به آرامي و نيمي به عبري نوشته شده (يادداشت مرا راجع به جايونيت در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ هفتم‌ ببينيد). برخي از رساله‌هايش به عربي نوشته شده‌.

حمزه‌

حمزه بن حسن اصفهاني از تباري ايراني در حدود 961 در بغداد برآمد. مورخ و لغت‌نويس‌ ايراني كه به عربي مي‌نوشت‌. شعوبي پرشور1. در 961 تاريخ خود را براساس وقايع‌نامه‌هاي‌ ايراني تأليف كرد. كتابي هم در باب موضوعات نحوي و اشتقاقات لغوي نوشت‌؛ در نتيجه‌ٴ او بيشتر اديب و نحوي بود تا مورخ‌.

ابن مسكويه‌

ابوعلي احمد بن محمد بن يعقوب بن مسكويه در دربار معزالدوله‌، ركن الدوله و عضدالدوله برآمد، و در 1030 در عين كهولت درگذشت‌. مورخ‌، پزشك و فيلسوف ايراني كه به عربي مي‌نوشت‌.
مهم‌ترين اثرش تجارب الامم‌، در تاريخ عالم از آغاز خلقت تا وفات عضدالدوله در 982 - 983 است‌. كتابي هم در حكمت عملي در شش باب نوشت به نام آداب العرب و الفُرْس كه از فيلسوفان‌ ايراني‌، هندي‌، عرب و يوناني اقتباس شده بود؛ و كتاب تهذيب الاخلاق تطهير الاٴعراق را در 6 يا 7 باب تأليف كرد كه بهترين نمونه از تأليفات مسلمانان راجع به اخلاق نوافلاطوني است‌.

ابن ابي يعقوب النديم‌

فقره‌ٴ فلسفه (ج‌) را در بالا ببينيد.

عريب بن سعد

فقره‌ٴ طب (ح‌) را در بالا ببينيد.

ابن قُوطيه‌

ابوبكر محمد بن عمر بن عبدالعزيز بن قوطية (يعني پسر زني از نژاد گوتي‌) كه يكي از پدرانش با يك اميرزاده‌ٴ گوتي در دمشق ازدواج و بعداً با او به اسپانيا مهاجرت كرده بود. در قرطبه زاده شد و برآمد. در 977 در همان‌جا درگذشت‌.

1 .تا حدي كه براي واژه‌هاي عربي خالص هم ريشه‌ٴ فارسي مي‌تراشيد! نك براون‌: تاريخ ادبيات ايران (ج 1، ص 269، 1908).