است‌، ولي از روي شرح ارمني قديس افرايم و ترجمه‌اي به زبان عربي منسوب به ابوالفرج‌ عبدالله بن طيّب‌، پزشك مسيحي (نك نيمهٴ اول سدهٴ يازدهم‌)1، كه در دست است مي‌توان آن را باز ساخت‌. دياتسارون تا سدهٴ پنجم مورد استفادهٴ سريانيان بود، تا در اين هنگام جاي خود را به‌ انجيل‌هاي جداگانه داد.
مقارن پايان سدهٴ دوم قديم‌ترين ترجمهٴ سرياني انجيل‌هاي جداگانه پديدار شد، كه اوانگليون‌ دا - مفرشه‌2 ناميده مي‌شد. اين ترجمه براساس متن يوناني مورد استفاده در انطاكيه قرار داشت‌، ولي مترجم از دياتسارون نيز استفاده كرده بود، بنابراين قطعاتي از روايت باختري را نيز معرفي‌ مي‌كرد. عهد جديد پشيطا نتيجهٴ تجديدنظر بعدي در اوانگليون دا - مفرشه است‌.

يوستينوس شهيد

يوستينوس‌3 در حدود 100 در خانواده‌اي مشرك در فلاويانئوپوليس‌4 در سامره زاده شد، در افسس و روم برآمد و در حدود 163 - 167 در راه دين مسيح شهيد شد. او كوشيد تا آرمان‌هاي‌ جديد مسيحيت را با فلسفهٴ يوناني سازش دهد. نه چندان پس از سال 150 او در روم دفاعيه‌اي‌5 نوشت از مسيحيت در برابر مشركان‌. چندي بعد، در حدود 160، دفاعيهٴ ديگري نوشت در برابر يهود كه به صورت گفت‌وگويي با تروفون يهودي تنظيم شده بود. يوستين احتمالاً با انجيل‌هاي‌ سينوپي (سه انجيل نخست‌، يعني اناجيل متّي‌، مرقس و لوقا) آشنا بود، ولي هيچ‌كدام از كتاب‌هاي ديگر عهد جديد را كه از سوي ارباب كليسا معتبر و اصيل شمرده شدند، نمي‌شناخت‌.

تاتيان‌

تاتيانوس‌6 در آشور زاده شد، در روم برآمد و تحت تأثير يوستين شهيد به مسيحيت گرويد، در حدود 173 دگرانديش (بدعت‌گذار) شد. او دياتسارون (دربارهٴ آن يادداشت مرا راجع به عهد جديد سرياني ببينيد) و دفاعيه‌هاي متعددي را نوشت‌، كه از آنها تنها يكي در دست است‌، دفاع‌ از مسيحيت در برابر مشركان (حدود 150 تا 165) و موسوم به گفت‌وگو با يونانيان‌7. اطلاعات‌

1 .هرچند ممكن است مقدم بر سدهٴ يازدهم باشد. نك, (P. Cheikho: Journal asiatique(p.301-307, Sept, 1897
2. Evangelion da-mepharreshe. ، اين ترجمه كورتوني (Curetonian) نيز خوانده شده است‌. نسخهٴ بازنويسي شدهٴ سينايي نيز در اصل همان است‌.
Joustinos .3
4 .شكيم قديم‌، نابلس كنوني‌.
5 .با ضميمه‌اي بعدي كه گاه دفاعيهٴ مستقلي شمرده مي‌شود.
Tatianos .6
Oratia ad Graecos .7