ز. بيزانس‌

اوستاتيوس‌1

انسانگرا و وقايع‌نگار بيزانسي كه احتمالاً در قسطنطنيه زاده شد، پيش از 1175، در آن‌جا برآمد، از 1175 اسقف اعظم سالونيك‌؛ در حدود 1193، درگذشت‌. بر آثار پيندار، هومر، و بر منظومه‌ٴ جغرافيايي ديونوسيوس راهنما (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ اول‌)، شرح نوشت‌. شرح آخري به خاطر برداشتن شرح‌هاي قديمي‌تر، و متن‌هاي گم‌شده‌ٴ آريان (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوم‌) و استفانوس بيزانسي‌ (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ ششم‌)، داراي اهميت زيادي است‌. او تاريخ فتح سالونيك به‌دست نورمان‌ها در 1185، را هم نوشت‌.

ح‌. ايراني‌

جهان‌شناسي ايراني‌

بندهشن‌2 رساله‌اي پهلوي است كه (روايت بزرگ‌تر يا ايراني آن‌) احتمالاً در حدود 1178، تأليف‌ شده است‌. اين مجموعه‌اي شامل عناصر خيلي قديمي‌تر، كه ممكن است مجموعه‌ٴ آن مربوط به‌ سده‌ٴ نهم باشد، يا در آن هنگام‌، براي نخستين بار تحرير شده است‌. بندهشن يكي از بهترين مآخذ، براي تحقيق در دانش ايراني به شمار مي‌رود. مسلماً اين مجموعه راهنماي مفصلي است در مورد معارف موجود ميان زرتشتيان در اواخر سده‌ٴ دهم‌. موضوع كتاب در مقدمه‌ٴ روايت هندي به‌بهترين‌ صورت اظهار شده‌: ((نخست آفرينش جهان به دست اهورمزدا، و مخاصمه و رويارويي اهريمن‌، سپس چگونگي آفريده‌هاي گيتي از آغاز آفرينش تا پايان‌)). كتاب داراي جنبه‌ٴ دايرةالمعارفي است‌.
روايت كامل‌تر ايراني در 46 فصل است‌. اين روايت در نزد زرتشتيان معروف بود، ولي تا سال 1875، اروپاييان آن را نمي‌شناختند.
روايت هندي كه براي پارسيان بمبئي تهيه شده‌، مجموعه‌ٴ منتخبي است از روايت ايراني كه‌ شامل قريب 13000 كلمه است‌، حال آن كه روايت ايراني ممكن است در اصل داراي بيش از 30000 كلمه بوده باشد. اول روايت هندي به‌دست محققان اروپايي رسيد، و در 1771، آنكتيل‌ دوپرون آن را به اروپاييان شناساند.

ط ـ هندي‌

هماكاندرا

¿ فصل بيست و هفتم مربوط به زبان‌شناسي‌.

Eustathios .1
2. معرفي اصل و بنياد چيزها = دادن بن = Būndahishn