نوشته‌هاي بقراطي اندوخته شد. يكي از بهترين‌، و در عين حال‌، قديمي‌ترين آثار كلاسيك طب‌ يوناني رساله‌ٴ بقراط در باب بيماريهاي مقدس است‌، يعني در باب صرع‌. آثار بقراطي‌، ارسطويي‌ و جالينوسي پر از ملاحظه‌هاي مربوط به موضوع‌هاي رواني است‌. در واقع وظايف‌الاعضا و روان‌شناسي در قديم تا حدود زيادي غير قابل تفكيك بود. اخلاط يا طبايع اربعه كه بر طب قديم‌ مستولي بود، تا حدي جنبه‌ٴ رواني داشت‌. حتي تا امروز هم اصطلاحات فني آن ــ سوداوي‌، صفراوي‌، بلغمي‌، دموي ــ تصورات رواني را ــ به همان اندازه‌ٴ موضوعات جسماني ــ به ذهن‌ متبادر مي‌سازد. سنت‌هاي روان‌شناسي دريك رشته رساله‌هاي راجع به روح و در آثار ناپخته‌ ولي فراواني راجع به روٴيا و قيافه‌شناسي از نسلي به نسل ديگر انتقال يافت‌. مطالعه‌ٴ بيماريهاي‌ رواني و وسايل رواني برطرف ساختن آنها ذهن مسلمانان را سخت به خود مشغول مي‌داشت‌. مثلاً آنان تأثير موسيقي را با دقت مورد ملاحظه قرار دادند و حتي عمل به آن را در برخي‌ بيمارستان‌هايشان براي منظورهاي درماني متداول كردند.1
عنوان برخي كتاب‌هاي مهم طبي علاقه‌ٴ مسلمانان را به ((طب روحاني‌)) معلوم مي‌سازد. از اين قبيل است كتاب الاقتصاد في اصلاح‌الاٴنفاس و الاٴجساد تأليف ابن زهر مسلمان اسپانيايي‌، و كتاب الارشاد لمصالح الاٴنفاس والاٴجساد ابن جامع يهودي مصري‌. ابن جوزي پزشك بزرگ‌ بغدادي كتاب الطب الروحاني را اختصاصاً درباره‌ٴ روان‌پزشكي نوشت‌. از اين گذشته هر يك از رساله‌هاي طب عمومي حاوي خلاصه‌اي در باب وظايف‌الاعضا و اشاره‌هاي فراواني در باب‌ روان‌شناسي بود.
از حكايت‌هاي مربوط به معالجات مهمي كه رازي‌، هبةالله بن ملكا، ابن‌سينا و ديگران صرفاً با وسايل روان‌شناسي انجام داده‌اند، تصويري از روان‌درماني اسلام (علاج روحاني‌، تدبير نفساني‌) به‌دست مي‌آيد.2

1.راجع به ملاحظات مسلمانان در باب تأثيرات موسيقي ¿

D .B. Macdonald, "Emotional religion in Islam as affected by music and singing", Journal R. Asiatic Society, pp. 195-252
pp 705-748, 1901; pp. 1-28, 1902; H.G. Farmer, History of Arabian Music, p. 35, London 1929; Isis, 13, p. 375.

راجع به استعمال طبي موسيقي ¿

Ahmad Issa bey "Histoire des bimaristans" Comptes rendus du Congres international des maladies tropicales, Cairo 1929; e.g. p. 130; Isis, 14, p. 535.

2.برخي از اين حكايت‌ها را ادوارد براون در طب اسلامي نقل كرده است‌.