آينده و گذشته‌؛ 11) شرايط لازم براي پيش‌گويي وضع هوا؛ 12) علل بدي محصول‌، به‌ويژه در انگلستان‌. اين رساله هم به‌خاطر مبتني بودنش بر واقعيات و آنچه مي‌توان آن را روح‌ علمي ناميد (دربرابر اخترگويي و ساير خرافات‌)، به‌اندازه‌ٴ گزارش روزانه‌ٴ هواشناسي مرلي شايان‌ اهميت است‌.

رابرت يوركي‌

رابرت يوركي‌،1 ملقب به پژوهنده‌. دومينيكي انگليسي‌، هواشناس (برآمدنش يورك 1313 ـ 1325).
در فرهنگ ملي تراجم (DNB) او را رابرت انگليسي ناميده‌اند، ولي بايد تا آنجا كه ميسر باشد از چنين اسامي مبهم پرهيز كرد. قبلاً در ج 2 از دو رابرت انگليسي سخن گفته‌ايم‌، يعني رابرت‌ چستري (دوازدهم ـ 1) و منجمي كه در حدود 1271 ـ 1276 در مونپليه مي‌زيست‌.
رابرت‌ِ پژوهنده پزشك‌، اخترگو، هواشناس و شايد در عين حال كيمياگر بود. مهم‌ترين‌ تأليفش درباب توصيف هوا در سال 1325 در يورك نوشته شد و راجع به هواشناسي (در مفهوم‌ قديم آن‌) است‌، ولي بيشتر ماهيت اخترگويي دارد. موٴلف مي‌گويد بيش از آثار پيشنيان به‌ تجارب شخصي اتكا داشته است‌، ولي علي‌رغم اين ادعاي اصالت‌، كتابش مطالب اصيل خيلي‌ كم دارد. او مي‌كوشد پديده‌هاي جوي را با نظريه‌ٴ عناصر اربعه و سيارات هفتگانه ارتباط دهد، از تأثير ماه در جزر و مد و اثر آن در جاهاي مختلف‌، از قبيل سطح رودخانه‌ها بحث مي‌كند، بيد قبلاً اشاره‌ٴ مشابهي به اين مطلب داشت و اين مربوط به موضوعي است كه ما امروز آن را ايجاد لنگرگاه مي‌ناميم‌. از يك ستاره‌ٴ دنباله‌دار ياد مي‌كند كه در سال 1313 (نه 1323) در يورك ديده‌ كه نشانه‌ٴ شكست انگلستان از اسكاتلند بوده است‌.
بيشتر رساله‌ٴ هواشناسي رابرت در گزيده‌ٴ احكام آشندون (1348) نقل شده‌، كه او با كمال‌ بي‌شرمي جرئت كرده كالاهاي دزدي‌اش را بي‌ارزش جلوه دهد! هم‌چنين اين رساله به آلماني‌ ترجمه شد (نسخه‌ٴ خطي 1485). سياست‌گر فلاندري‌، كورني دوپليكيوس دو شِـپِـر،2 در رساله‌ٴ بيانات قابل اعتماد درباره‌ٴ اخترگويي (آنتورپ 1523؛ كلن 1547) آن‌را مورد استفاده قرار داد.
رابرت رساله‌هاي ديگري هم نوشت‌: درباب مراسم جادوگران‌، درباب مبادي اخلاق‌، درباب‌ مبادي موسيقي‌، درباب اسرار ناشناخته‌، قانون اسطرلاب منسوب به او تأليف رابرت انگليسي‌ (سيزدهم ـ 2) است‌، كه در ج 2 از آن ياد شده است‌.
رساله‌ٴ ديگري كه به او منسوب است‌، ولي در مورد اصالتش مي‌توان ترديد داشت اصلاح‌

Robert of York, Robertus Eboracensis .1
2. Cornelius Sceperus، متولد سال 1500 در نيوپرت‌، متوفا در سال 1555 در آنتورپ‌.