با اين‌همه به رهبري مردم به سوي عصري تازه‌، كمك مي‌كرد. او پدر معارف جديد يوناني‌، هم‌چنين پدر انسانگرايي ايتاليايي بود. اوما را با تاسيت و هومر آشنا كرد.
6. معلومات علمي او. بوكاچيو به‌هيچ‌رو دانشمند نبود، ولي در مواردي كوشيد تا از بهترين‌ مآخذ در دسترس اطلاعات علمي به‌دست آورد. وي تحت تأثير آندالودي نگروي منجم‌، و پائولو داگُماري هندسه‌دان‌، قرار گرفت‌. با ذكر مآخذ عمده‌ٴ وي مي‌توان تصويري از اطلاعات‌ علمي او به‌دست داد: ارسطو (به لاتيني‌)، ويتروويوس‌، پليني‌، سنكا (سوٴالات طبيعي‌)، پمپونيوس مِلا، چهار مقاله‌ٴ بطليموس با شرح علي‌بن‌رضوان‌، سُلينوس‌، ارُسيوس‌، ماكروبيوس‌، فولگنتيوس‌،1 هرابانوس موروس‌، ابومعشر، علي‌بن‌رضوان‌، آنسلم قديس‌، آلبرت كبير، ونسان‌ دوبووه‌. راجر بيكن را نمي‌شناخت‌.
گفتاري از بوكاچيو (كه تا سال 1827 منتشر نشد)، به‌نام گزارش تازه‌اي در باب قناري و جزاير آن سوي اسپانيا در اقيانوس اطلس‌، شرحي است در باب حركت هيئتي به جزاير قناري در سال‌ 1341 به‌وسيله‌ٴ نيكولوسو دارِتچو (چهاردهم‌ـ 1) از مردم جنوا. اين گفتار كه نسخه‌ٴ خطي آن‌ به‌دست خود بوكاچيو نوشته شده حاوي نخستين توصيف آن جزاير است‌. يادآوري اين نكته‌ جالب است كه پترارك پيش از آن‌، به‌سفر هيئتي به‌سرپرستي جنوايي ديگري به‌نام لانزاروته‌ مالوچللو (حدود 1270ـ 1275)، اشاره كرده است‌.
7. منش او. بوكاچيو مردي واقع‌بين‌، تاحدي بددهن‌، ولي باهوش‌، مهربان و آرام بود. برخي از معاصرانش او را جوواني آرام لقب داده بودند. او بسيار فروتن بود. وقتي به‌ستايش از دانته و پترارك مي‌پرداخت‌، هرگز گمان نمي‌كرد آيندگان او را در كنار آنان جاي خواهند داد و دكامرون او درست مانند كمدي الاهي و غزل‌ها در شمار آثار كلاسيك ادبيات ايتاليايي درمي‌آيد. درواقع‌ هرچه پيرتر مي‌شد نسبت به دكامرون اندكي احساس شرمساري مي‌كرد و تا سال 1374 درباره‌ٴ آن به‌پترارك چيزي نگفت‌. اين احساس به انسان دست مي‌دهد كه آشنايي با پترارك موجب‌ تعالي او شد، زيرا اين تأثير برتر از او بود. ولي او نمي‌توانست شاعري ناب يا فردي مذهبي‌ همتاي پترارك باشد. او در همان حد معمول موٴمن بود؛ در سال 1362 پس از ديداري با يك‌ شخص مرموز نوعي تغيير عقيده در وي پديد آمد و با نزديك شدن تدريجي زمان مرگ‌، ايمانش‌ به‌دين فزوني مي‌گرفت‌. گاه‌، به‌خاطر كنجكاوي چاره ناپذيرش در مورد ضعف‌هاي بشري و اساطير كافران وجدانش مشوش مي‌شد، ولي اين هيجانات خيلي ضعيف‌تر از مال پترارك بود.

بِنوِنوتو دي رامبالدي

انسانگراي ايتاليايي‌. نخستين شارح مهم كمدي الاهي دانته (وفات‌: 1390).

1. فابيوس پلانكيادس فولگنتيوس‌، نحوي و اسطوره‌شناس لاتيني (برآمدنش حدود 480ـ550).