است‌؛ هر كلمه به معني خودش است و نه چيزي بيشتر. اگر دربارهٴ تأليفي چيزي نگويم‌، ممكن‌ است اين مربوط باشد به بي‌اطلاعي من‌، يا دودلي در قضاوت‌، يا بي‌علاقه بودن به درگير كردن‌ خود.
ميزان اطلاعات كتاب‌شناختي در اين اثر بيش از آن است كه به نظر مي‌رسد، زيرا مراجع‌ زيادي را به ايسيس افزوده‌ام‌. اطلاعات اضافي كه بدين ترتيب به‌طور غيرمستقيم عرضه شده‌ كاملاً متنوع است و ممكن است منحصر به توصيف تقريباً كاملي از موضوع باشد، يا نقدي‌ موجز، يا بحثي مفصل‌تر، يا حتي بررسي كاملي براي روشن كردن موضوع‌. گاهي براي يك‌ موضوع دوبار به ايسيس ارجاع شده‌، مسلماً اين به خاطر آن است كه موضوع دوبار مورد بحث‌ قرار گرفته‌، ولو اين كه يكي از اين نقدها كافي بوده باشد، ممكن است برخي خوانندگان به يكي‌ از دوره‌هاي ايسيس دست‌رسي داشته باشند، نه به ديگري‌. در بسياري موارد، تعداد صفحات كتب‌ يا مقالات ذكر شده را خاطرنشان ساخته‌ام زيرا براي خواننده جالب است كه از قطر تأليفاتي كه‌ بدان‌ها ارجاع شده تصوري داشته باشد؛ ولي اين كار را به صورت سرراست و بدون توجه به‌ جزئيات كتاب‌شناسي انجام داده‌ام‌؛ از قبيل 400 ص‌، به جاي يه + 384 ص‌.
برخي منابع معلوم مراجعه‌، مانند اوگوست پوت‌هاست‌1 و اوليس شواليه‌2 هرگز ذكر نشده‌، زيرا چنين فرض كرده‌ام كه محقق قرون وسطي آنها را در دست‌رس دارد. برعكس‌، منابع ديگر از قبيل پاولي - ويسوا3 براي دورهٴ باستان كلاسيك‌، اغلب مورد اقتباس قرار گرفته‌، زيرا تعداد مجلدات و ضمايمش مشكل ارجاع به آنها را بيشتر مي‌كند، و اغلب كار را به وقفه مي‌كشاند. گاهي به دایرةالمعارف بريتانيكا 4 يا دايرةالمعارف‌هاي ديگر ارجاع داده‌ام و اين موقعي است كه‌ موضوعات خوبي مستوجب اشارهٴ جداگانه‌اي بوده است‌.
مراجع كمي را مي‌توان يافت كه از اين متن روزآمدتر باشند، زيرا از معرفي آن مراجع در آخرين لحظه هم خودداري نكرده‌ام‌، مگر زماني كه ديگر خودم هم قادر به استفاده از آنها نبودم‌. اصل راه‌نماي من در همهٴ اين موضوعات تا حد امكان خدمت به خواننده بوده است‌.
علي‌رغم همهٴ كوشش‌ها، اين كتاب‌شناسي بر اثر قصور يا تقصير دست‌خوش خطاهايي‌ شده‌، و من اميدوارم با همكاري خوانندگان تدريجاً آن را كامل سازم‌. اگر چاپ ديگري از اين اثر صورت گيرد، با افزودن تعدادي عناوين جديد، و چه بسا حذف بسياري از آنها، خواهم توانست‌ اين اثر را بهتر سازم‌. اصل اين است‌: در حالي كه تعداد تأليفات مربوط به يك موضوع نسبتاً زياد است و پيوسته بيشتر مي‌شود، تعداد تأليفات واقعاً مهم عموماً اندك است‌. يك كتاب‌شناسي‌

August Potthast .1
Ulysse Chevalier .2
Pauly-Wissowa .3
Encyclopaedia Britannica .4