سليمان‌بن اَدرِت‌

سليمان‌بن ابراهيم‌بن اَدرِت‌، ملقب به رشبه‌1 در 1235، در بارسلون زاده شد؛ در 1310، فوت‌ كرد. از متنفذترين رابيان عصر خويش‌، چندان كه او را رابي اسپانيا2 مي‌خواندند. بزرگ‌ترين‌ شاگرد موسي بن نحمن‌، كه از طريق او شيوه‌هاي تلموديان شمال فرانسه را فراگرفت‌. تعداد زيادي جوابيه (قريب 3000 تا) نوشت‌، كه مأخذ گران‌بهايي براي تحقيق درباره‌ٴ يهوديان آن عصر اروپا و آسياي صغير است‌. او سبب شد تا شرح مشنه ابن‌ميمون از عربي به عبري ترجمه شود. حملات كتاب ملل و نحل ابن حزم (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌)، و ريموندو مارتين (حدود 1277) را به يهود رد كرد. با پشتكار فراواني در برابر پيروان خِرَدگرايي (از قبيل لاوي‌بن ابراهيم‌بن حييم‌) و اباطيل قبّاليان (از قبيل ابراهيم ابوالعافيه‌، كه صريحاً او را مردود شناخته‌) مقاومت كرد. در اين‌ مبارزه براي حفظ سنت‌هاي اصيل يهود از كمك آبه ماري بن موسي هه يرحي برخوردار شد ( ¿ نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم‌).
او در سال 1305، همراه ساير رابيان بارسلون‌، يهودياني را كه قبل از رسيدن به بيست و پنج‌ سالگي‌، بدون اين‌كه پزشك باشند، يا خود را براي حرفه‌ٴ پزشكي آماده كنند، به مطالعه‌ٴ فلسفه‌ (طبيعيات و مابعدالطبيعه‌) اشتغال داشتند، تكفير كردند. پس از 1305، دو رساله‌ٴ ديگر را به رد نهضت فلسفي اختصاص داد كه اين رساله‌ها دين يهود را تهديد مي‌كردند. اين رساله‌ها از نظر نشان دادن موقعيت ممتاز سليمان در اروپاي آغاز سده‌ٴ چهاردهم‌، بسيار مهم است‌.

هارون لاوي‌

هارون لاوي بارسلوني‌3. تلموددان‌، عالم اخلاق و مربي اسپانيايي‌، كه در اواخر سده‌ٴ سيزدهم‌ برآمد. به مطالعه‌ٴ آثار ابن‌ميمون و موسي بن نحمن پرداخت‌، و از آنها و آثار ديگر كتاب ساده‌اي‌ ترتيب داد به نام كتاب تعليم‌4، شامل 613 قانون موسي‌، با برخي توضيحات ساده‌. دستورها مطابق كتاب السراج ابن‌ميمون مرتب شده‌اند. اين كتاب تا قرن‌ها رواج داشت‌. و به اسپانيايي و لاتيني ترجمه شد.
از قرار معلوم اين هارون غير ازهارون (بن يوسف‌) هَه ـ لاوي بارسلوني‌، از رابيان برجسته‌، موٴلف يك جوابيه و رساله‌هايي در باب تلمود است‌، كه در اواسط سده‌ٴ سيزدهم زاده شد، و پس‌ از سال 1300، درگذشت‌.
درباره‌ٴ شم ـ طب‌بن اسحاق و زرحيه گراتيان ¿ فصل مترجمان‌

Solomon ben Adret, Rashba .1
a·El Rab d'Espa .2
Aaron ha-Levi .3
Sefer ha-hinnuk .4