راجع به موضوعات طبي تأليف و كتاب‌النبات ارسطويي مجعول را با الحاقاتي از آثار قديم‌ ترجمه كرد.1
دربارهٴ ترجمهٴ عربي اناجيل اربعهٴ منسوب به ابن طيب يادداشت مرا دربارهٴ ترجمهٴ سرياني‌ عهد جديد ببينيد (نيمهٴ دوم سدهٴ دوم‌).

ابو سعيد عبيداللّه‌

ابو سعيد عبيداللّه بن جبريل بن بختيشوع در ميافارقين‌، يا جزيره برآمد؛ دوست ابن بطلان‌؛ در 1058 درگذشت‌. پزشك‌. آخرين و احتمالاً شاخص‌ترين فرد خاندان بختيشوع‌، خانواده‌اي از پزشكان سرياني كه در 765 از جندي‌شاپور به بغداد مهاجرت كردند. مهم‌ترين آثارش عبارت‌ است از تذكرةالحاضر راجع به اصطلاحات فلسفي به كار رفته در طب‌، و رساله‌اي در باب بيماري‌ عشق (كتاب العشق مرضاً).
قبلاً دربارهٴ ساير افراد اين خانوادهٴ مشهور گفت‌وگو كرده‌ام‌، يادداشت‌هاي مرا راجع به‌ جرجيس بن جبريل (نيمهٴ دوم سدهٴ هشتم‌) و جبريل بن بختيشوع (نيمهٴ اول سدهٴ نهم‌) ببينيد.

ابن بطلان‌

ابوالحسن مختار بن حسن بن سعدون بن بطلان‌2 در بغداد برآمد؛ در 1063 يا اندكي بعد احتمالاً در انطاكيه درگذشت‌. پزشك مسيحي‌. جدول‌هاي متناظري (داراي 15 ستون عمودي‌) براي‌ موضوعات بهداشتي‌، غذايي و طب خانگي تدوين كرد، موسوم به تقويم‌الصحه‌. احتمالاً باني‌ اين جدول‌هاي پزشكي بود كه بعداً به وسيلهٴ ابن جزله گسترش يافت (نك نيمهٴ دوم سدهٴ يازدهم‌). مجادلهٴ طبي با علي بن رضوان (نك‌).

علي‌بن عيسي‌

علي‌بن عيسي‌3 در نيمهٴ اول سدهٴ يازدهم در بغداد برآمد. گويند مسيحي بود. (آيا در اين مورد با

1 .در نسخه‌هاي خطي كتاب‌خانهٴ اسكوريال (883) موجود است‌. مطالعهٴ دقيق‌تر اين اثر گياه‌شناسي مفيد به نظر مي‌رسد. راجع به كتاب النبات در يادداشت‌ مربوط به نيكلاي دمشقي (نيمهٴ دوم سدهٴ اول ق م‌) بحث كرده‌ام‌.
Elluchasem Elimithar .2
3 Jesu Haly. ، اين صورت درست‌تر از عيسي بن علي به نظر مي‌رسد. به هر حال كم‌تر موجب اشتباه مي‌شود، چون دست كم دو تن عيسي بن علي ديگر وجود داشته‌: يكي شاگرد حنين (نك نيمهٴ دوم سدهٴ نهم‌) كه ووستِنفِلد ذكر مي‌كند (Gesch, d. arab Aerzte 1840, 39 ) ، ديگري ازدي (؟) كه در سدهٴ يازدهم‌ باز نامه‌اي نوشته (؟) (, Leclerc: Medecine arabe (vol. I, 503, 1876