اول را راهبي بودايي در مهاويراي آنوراداپورا تأليف كرده بود. بخش دوم به‌نام كولاوامسا 1 شامل‌ سه بخش است‌: 1) تا سال 1186 كه در سده‌ٴ سيزدهم نوشته شد؛ 2) تا 1333، كه در سده‌ٴ چهاردهم شخصي به‌نام داماكيتي نوشته است‌؛ 3) تا اواسط سده‌ٴ هجدهم كه تيبوتوواوه‌ سومانگالا، راهب بودايي كه در نيمه‌ٴ دوم آن قرن مي‌زيست‌، آن را نوشته است‌.
بخش دوم‌، يكي از مهم‌ترين تاريخ‌هاي سده‌ٴ چهاردهم را تشكيل مي‌دهد. اين بخش هم‌ مانند بقيه‌ٴ آن به شعر پالي نوشته شده است‌.

و. چيـن و كـره‌

لـي تســه‌2

لي تسه‌، مورخ آنامي كه تاريخ كشورش را به زبان چيني نوشت (برآمدنش اواخر سده‌ٴ سيزدهم و اوايل سده‌ٴ چهاردهم‌).
لي تسه از بازماندگان يوان فو، فرمان‌رواي چيائوچو در زمان سلسله‌ٴ چين شرقي (317 ـ 420) بود. تخلص وي چينگ كائو و ملقب به تونگ شان بود. پس از خيانت هم‌وطنانش به‌ قوبيلاي (سيزدهم ـ 2، متوفا 1294) او به چين پناهنده شد. در آغاز سده‌ٴ چهاردهم كتابي به زبان‌ چيني درباره‌ٴ تاريخ آنام‌، جغرافياي طبيعي و اداري آن‌، حكومت‌، نهادها، شعاير ديني‌، موسيقي‌، آموزش و پرورش‌، كشاورزي‌، شرح حال و غيره نوشت‌. نخستين مقدمه‌ٴ آن (به خطي ديگر) مربوط به سال 1307 است‌.
اين كتاب در 20 فصل است‌، به اين ترتيب‌: 1) نقشه (گم شده‌)؛ كليات‌، تقسيمات اداري‌، كوهها، رودها، آثار باستاني‌، تقسيم آنام در زمان سلسله‌هاي تئانگ و يوان‌، حقوق گمركي‌، كشورهاي خراج‌گزار؛ 2) مقررات سلسله‌ٴ يوان و سلسله‌هاي پيشين‌؛ 3) فرستادگان يوان‌؛ 4) لشكركشي‌ها براي سركوبي آنام‌؛ 5) نامه‌هاي مقامات عالي يوان‌؛ 6) نامه‌هاي شاهان آنام در زمان سلسله‌ٴ يوان و پيش‌از آن‌؛ 7) حكام‌ نظامي و غيرنظامي در زمان سلسله‌ٴ هان و دولت‌هاي سه‌گانه (202 پ م تا 265م‌)؛ 8) هم‌چنين در زمان‌ سلسله‌هاي ششگانه (265 ـ 618)؛ 9) الفبا در زمان تئانگ (621 ـ 907)؛ 10) مقامات چيني كه در زمان‌هاي مختلف به آنام پناهنده شدند؛ نسب‌نامه‌ٴ سلسله‌ٴ چائو، 208 ـ 111 پ م (اين آغاز دوره‌ٴ تاريخي‌ در آنام است‌)؛ غاصبان دوره‌ٴ سلسله‌هاي پنجگانه (420 ـ 618)؛ 11) نسب‌نامه‌ٴ سلسله‌ٴ تينگ (968 ـ 91)؛ لي‌(981 ـ 1009)؛ 12) نسب نامه‌ٴ سلسله‌ٴ لي (1010 ـ 1025)؛ 13) نسب‌نامه‌ٴ سلسله‌ٴ چئين‌(1225 ـ 1414)؛ 14) آموزش همگاني‌، مقررات خدمات عمومي‌، جامه‌ٴ متحدالشكل‌، دادگستري‌،

1. Culavamsa. نامي پالي است و سولووامسايا نام سينهالي آن‌. كولاوامسا يعني خاندان كوچك‌، در مقابل مَهاوامسا به معني خاندان بزرگ‌.
Li Tse .2