هارون‌بن يوسف‌

هارون بن يوسف قرائي‌، اغلب او را هارون اكبر مي‌نامند تا از قرائي ديگري به نام هارون بن‌ الياس نيقومدي‌، ملقب به اصغر، متولد قاهره در حدود 1300، (وفات در استانبول‌، در 1369)، شناخته شود. هارون بن يوسف در 1260، در سلكت (؟) كريمه زاده شد؛ در استانبول برآمد؛ در حدود 1320، درگذشت‌. پزشك متكلم قرائي‌، شاعر ديني‌. به مطالعه‌ٴ آثار رشي‌، ابن عزرا، ابن‌ ميمون‌، موسي بن نحمن پرداخت‌. ولي از قدما نامي نبرده است‌. مهم‌ترين تأليفش به نام‌ انتخاب‌1 را در 1294، در استانبول نوشت‌، كه شرحي بر اسفار خمسه است و به صورت يكي از كتاب‌هاي مهم درسي قرائيان درآمد. بر آن شرح‌هاي متعددي نوشته شده است‌. او كتابي هم‌ درباره‌ٴ دستور زبان عبري نوشت‌، به نام اكليل زيبايي‌2. هارون سعي كرد درباره‌ٴ روح برخي‌ توضيحات فيزيولوژيكي بدهد. او علي‌ٰرغم تحصيلات علمي‌اش‌، و اين كه تفسير تحت‌اللفظي‌ آثار مقدس را ترجيح مي‌داد، داراي برخي گرايش‌هاي تلمودي بود.

ج‌. يهوديان غربي‌

درباره‌ٴ سليمان‌بن ايوب و يعقوب‌بن عباس ¿ فصل مترجمان‌

ابن فَلَـقُره‌

شم طب‌بن يوسف‌بن فلقره‌3. فيلسوف يهودي اسپانيايي در حدود 1225، زاده شد؛ پس از 1290، در گذشت‌. او تفسيري بر كتاب مقدس (گم شده‌) و رساله‌هاي فلسفي متعدد نوشت‌، كه‌ هدف از آنها هماهنگ‌كردن كلام يهودي با فلسفه‌ٴ مشايي ابن‌رشد و ابن‌ميمون بود.
آثار زير را از عربي به عبري ترجمه كرد:
1. منتخبات زيادي از ينبوع الحياة ابن‌جبرول‌. در سايه‌ٴ معلومات وسيعش در ادبيات عرب‌ توانست فعاليت ابن‌جبرول را در دورنماي حقيقي تاريخي‌اش ببيند. اين ترجمه احتمالاً در قَبّاليان موٴثر بوده است‌، هر چند از آن ذكري نكرده‌اند.
2. شرح ابن‌رشد بر طبيعيات و مابعدالطبيعه‌ٴ ارسطو4. اين يك ترجمه‌ٴ دقيق نيست‌، بلكه‌ موٴلف مي‌گويد كه تمام مطالب اين كتاب از ارسطو، برحسب تفسير ابن‌رشد، گرفته شده است‌.
ساير آثار او اصيل‌تر است‌، هر چند كم و بيش از آثار عربي اقتباس شده است‌. شماره‌هاي 3 تا 7 را پيش از 35 سالگي نوشته است‌.

Mibhar (Choice) .1
Kalil yofi (Diadem of beauty) .2
Shem - Tob ben Joseph Ibn Falaquera (Palaqura) .3
De'ot ha-filusufim .4