پي‌شنگ به تجربه روي حروف چوبي هم پرداخت‌. ظاهراً تا سه قرن بعد اين اختراع مورد استفاده‌ٴ عملي قرار نگرفت‌.
توپئينگ‌، كه مقارن همان عصر برآمد، رساله‌اي در تقطير شراب نوشت‌. اين مطلب را قابل‌ تصحيح ذكر مي‌كنيم‌، چون هنوز به‌طور جدي مورد تحقيق قرار نگرفته‌؛ در صورت درست بودن‌ موضوع بايستي تقطير الكل در چين پيش از اروپا صورت گرفته باشد.

5. تاريخ طبيعي اسلامي‌. آثار بيروني حاوي ملاحظات باارزش فراواني درباره‌ٴ موضوعات‌ طبيعي است‌. مثلاً، خاطرنشان مي‌كند كه تعداد گلبرگ‌هاي گل‌ها داراي انتظام ويژه‌اي است‌. ابن‌طيب‌، پزشك نسطوري‌، رساله‌ٴ مجعول ارسطويي موسوم به كتاب النبات را به عربي ترجمه‌ كرد، و منتخباتي از آثار گياه‌شناسي ديگر را برآن افزود.

6. كشف امريكا به وسيله‌ٴ ايسلنديان‌؛ جغرافياي لاتيني‌؛ جغرافيا، كاني‌شناسي و زمين‌شناسي اسلامي‌.
بزرگ‌ترين حادثه‌ٴ جغرافيايي اين عصر كشف برخي سواحل امريكاي شمالي در اقيانوس اطلس‌ بود كه در سال 1000 به وسيله‌ٴ دريانوردان ايسلندي صورت گرفت‌. از سال 1003 تا 1006 يك‌ مهاجرنشين ايسلندي در وايْنْلند تأسيس شد، ولي دوامي نيافت‌. اين شرح مربوط به كشف‌ ايسلنديان ممكن است راست باشد، ولي تعيين جاهايي كه آنان پياده شده‌اند غيرممكن است‌.
دريانوردان و دريازنان نورس در اثناي نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم سخت سرگرم فعاليت بودند، فعاليتشان از لحاظ تاريخ بسيار جالب توجه است ولي چيزي بر معلومات جغرافيايي ما نمي‌افزايد.
اموان فلوري‌، واقعه‌نويس فرانسوي‌، تاريخ فرانك‌ها را با مقدمه‌اي در معرفي اماكن شروع‌ كرد. اين مقدمه چندان درخور توجه نيست‌، مگر از آن لحاظ كه تنها نشانه‌ٴ توجه به جغرافيا در غرب مسيحي آن روزگار است‌.
جغرافي‌دانان مسلمان در سده‌ٴ نهم و حتي بيش از آن در سده‌ٴ دهم آن‌چنان فعال و چشم‌گير بودند كه فرا رسيدن يك دوره‌ٴ سكون نسبي در اين زمينه‌ٴ خاص مايه‌ٴ شگفتي مي‌گردد. ترديد نيست كه در اين دوره بيروني وجود داشت كه از بزرگ‌ترين جغرافي‌دانان همه‌ٴ اعصار به شمار مي‌رود، ولي او تنها بود. خدمات او به جغرافيا چند جانبه و فراوان است‌. او جنبه‌ٴ رياضي آن را نمو بخشيد، به اندازه‌گيري‌هاي زمين‌سنجي پرداخت و موقعيت تعدادي از اماكن را با دقت‌ زيادي تعيين كرد. روش ساده‌اي براي تسطيح كره نشان داد. توصيف او از هند يك شاه‌كار جغرافيايي حايز اهميت فوق‌العاده است‌. به وسيله‌ٴ قوانين تعادل مايعات وجود چشمه‌هاي‌ طبيعي و چاه‌هاي مصنوعي را توضيح داد. خاطرنشان كرد كه دره‌ٴ سند احتمالاً در قديم بستر دريا بوده و تدريجاً بر اثر مواد رسوبي پر شده‌. رساله‌ٴ ابن سينا راجع به كاني‌ها از مآخذ اصلي‌ معلومات زمين‌شناسي در اروپا تا عصر رستاخيز بود.