ناخوشي مي‌كردند، از آن مي‌خوردند.)) گرچه اين اشاره‌ها مربوط به سده‌ٴ شانزدهم است‌، مي‌توان آن را در مورد سده‌ٴ چهاردهم نيز صادق دانست‌، جز اين‌كه ادويه در آن هنگام‌، كمياب‌تر و گران‌تر بود.

قلمرو سوم‌: جانوران‌

11. شكار و بازداري‌. از همه‌ٴ كتاب‌هايي كه با تاريخ طبيعي تماس پيدا مي‌كنند، هيچ‌كدام پرشمارتر و معروف‌تر از كتاب‌هاي شكار در اشكال گوناگونش نيست‌، به‌ويژه درباره‌ٴ كتاب‌هاي مربوط به‌ ورزش شاهانه‌ٴ بازداري‌.
بهترين نمونه‌هاي آثار مربوط به شكار در فرانسه پديد آمد كه از بسياري جهات موطن‌ شهسواري غربي بود و كامل‌ترين نمونه‌هاي داستان‌هاي شهسواري و در عين حال آخرين‌ شيوه‌ها و سليقه‌هاي شهسواري را به اروپا عرضه كرد.
نخستين نمونه منظومه‌اي است‌، كه گاس‌دولابيني در سال 1359 در هارتفرد براي شاه ژان‌ خوب سرود كه در آن زمان اسير انگليسيان بود و در سال 1370 يا پس از آن‌، در فرانسه آن را به اتمام رساند.
دومي رساله‌اي است بسيار مفصل به نثر شامل دو بخش كاملاً متفاوت‌، اولي درباره‌ٴ اقسام‌ شكار و دومي درباره‌ٴ اخلاقيات‌. بخش اول در سال 1354 يا پس از آن نوشته شده‌؛ بخش دوم‌ بيست سال بعد آغاز گرديده و هردو بخش در 1376 ـ 1377 به اتمام رسيده است‌. اين دو بخش‌ چنان متفاوت است كه انسان مي‌خواهد آن را از دو شخص مختلف بداند، ولي ظاهراً نيازي‌ به اين كار نيست‌. با توجه به همه‌ٴ جهات‌، احتمال دارد كه هردو بخش را يك‌تن نوشته باشد و شخص ديگري در هنگام استنساخ بخش دوم عنوان هردو اثر را در انتهاي آن داخل دايره‌اي‌ مقلوب كرده است‌. بي‌شك‌، موٴلف نورمان بوده است و احتمالاً هانري دوفرير. بخش دوم را دني‌دوهورم استنساخ كرده (دو خانواده‌ٴ اشرافي نورمان‌، يعني فرير و دوهورم يا دتورم با هم‌ نسبت داشتند).
نيازي به‌بحث زياد درباب سومين رساله‌ٴ فرانسوي نيست‌، هرچند بهتر از همه است‌، زيرا خواننده‌، در مقاله‌اي كه به موٴلف آن گاستون سوم كنت فوا، ملقب به گاستون فبوس‌ اختصاص يافته همه‌ٴ اطلاعات را خواهد يافت‌. اين رساله در سال 1387 آغاز شد و احتمالاً در نوع خود بهترين اثر در اروپاي مسيحي است‌. شخصيت موٴلف آن كه از نيرومندترين‌ امراي جنوب فرانسه بود، تأكيدي است بر اين واقعيت كه شكار ورزشي بود درخور اربابان و نجباي زيردستشان‌. برخي اربابان و اعيان كه در اين زمينه شهرتي به‌دست مي‌آوردند، سخت‌ مورد تحسين قرار مي‌گرفتند و در تاريخ‌ها به‌عنوان سرمشق رفتار پهلواني ذكر مي‌شدند.