قانون في ترحيل الشمس و القمر في المنازل و معرفة اوقات الليل و النهار. تعيين قبله‌. كتاب اليساره‌ في تقويم الكواكب السياره‌.
6. اسطرلاب ــ رساله في‌الاسطرلاب‌. درباب استفاده از صفيحه‌ٴ زرقالي‌.
7. اخترشماري ــ مدخل‌النجوم و طبايع الحروف‌. كتاب في‌احكام النجوم‌. احتمال دارد كه آثار مذكور در بخش‌هاي 5 و 6 هم قسمتي مربوط به اخترشماري باشد.
8. تقويم ــ كتاب‌المناخ (كه واژه‌ٴ انگليسي almanac همان است‌). ظاهراً اين قديمي‌ترين‌ كاربرد مكتوب واژه‌ٴ مناخ بدين مفهوم است‌.
شهرت ابن‌بنّا در مقام معلم رياضيات از توفيق كتاب تلخيص او، كه دست كم تا دو سده دوام‌ يافت‌، و از تحسيني كه ابن‌خلدون مي‌كند، معلوم مي‌شود. او معلم ابوعبداللّه محمدبن ابراهيم‌ ابلي (وفات‌: حدود 1368)، و او هم بنوبه‌ٴ خود معلم ابن‌خلدون بود.
درباره‌ٴ محي‌الدين مغربي ¿ بخش مربوط به مسلمانان شرقي‌.

ه . مسلمانان شرقي‌

محمدبن ابوبكر فارسي‌

رياضيدان و اخترشناس ايراني‌، كه ظاهراً در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم‌، در يمن برآمد. دو كتاب در باب اخترشناسي نوشت‌: 1. نهاية الادراك في اٴسرار علوم الاٴفلاك‌؛ 2. معارج‌الفكر الوهيج‌، در باب‌ مشكلات زيج‌ها.
كتاب دوم براي مظفر يوسف‌بن عمر، امير يمن از حدود 1249 تا 1295، تأليف شده است‌؛ و احتمال دارد همان زيج محمدي مورد اشاره‌ٴ حاجي خليفه (ج 3، ص 567 كشف‌الظنون‌) باشد، كه مي‌گويد براساس رصدهاي فريدالدين ابوالحسن علي‌بن عبدالكريم شيرواني ملقب به فهاد (برآمدنش حدود 1145 ــ 1174)، تأليف شده است‌. دو نسخه از معارج به خط عبري در دست‌ است‌، و اين كتاب ممكن است مربوط به بعد از 1266، باشد.
رساله‌اي در باب سحر و جادو به نام آيات الاًفاق من‌خواص الاُوفاق كه در باب مربع‌هاي وفقي‌ بحث مي‌كند (؟) به موٴلفي به همين نام منسوب است‌، ولي وفات او در 1350 ــ 1351، ذكر شده است‌. اگر محمد فارسي معارج را در اواخر امارت مظفر تأليف كرده باشد، اين مطلب با ساير موضوع‌ها ناسازگار نيست‌.