صورت داد -- نخستين تبليغ مسيحي مهم‌. او از حدود 58 تا 60 در قيصريه زنداني شد، سپس به‌ روم برده شد، و احتمالاً در زمان نرون اعدام شد، يعني پيش از سال 68. رسول يهودي و يوناني‌، ((رسول امم‌))، او را به حق دومين باني مسيحيت ناميده‌اند. نخستين متكلم مسيحي‌1 و كسي كه‌ اول بار تفاوت ميان يهوديت و مسيحيت را مشخص ساخت و يك فرقهٴ كوچك يهودي را به‌ يك دين جهاني تبديل كرد. او برجسته‌ترين شخصيت عصر رسولان (حدود 30 تا 100) است و رساله‌هاي او بخشي اساسي از عهد جديد است‌. رساله‌هايي كه اصالتشان غير قابل ترديد است‌ (قرنطيان‌، غلاطيان‌، روميان‌) احتمالاً در 56 - 57 نوشته شده است‌.2 عقايد كلامي او3 (راجع به‌ تقدير، مشيت‌، و رستگاري به وسيلهٴ ايمان‌) بر رشد تفكر مسيحي تأثير چشم‌گيري اعمال كرد.

كاشياپا - ماتانگا

كاشياپا - ماتانگا4 يا كاشياپ‌مادانگا5 به چيني شه - مو - تئنگ‌6 يا مو - تئنگ‌7 در سال 67 در لويانگ برآمد، و اندكي پس از آن درگذشت‌. بودايي هندي‌. گفته مي‌شود با هيئتي كه مينگ - تي‌ (امپراتور سلسلهٴ هان اخير از 58 تا 86) براي تحقيق دربارهٴ آيين بودا به هند فرستاده بود، به چين‌ رفت‌. او در معبد اسب سفيد8 در لويانگ مقيم شد و همراه هم‌ميهنش گوبارانا9 به ترجمهٴ سوترا در 42 بخش پرداخت‌.10

ج‌. زمينهٴ فلسفي و فرهنگي‌

نرون‌

نرون‌11 در سال 37 در آنتيوم‌12 زاده شد، از 54 تا 68 امپراتور روم بود. در اين تاريخ در نزديكي‌

theologian .1
2 .اينك عموماً قبول دارند كه رساله به عبريان توسط او نوشته نشده است‌.
3 .كه با اصطلاح كلي پوليايي (Paulinism) معرفي شده‌. با اين حال نبايد فراموش كرد كه اين اصطلاح اغلب در اشاره به عقايد منسوب به پولس يا سوءتعبير عقايد او نيز به كار مي‌رود.
kašyapa-Matanga .4
Kashiyapmadanga .5
She-mo-t'eng .6
Mo-t'eng .7
8 Pai ma ssu. ، كه البته خيلي بعد از آن چنين ناميده شد.
9. Gobharana، به چيني Chu Fa-lan
Ssu shih erh chang ching .10، اين داستان دور از واقعيت است‌، ولي به خاطر اهميت بسيار زياد دخول آيين بودا به چين‌، آن را نقل كردم‌، بنا به روايت چيني‌ هيئت مينگ - تي نخستين كوشش براي معرفي آيين بودا نبود، بلكه سومي بود -- دو تاي اولي در سدهٴ سوم ق م و در سال 2 ق م صورت گرفته بود -- ولي اقدام‌ مينگ - تي اولين كوششي است كه دربارهٴ آن مداركي در دست است‌. به هر حال‌، آيين بودايي چين تا سدهٴ سوم از گمنامي بيرون نيامد.
Nero .11
Antium .12