ج‌. يهوديان غربي‌

درباره‌ٴ بنيامين تودلايي ¿ فصل بيست و دوم مربوط به جغرافيا.
درباره‌ٴ ابراهيم بن داود لاوي ¿ فصل هجدهم مربوط به زمينه‌ٴ فلسفي‌.

افرائيم بن ياكوب‌

افرائيم بني‌، شلوم‌.1 تلمودي آلماني‌، شاعر و مورخ ديني‌. در 1133، زاده شد، و بيشتر در ورمس‌ برآمد. پس از 1196، درگذشت‌. تاريخ مصائب يهود را در آلمان‌، فرانسه و انگلستان در اثناي‌ سال‌هاي 1146 و 1196، نوشت‌. اين كتاب از آن نظر كه بيشتر مبتني بر مشاهدات شخصي‌ است‌، ارزش زيادي دارد.

د. ارمنستان‌

درباره‌ٴ گريگور كشيش ¿ يادداشت اين جانب درباره‌ٴ ماطاوس اورفه‌اي (مَتّي ادسايي‌) در فصل‌ يازدهم مربوط به تاريخ‌نويسي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌).
درباره‌ٴ نرسس چشم‌نواز فصل ¿ فصل پانزدهم مربوط به زمينه‌ٴ ديني‌.

سامول آني‌2

سامول كشيش آني (آني پايتخت ارمنستان بزرگ بود). مورخ ارمني كه در 1177، هنوز زنده بود، ولي احتمالاً سن زيادي داشت‌. تاريخ عالم را تا 1177، نوشت‌. قسمت مربوط به تاريخ قديم‌، بنابر اظهار خود او تقريباً به طور كامل از تاريخ اوزبيوس و موسي خورني اقتباس شده است‌.
كتاب او به‌تقليد از اوزبيوس به دو قسمت اصلي تقسيم شده‌، قسمت دوم مربوط به تاريخ‌ مسيحيت با توجه مخصوص به تاريخ ارمنستان است‌.

ه. سرياني‌

ميشائيل كبير3

متكلم و مورخ سرياني‌. در 1126، زاده شد. پسر الياس قندسي ملتني‌. رهبان صومعه‌ٴ بارصوما در نزديكي ملتنه‌؛ بِطريق يعقوبي انطاكيه از 1166، تا زمان مرگش در 1199. در 1172 با كمال‌الدين‌ يونس در دربار قلج ارسلان دوم‌، سلطان سلجوقي شام (1156 ـ 1188)، ملاقات كرد، و با او به‌

Ephraim ben Jacob, E. of Bonn, Sahllum .1
Samuel of Āni .2
Michael the Elder, Mar Michael .3