آنهايي باشند كه ذكر كرده‌ام‌. كسي نمي‌تواند در آثار مربوط به دانته تبحر يابد، مگر اين‌كه يك‌ عمر كارش دانته‌شناسي باشد. ولي يادداشت‌هاي مربوط به موضوعات علمي احتمالاً به كمال‌ نزديك‌تر است‌.
چون آشنايي با كمدي الاهي مسلم فرض شده‌، مجال زيادي به آثار كوچك‌تر دانته‌ اختصاص يافته‌، كه در غير اين صورت سزاوار آن نبودند.
دانشمنداني كه كتاب‌هايي درباره‌ٴ دانته نوشته‌اند عموماً از تمام عصر او و هم‌چنين خود وي‌ بحث كرده‌اند؛ از اين‌رو در مقام انصاف نسبت به من‌، خواننده نبايد اين يادداشت مربوط به دانته‌، بلكه تمام اين مجلد را با آثار آنان مقايسه كند.
مندرجات‌: 1) زندگي‌. 2) گوئلف‌ها و گيبلين‌ها. 3) آثار دانته‌. 4) كمدي الاهي‌. 5) زندگي نو. 6) درباب مزاياي زبان محلي‌. 7) بزم‌. 8) درباب شهرياري‌. 9) مسئله‌ٴ آب و خاك‌. 10) دانته در مقام‌ اهل علم‌. 11) نجوم و جهان‌شناسي (شامل هواشناسي و فيزيك‌). 11ب‌) اشاره به كرم‌ شب‌تاب‌. 12) فيزيولوژي و جنين‌شناسي‌. 13) فلسفه‌. 14) دولت و قانون‌. 15) تأثير اسلامي‌ در كمدي الاهي‌، 16) تأثير دانته‌.
1. زندگي‌. دانته آليگيري پسر دفتردار فلورانسي آليگيرو در مه سال 1265 در محله‌ٴ سان‌ مارتينو آل وسكوو در شهر فلورانس زاده شد. در نه سالگي عاشق بئاتريچه پورتيناري شد و اين‌ عشق ناكام در زندگي او تأثير عميقي داشت‌. او در حوالي سال 1298 با جِما دي مانِتو دُوناتي‌ ازدواج كرد و از او داراي چهار فرزند شد ـ پي‌يترو، ياكوپو، آنتونيا و بئاتريچه‌. او عضو صنف‌ پزشكان شد تا بتواند مقام بهتري كسب كند و در سال 1300 به‌عنوان يكي از مقدمان‌1 انتخاب‌ شد (كه در جمهوري فلورانس عالي‌ترين مقام بود). او در اصل به حزب گوئلف‌ها تعلق داشت و بعدها به گروه سفيد (بيانكي‌) در آن حزب پيوست‌، در اكتبر سال 1301 بيانكي سفارتي به رم‌ فرستاد تا از دخالت شارل والوا نماينده‌ٴ بونيفاكيوس هشتم در امور فلورانس جلوگيري كند. به‌ احتمال زياد، دانته از اعضاي اين سفارت بود و در غياب آنان شارل والوا وارد فلورانس شد و اقدامات مخالفانش را عقيم گذاشت‌. در 27 ژانويه‌ٴ سال 1302 دانته رسماً تبعيد شد و اين‌ مجازات بارها تكرار و تشديد شد و او تا پايان عمر در تبعيد به سر برد. از قرار معلوم‌، همسر و فرزندانش تا سال‌ها بعد در فلورانس ماندند. او در سراسر ايتاليا گشت و حتي به پاريس رفت‌. در ورونا دست‌كم دوبار از مقبره‌هاي خاندان اسكالا ديدار كرد (احتمالاً از مقبره‌ٴ بارتولومئو دلاّ اسكالا درحدود 1303 و كان گرانده دلاّ اسكالا درحدود 1316)، سپس چندي همراه فرزندانش‌ پي‌يترو، ياكوپو و بئاتريچه در راونا بود (حدود 1317 ـ 1318). در جريان بازگشتش از سفارتي‌

1. Prior. رئيس صنفي از افراد برجسته يا اعيان‌. ــ م‌.