چيانگ نان‌1 با عنوان وو ـ چون چيه‌؛2 اين از قديمي‌ترين فرهنگ‌هاي جغرافيايي است‌؛ 2) رساله‌اي در جغرافيا و تاريخ طبيعي چين جنوبي‌؛3 3) رساله‌اي در باب گل داودي‌؛4 در آن سي‌وپنج‌ جور گل داودي‌5 را كه خود پرورش داده است‌، شرح مي‌دهد؛ 4) شرح سفرهايش‌، مخصوصاً از سسوچئوان لو به هانگ چو؛6 در آن از رفتن يك هيئت سيصد نفري راهبان به هند براي يافتن‌ آثار بودايي صحبت مي‌كند؛ 5) مجموعه‌ٴ كوچكي از قوافي‌.7
دست‌كم دو رساله‌ٴ ديگر از اين نوع‌، رساله‌ٴ گل داودي را تحت‌الشعاع قرار داد: 1) ليوـ شيه چو پئو،8 تأليف ليو منگ‌9 در اوايل سده‌ٴ دوازدهم‌، شامل معرفي سي‌وپنج جور گل داودي بومي‌ ايالت هونان‌؛ و 2) شيه ـ شيه چو پئو 10 تأليف شيه چنگ ـ چيه‌،11 كه اندكي بعد، مستقلاً تأليف‌ شده و در آن توصيف بيست و هفت جور گل داودي جنوب چين آمده است‌.

نقشه‌نگاري چيني‌

نقشه‌اي از چين در حدود 1193، براي آموزش يكي از شاهان چيا تهيه شد. اين شخص در 1194، به امپراتوري رسيد و نام نينگ تسونگ را اختيار كرد. در اين نقشه شمال در بالاتر قرار دارد؛ در آن جنگل‌ها نشان داده شده‌، و كوه‌ها مورد توجه خاصي قرار گرفته‌؛ در پايين آن‌ يادداشت مفصلي نوشته شده است‌. اين يكي از چهار سندي است كه در 1247، حكاكي شده‌ است و اينك‌، در معبد كنفوسيوسي ون ميائو در سوچو نگهداري مي‌شود. سه تاي ديگر، كه به‌ همين منظور تهيه شده‌، عبارت است از: فهرست ازمنه‌ٴ سلاطين‌؛ نقشه ستارگان‌، با يادداشتي‌ مفصل (كه از نظر تاريخ اخترشناسي چين بسيار مهم است‌)؛ نقشه‌ٴ شهرسوچو.
براي مقايسه‌، ¿ يادداشت اين‌جانب در فصل هشتم درباره‌ٴ قديمي‌ترين دو نقشه‌ٴ موجود چيني (1137).

وانگ هسيانگ ـ چيه‌12

جغرافيدان چيني اهل تونگ يانگ در چكيانگ‌. در حدود 1200، توصيف چين جنوبي‌13 را تأليف‌ كرد، كه موٴلفان فهرست سلطنتي چين آن‌را بهترين رساله‌ٴ جغرافيايي عصر سونگ دانسته‌اند (پيوست‌، كتاب 5، ص 71). اين تأليف شامل 200 كتاب است‌، كه 156 كتاب آن كامل است و

1. Chiang-nan ,Su- Chou
2. Wu - chün chih
3.Kuei hai yü heng chih
4.Fan ts'un chü p'u
5.chrysanthemum
6.Hang chou ,Wu ch'uan lu
7.Shih hu tz'u
8.Liu-shih chü p'u
9.Liu Meng
10.Shih - shih chü p'u
11.Shih Cheng-chih
12.Wang Hsiang-chih
13.ti chi-sheng-ُّY