ديگري اشتباه شده‌، در هر زماني قابل اهميت فرض شده است‌.
گزارش من دربارهٴ هر شخص تا حد امكان كوتاه است‌. ولي گاه ثبت يك موفقيت بزرگ بسيار آسان‌تر از يك كار بسيار كوچك‌تر است‌، و از اين رو گاه ملاحظاتي كه به شخصيت‌هاي درجه‌ دوم اختصاص يافته تا حد غيرمنتظره‌اي مفصل است‌. اين به خودي خود مهم نيست‌، زيرا خواننده متوجه شده كه اهميت يك نفر را با تفصيل يادداشتي كه به او اختصاص يافته نبايد بسنجد، زيرا هيچ ارتباطي ميان آن دو وجود ندارد.
ممكن است من در انتخابم‌، به قصور يا به تقصير، دچار اشتباهات اتفاقي بشوم‌، ولي باور نمي‌كنم كه خطاي اصولي از من سر بزند؛ زيرا فكر مي‌كنم تنها علت چنين خطاهايي تعصب‌ نژادي‌، ملي‌، ديني يا علمي است‌؛ مثلاً، اگر من در وهلهٴ اول يك مورخ جغرافيايي بودم با علاقه‌اي غيرمستقيم به رشته‌هاي علمي ديگر، گزارش من حاوي تفصيل مبالغه‌آميزي از تعداد زيادي جغرافي‌دان و جهان‌گرد مي‌شد. يا اگر من تنها تأليفات آلماني را مي‌خواندم‌، احتمالاً اهميت زيادي براي فعاليت‌هاي علمي آلمان قايل مي‌شدم‌. ولي حقيقت اين است كه من به همهٴ شعبات علم به يك اندازه علاقه‌مندم‌، و متوجه تحقير هيچ كدامشان نيستم‌. مرتباً انتشارات به‌ زبان‌هاي انگليسي‌، فرانسه‌، آلماني‌، هلندي و ايتاليايي را مي‌خوانم‌. به علاوه‌، من اصلاً بلژيكي‌ام‌، با مخلوطي از اجداد فرانسوي و فلاندري (يعني لاتيني و ژرمني‌)، همسرم متولد انگلستان است‌، و ما تابعيت امريكا را پذيرفته‌ايم‌. من در بسياري كشورها دوستاني دارم و نسبت‌ به هيچ‌كدام تعصبي احساس نمي‌كنم‌. نسبت به دين بي‌طرف هستم‌. شايد تنها تعصب من در برابر مردمي باشد كه لامذهب‌اند؛ اشخاص فاقد وقار و حرمت‌، يا كساني كه قادر نيستند احساسات ديني را كه خود در آن سهيم نيستند، درك كنند. من كم‌تر تحمل چنين افرادي را دارم‌، ولي در قرون وسطي كم‌تر به چنين افرادي برمي‌خورم‌.
من سعي كرده‌ام تا حد امكان واقع‌بين باشم‌، يعني موفقيت‌ها يا اقدامات خاص را به‌ روشن‌ترين و موجزترين وجهي ثبت كنم‌. اين كار هرگز آسان نبوده و اغلب دشوار بوده است‌، و گاهي ناممكن‌. در قرون وسطي نيز مانند ايام ما، شماري از افراد بوده‌اند كه اعتبار شاياني كسب‌ كرده و خدمات غير قابل انكاري انجام داده‌اند، با اين حال‌، به‌طور مشهود نمي‌توان گفت كه اين‌ يا آن كار را صورت داده‌اند. در چنين مواردي‌، وقتي كه تأثير از نوع نامشخص باشد، به ناچار به‌ ابهام دچار شده‌ام‌. در چند مورد ديگر، به خاطر بي‌اطلاعي خودم دچار چنين ابهاماتي شده‌ام‌.
تسميهٴ درست افرادي كه در بررسي من به آنها اشاره شده متضمن برخي مشكلات ويژه بوده‌ است‌. مسلماً القاب و اسامي خانوادگي ثابت كه مربوط به ادوار نسبتاً متأخر است‌، در دورهٴ قرون وسطي مطلقاً وجود نداشته است‌؛ در آن هنگام طرق مختلفي براي ناميدن شخص وجود داشت‌، و از اين رو موجبات ابهام زيادي پيش مي‌آيد. زحمت بسيار كشيده‌ام تا همهٴ اسامي‌