آن را نوشت‌؛ ولي در ابتدا كار او نوشتن كتاب‌هاي درسي بود و تعداد زيادي از اين‌گونه آثار در زمينه‌هاي مختلف تأليف كرد (الٰهيات‌، فقه‌، طب‌، صرف و نحو، سيره‌ٴ رسول و غيره‌) و از آن‌جا كه مايل بود آثارش هرچه بيشتر رواج يابد، آنها را به‌صورت منظوم درآورد.
قلقشندي سنّت درخشان احمد نُوَيري و فضل‌الله عُمَري را به اوج رساند؛ نِهايَةالاٴرَب و مسالك الاٴبصار، صُبح‌الاٴعشي‌ٰ را در پي داشت‌. اين اثر دايرةالمعارفي چنان مفصل است كه ارزيابي‌ درست محتواي آن مستلزم صرف وقت زيادي خواهد بود. احتمال دارد بررسي مشروح‌ يكايكشان برتري يا فروتري يكي را در اين يا آن زمينه بر ديگري معلوم سازد. شك نيست كه‌ مقايسه‌ٴ حجم آنها كافي نخواهد بود و ممكن است اثر كوچك‌تر، دقيق‌تر و بهتر باشد. با پرهيز از داوري نارس در مقايسه‌، موضوع اين است كه دستگاه اداري مماليك بسيار گسترده و آموزش و معلومات طبقه‌ٴ حاكم بسيار بالا بود و در نتيجه يك‌چنين آثاري ضرورت مي‌يافت و موٴلفان‌ فاضل در تأليف آنها با هم به رقابت مي‌پرداختند. در آن هنگام در غرب چيزي قابل قياس با اين‌ آثار وجود نداشت‌، مگر احتمالاً آيينه‌هاي ونسان دو بووه در يك قرن پيش‌تر. دايرةالمعارف‌ قلقشندي آخري نبود. كافي است از زبدة كشف‌الممالك في بيان الطرق والمسالك‌، تأليف‌ غَرس‌َالدين خليل بن شاهين ظاهري ياد كنيم كه خيلي كوچك‌تر ولي بسيار جالب بود. شغل‌ اين خليل ظاهري نمونه‌اي از مشاغل مأموران كشوري مماليك بود. در سال 1410 زاده شد؛ به‌ترتيب حاكم اسكندريه‌، وزير، اميرالحاج‌، حاكم كرك‌، صفد و دمشق شد؛ در سال 1468 درگذشت‌.
خليل از جوان‌ترين معاصران قلقشندي بود و در هنگام مرگ وي تنها هشت سال داشت‌؛ در اين‌جا از چهارتن ديگر مي‌توان نام برد كه كودك سده‌ٴ چهاردهم بودند و كارشان‌ در سده‌ٴ بعدي صورت گرفت‌. اينها عبارت‌اند از مقريزي‌، عسقلاني‌، ابن‌شبهه و ابن عربشاه‌. در وقت وفات قلقشندي‌، آنان به ترتيب 54، 46، 41 و 26 ساله بودند.
ابوالعباس احمدبن علي مقريزي در سال 1364/1365 در قاهره زاده شد، در دمشق و قاهره‌ برآمد و در سال 1442 در قاهره درگذشت‌. وي حنفي بار آمد و بعدها شافعي شد با گرايش‌هاي‌ ظاهري‌. دو اثر مهم او در ميان آثار متعددش عبارت است از الخُطَط در جغرافياي مصر، به ويژه فسطاط و قاهره‌، كه در حدود 1418 ـ 1437 تأليف كرد و سلوك در تاريخ مصر از سال‌1181 تا1440.
شهاب‌الدين ابوالفضل احمدبن علي‌بن حجر عسقلاني كِناني شافعي‌، در سال 1372 در عسقلان زاده شد و در سال 1449 در قاهره از دنيا رفت‌. وي در وهله‌ٴ اول محدث بود و خيلي‌ زود شهرت يافت‌. نخست در سال 1382 حج گزارد؛ در سال 1391 به مصر عليا و فلسطين سفر كرد و به گردآوري احاديث پرداخت‌؛ در سال 1397 به همين منظور عازم يمن شد و در زَبيد