حمله‌ٴ پرندگان نيز گه‌گاه گزارش شده‌، ولي اين يكي كم‌تر بود. متيو پاريس (سيزدهم ـ 2)، از حمله‌ٴ سهره‌ٴ نوك قيچي به انگلستان در سال 1251 سخن مي‌گويد.1 از چنين رويدادي در دوره‌ٴ خودمان اطلاع ندارم‌.
عجيب‌ترين سند پرنده‌شناسي اين عصر، تا آنجا كه بتوان تاريخش را حدس زد، منظومه‌ٴ بيزانسي پرنده‌نامه است‌. روح اين اثر را مي‌توان با جانورنامه‌ها (مقدمه 2، 848) مقايسه كرد، يعني معلومات راجع به جانوران كه براي‌تهذيب اخلاق مسيحيان به‌كار گرفته شده‌، ولي در عين‌ حال در آن هدف‌هاي طنز آلودي را هم مي‌بينيم‌، كه از ويژگي‌هاي مجموعه‌داستان‌هاي جانوران‌ است‌، از قبيل رنارد روباه (دوازدهم ـ 2) و معادل آن تقريباً در همه‌ٴ زبان‌هاي اروپا. برخي از جانورنامه‌ها به پرندگان اختصاص دارد. به پرنده‌نامه‌ها بيش از جانورنامه‌ها نمي‌توان پرداخت‌، زيرا همه‌ٴ آنها مورد علاقه‌ٴ مورخ ادبيات تطبيقي و عادات سده‌هاي ميانه است تا مورخ علم‌. بيشترين چيزي كه مورخ پرنده‌شناسي مي‌تواند اميدوار به يافتن آن در آنها باشد، اشاره به نام‌هاي‌ پرندگان است‌، كه اين هم بيشتر براي زبان‌شناسي جالب است تا پرنده‌شناسي‌.
نوشته‌هاي ديگري به زبان يوناني عاميانه به جانوران اختصاص داشت‌، از قبيل ((داستان‌هاي‌ كودكان درباره‌ٴ جانوران چهارپا)) و ((تشريفات خرمحترم‌)). گيورگيوس پاكيمِرِس (سيزدهم ـ 2، مقدمه‌2، ص 1835) يك زرافه را توصيف كرده و مانوئل فيلس يك فيل را (به شعر؟). شك نيست كه‌ تعداد خيلي بيشتري از اين موارد را مي‌توان برشمرد، ولي در مقايسه با مقدار زياد اطلاعات‌ موجود در منابع هم‌زمان عربي‌، چندان زياد نيست‌. البته كتاب‌هاي عجائب‌المخلوقات عربي‌ حاوي چنان اطلاعات جانورشناسي فراوان و مفصلي است كه نمي‌توان در اينجا بررسي‌شان‌ كرد، ولي بايد به دسته‌ٴ ديگري از كتاب‌ها توجه كرد كه به ادبيات عربي اعتبار تازه‌اي بخشيده‌اند، يعني رساله‌هاي اسب‌شناسي‌. دست كم پنج موٴلف در اين زمينه شناخته شده‌اند و جز يك تن كه‌ يمني بود، بقيه از اتباع مماليك بودند. علاقه و مراقبت اعراب از اسب تحت حمايت مماليك به‌ اوج خود رسيد.
عبدالموٴمن دمياطي (سيزدهم ـ 2) مجموعه‌اي از احاديث مربوط به اسب را گردآورد. لاجين‌ بن عبدالله طرابلسي (شامي‌) و ابن قيم جوزيه رساله‌هايي درباره‌ٴ سواركاري نوشتند. اهميت اين‌ آثار همگي كم‌تر از اهميت دو اثر ديگري است كه دراينجا بايد نام برد. اولي را يكي از سلاطين‌ سلسله‌ٴ رسولي يمن‌، يعني مجاهد علي رسولي نوشت‌. رساله‌ٴ او درباره‌ٴ پرورش و نگه‌داري‌ حيوانات اهلي‌، به ويژه اسب است‌، ولي از قاطر، شتر، فيل‌، گاوميش‌، گوسفند و گاو هم بحث‌ كرده است‌. از اين لحاظ، اين رساله اگر در آثار سده‌هاي ميانه بي‌نظير نباشد، دست‌كم بسيار

Cronica maiora (ed. H. R. Luard, 5, 254-55) .1