نهم ـ 2).

Stephanus Arnoldi, Arlandi (or Orlandi) .1