زندگي دنيوي بازگردند. با اين حال همان امپراتور موجب شد تا تحريري از شريعت بودا (تريپيتاكا) تدوين شد.
آخرين فرقهٴ بودايي چين متعلق به نيمهٴ اول سدهٴ هشتم است‌. اين فرقه از طريق سيلان‌ به‌وسيلهٴ پو كئونگ (پايين‌تر را ببينيد) معرفي شد. كتاب مقدس اين فرقه سوتراي بوداي خورشيد بود، يعني وايروكانا1 يا تا - جيه چينگ‌2. اين فرقه مي‌تسونگ‌3، يعني تعليم مخفي‌، يا چن ين‌ تسونگ‌4 يا مكتب سخن راست ناميده مي‌شد. تعاليم آن مكتب منحصراً تانترايي يعني نوعي‌ وحدت وجود سحري بود كه موجب برانگيختن هيچ فكر عالي در چينيان نشد، حال آن كه جنبه‌هاي‌ منفي آن‌، عشق به عوالم باطني را در آنان تقويت كرد. در 806 اين فرقه به ژاپن رسيد، و در آنجا زير نام شينگون‌5 توفيق زيادي يافت‌. فرقهٴ اصلي در چين نادر است‌، ولي بقاياي زيادي از خرافات‌ تانترايي با اباطيل تائويي از همان قبيل تلفيق شده و قسمت عمدهٴ تعاليم چيني را تشكيل داده است‌.
تعاليم تانترايي به سهولت به شكل تنجيم درآمد. از اين رو عجيب نيست كه برخي از تانتراييان ستاره‌شناس و رياضي‌دان بودند. در زير فقرهٴ د از دو تن از آنان‌، يعني چيو - تئان هسي - تا و ئي - هسينگ سخن خواهم گفت‌.

پو كئونگ‌

پو كئونگ‌6، نام هندي‌اش آموگاواجرا7 يا آموگا بود. بودايي سنگالي از دودمان برهمني‌، كه در 733 يا پيش از آن از سيلان به چين رفت‌. در چئانگ - آن‌، در دربار سه تن از امپراتوران سلسلهٴ تئانگ برآمد، و در 774 درگذشت‌. او رسالات تانترايي متعددي نوشت و تأثير زيادي اعمال كرد -- كه در مجموع بد بود -- آيين تانترا8 به همت وي رواج زيادي يافت‌. او استعمال تعداد زيادي‌ اوراد جادويي را به مردم ياد داد.

چيه شنگ‌

چيه شنگ‌9 در حدود 730 برآمد. بودايي چيني‌. مؤلف كتاب‌نامه‌اي در 20 كتاب‌، به نام كئائي‌ يوان شيه چيائولو 10 دربارهٴ 1,142 11 اثر بودايي چيني‌، متعلق به سال‌هاي 67 تا 730. 12 اين اثر

Vairocana .1
Ta-Jih ching .2
Mi tsung .3
Chen Yen tsung .4
Shingon .5
Pu K'ung .6
Amoghavajra .7
Pi-mi-chiao = Tantrism .8
Chih Sheng .9
K'ai yuan shih chiao lu .10
11. ويلي مي‌گويد 2,278 اثر؛ جيلز 1,142 اثر (؟).
12. اغلب K'ai-yuan-lu ناميده مي‌شود.