بود. بيت‌هاي زيادي در محل ملاقاتشان يعني منزل براي مراسم صنفي يا پذيرايي از غربا گرد مي‌آمدند. رييس منزل را نقيب يا ترجمان مي‌ناميدند و بي‌شك او كسي بود كه همه‌ٴ اصطلاحات‌ ويژه‌ٴ صنف را تفسير مي‌كرد. سه مرحله‌ٴ مقدماتي وجود داشت كه برايش مراسم عمومي گرفته‌ مي‌شد: شرب‌، شَدّ و تكميل‌. در ابتدا، يعني شرب‌، نوآموز همراه برادران آينده‌اش مي‌نوشيد و به‌ يك كبير سپرده مي‌شد؛ در مرحله‌ٴ دوم‌، يعني شَدّ (بستگي‌) او به مقام رفيق مي‌رسيد؛ و در مرحله‌ٴ سوم‌، يعني تكميل‌، دوره‌ٴ كارآموزي او تكميل مي‌شد و در مراسمي رسمي سراويل‌ الفتوه را بر تن مي‌كرد.
مي‌توان ملاحظه كرد كه برخي صورت‌هاي فتوت و هم‌چنين تصوف پيش از پيدايش‌ نخستين فرقه‌هاي درويشي هم وجود داشته و احتمال دارد به پيدايش فتوت و هم‌چنين پيدايش‌ اصناف منجر شده باشد. همين مجموعه‌ٴ تأثيرات (فتوت‌، تصوف و اصناف‌) در سازمان‌بندي‌ يني‌چري‌، يعني پياده نظامي كه اورخان دومين سلطان عثماني (سلطنت 1326 ـ 1360م‌/624 ـ 659 ه ق‌) پديد آورد، ديده مي‌شود.1 اين سربازان به‌زودي جذب فرقه‌ٴ بكتاشيه شدند. نام‌ افسران آنان از بخش‌هاي مختلف آشپزخانه اقتباس شده بود و مهم‌ترين علامتشان يك ديگ‌ بزرگ مفرغي (قزان‌) بود.2

اصناف در هند

جامعه‌ٴ هند بر پايه‌ٴ وجود كاست‌ها (طبقات موروثي هندوان‌) است‌. گرچه كاست‌ها با مشاغل در ارتباطاند، با اصناف تفاوت زيادي دارند.3 دين بودا كاست‌ها را به رسميت نمي‌شناسد، ولي‌ تقسيم مردم را بر پايه‌ٴ مشاغلشان مجاز دانسته و اين به ايجاد گروه‌هايي انجاميده كه از برخي‌ جهات شبيه اتحاديه‌هاي صنفي‌اند. ((آيين هندو با افزودن مسايل شغلي به كاست‌هاي قبلاً موجود، ساخت اقتصاد بودايي را پذيرفته‌، بدون اين‌كه به ساخت اقتصادي مختص خود لطمه‌اي بزند.4)) فاتحان مسلمان هند عرف‌هاي حقوقي خود را عرضه كردند. وضع هند از اين‌ لحاظ بسيار بغرنج است‌. ممكن است اصنافي با منشأ بودايي يا اسلامي‌، اصناف اسلامي‌ خالص‌، هم‌چنين اصنافي در داخل كاست‌ها وجود داشته باشد.5

1 .بررسي تأثير سازمان‌هاي صنفي در حزب‌هاي سياسي بعدي خالي از فايده نخواهد بود. ــ م‌.
Cl. Huart (El 2, 572-574, 1921) .2
3. Emile Senart (1847-1928): Les castes dans l'Inde. Les faite et le systeme (280 p., Paris 1896; reprinted Paris 1927; (Englished London 1930
Halide Edib: Inside India p. 250, London 1937). .4
K. R. R. Sastry: South Indian gilds (54 p. ill., Madras 1925). .5