سموئيل بن شمعون كَنسي بال‌هاي عقاب را تلخيص كرد و به تشريح زيج يعقوب بونِت‌ پرداخت‌. سليمان بن ابراهيم ابيگدُر رساله‌ٴ احكام نجوم طبي آرنولد ويلانووايي و افلاك عالم‌ ساكروبرسكو را ترجمه كرد. سليمان بن داود دوين زيج پاريس و احكام نجوم ابن ابي‌رِجال را به‌ عبري برگرداند؛ همه‌ٴ اين آثار از لاتيني به عبري ترجمه شد. اسحاق بن موسي لاوي (پروفيط دُوران‌) رساله‌اي درباب تقويم نوشت و درباب طول روز در فصول و عرض‌هاي جغرافيايي‌ مختلف بحث كرد. رساله‌هاي اخترگويي درباب عدد هفت و عدد ده هم كه به‌نام اوست به‌دست‌ ما رسيده است‌. تقدس اين عددها نه‌تنها در ميان پيروان قَبّاله و گِماتريا، بلكه تقريباً در همه‌ٴ محافل ادبي مورد بحث و تفسير قرار مي‌گرفت‌.1
4. يونان‌. عنوان اين فصل نه‌تنها به خاك اصلي يونان‌، بلكه به همه‌ٴ سرزمين‌هاي يوناني‌زبان‌ مربوط مي‌شود؛ مي‌توان يقين داشت كه يهوديان آن سرزمين‌ها يوناني را هم مانند عبري‌ مي‌دانستند. يكي از آنان به‌نام سليمان بن الياس كه در سالونيك و اِفِسُس برآمد، رساله‌ٴ بطليموس‌ درباره‌ٴ اسطرلاب را به عبري ترجمه كرد و زيجي تنظيم كرد، كه احتمالاً از گيورگيوس‌ خريسوكوكسِس اقتباس شده بود. يوسف بن موسي كِلتي شرحي عبري برآثار رياضي ابن عزرا نوشت‌. در اين‌جا بايد يادآور شد كه بال‌هاي عقاب عمانوئيل بُنفيلس در ميان قرائيه انتشار يافت‌ و آنان آن را شرح و براي افق كريمه و قسطنطنيه تنظيم كردند. حتي مدتي بعد، اين زيج‌ها از عبري به يوناني ترجمه شد، و اين يا به‌خاطر يهودياني بود كه با يوناني بهتر از عبري آشنايي‌ داشتند، يا براي استفاده‌ٴ علمي همسايگان مسيحي‌شان بود. اين سنّت عبري ـ يوناني توسط مردخاي بن العاذر كُمتينو (هه ـ قُسطَديني هه ـ يواني‌)، قرائي ترك در سده‌ٴ بعدي ادامه يافت‌. او در ادرنه و قسطنطنيه برآمد و در حدود 1480ـ1487 در سن كهولت‌، در قسطنطنيه درگذشت‌.
5. يمن‌. قبلاً، فرصت‌هاي متعددي براي اشاره به سلسله‌ٴ اهل فضل رسولي (1229ـ1454)، داشتيم كه در آن زمان‌، بر يمن فرمان مي‌راند. براي شرح مختصري در آن باب ¿ طبقات سلاطين‌ اسلام‌، اثر لِين ـ پول‌.
از اين رو، موجب شگفتي نيستكه آنان فعاليت نجومي را تشويق مي‌كردند. در سال 1389، يك منجم يمني زيج بيت‌المقدس را براي افق صنعا تنظيم كرد، كه در آن هنگام پايتخت يمن بود. مقارن سال 1420 منجم ديگري به نام يوسف بن يافث زيج تازه‌اي براي صنعا استخراج كرد، كه

1. براي بحث كلي درباب اعداد مقدس در سنّت سامي ¿, 17-413 pp. 9, ERE ,William Cruickshank¿ 1917. و مقاله‌ٴ توماس ديويدسن و آرتور بريدال كيت در مورد عقايد مشابه در سنّت‌هاي ديگر (همان‌جا، ص 406ـ413).

V. F. Hopper. Mediaeval number symbolism, 254 p., Columbia Univ., N.Y. 1938; Isis 31, pp. 101..103.