دو فور

ويتال دو فور1 متكلم فرانسيسي گاسكوني (متوفا 1321).
ويتال دو فور در بريتاني زاده نشد، بلكه در بازاي گويان (استان ژيروند) به دنيا آمد. او به‌ سلك فرانسيسيان درآمد؛ نزد ژاك دو كارسِـتو (كه جز اين درباره‌ٴ او چيزي نمي‌دانيم‌) در پاريس‌ به تحصيل كتاب عبارات پرداخت و درس‌هاي استادش را در مونپليه تكرار كرد (1295 ـ 1296). در سال 1307 استاد الاهيات و رئيس فرقه‌ٴ خودش در آكويتانيا بود. همشهري او كلمنس پنجم‌ (برتران دو گُـت در نزديكي بازا متولد شد؛ پاپ 1305 ـ 1314) در سال 1312 ويتال را كاردينال كرد و رياست چندين صومعه را به او واگذاشت‌. ويتال تا سال 1322 از خوان احسان‌ او و پاپ بعدي‌، يوحناي بيست و دوم برخوردار بود، تا در آن هنگام جانب فرانسيسيان فرقه‌ٴ روحاني را درمورد فقر مسيحايي گرفت‌. در 16 اوت 1327 در آوينيون درگذشت و در كليساي‌ فرانسيسي آن شهر به خاك سپرده شد.
او شرحي بر كتاب عبارات‌، واژه‌نامه‌اي درباب مطالب اخلاقي كتاب مقدس به‌نام آيينه‌ٴ اخلاق‌ (حدود 1305)، حاشيه‌اي بر مكاشفات‌، پرسش و پاسخ‌هايي درباب الاهيات و مواعظ نوشت‌.
جالب‌ترين كتاب او براي ما رساله‌اي به‌نام درباب حفظ تن‌درستي است كه متأسفانه اصالت‌ انتسابش مسلم نيست‌. اين كتاب نوعي كتاب ادويه‌ٴ مفرده است به‌ترتيب الفبايي‌. دليلي بر اين‌كه‌ ويتال در پزشكي تحصيل كرده باشد در دست نيست‌، ولي او در سال‌هاي 1295 ـ 1296 در مونپليه اقامت داشت و ممكن است در آن هنگام دروس پزشكي را دنبال مي‌كرده است‌؛ در شرح‌ كتاب عبارات به پديده‌هاي طبيعي علاقه نشان مي‌دهد؛ از قبيل جاذبه‌ٴ مغناطيس و خاصيت‌ درخشش فسفر. آيين تن‌درستي چنين فصل‌بندي شده است‌: آب و اقسام آن‌، فلزات‌، ساير مواد غيرآلي‌، مواد حاصل از گياهان و از حيوانات‌. مطالب گردآوري شده كهنه است و بيشتر از نويسندگان قديم‌، آباي كليسا، مكتب سالرنو يا آثار اسلامي قديمي (كه از سال 1150 يا حتي‌1100جلوتر نبوده‌) اقتباس شده است‌.

بونه‌

نيكولا بونه‌، ملقب به مجتهد مفيد. متكلم فرانسيسي‌، شارح ارسطو و عضو هيئت اعزامي پاپ‌ به چين (متوفا 1343؟).
زادگاه او معلوم نيست و او را سيسيلي يا كاتالونيايي دانسته‌اند. به احتمال زياد اهل تور بوده‌ است‌. احتمالاً در تور به فرانسيسيان پيوست و در دانشگاه پاريس تحصيل كرد. او را از شاگردان‌ دُنْـس اسكوت (سيزدهم ـ 2؛ متوفا 1308) دانسته‌اند. ولي يگانه تاريخ مسلم در زندگي‌اش‌

Vitalis de Furno; Dufour, Vital du Four .1