تحصيل كرد؛ در 1154 ـ 1155، به مكه و مصر سفر كرد؛ در 1157، بار ديگر به مصر رفت‌، در آن‌جا اقامت گزيد و از حمايت صلاح‌الدين ايوبي برخوردار شد؛ ولي بعداً كوشيد تا وي را از ميان بردارد، و بدين سبب در 1174، اعدام شد. مورخ مسلمان شافعي‌. مهم‌ترين تأليفش تاريخ‌ اليمن است‌، به نام قاضي‌الفاضل (1135 ـ 1199). وي قصيده‌هاي متعدد سرود و شرح حال‌ خود را نوشت‌، كه شامل منتخبي از مكاتبات منظومش است و كتاب‌النكت العصرية في‌ أخبارالوزراء المصريه نام دارد.

ابن عساكر

ثقةالدين ابوالقاسم علي بن ابومحمد حسن بن هبةاللّه بن عساكر شافعي‌. در 1105، در دمشق‌ زاده شد. از 1126، در بغداد و ايران تحصيل كرد، و پس از آن در دمشق به تدريس پرداخت‌؛ در 1176، در آن‌جا درگذشت‌. مورخ و محدث مسلمان‌. مهم‌ترين تأليفش تاريخ مدينة دمشق در 80 مجلد است كه از تاريخ بغداد 1 تقليد شده‌، بدين معني كه اساساً مجموعه‌اي از تراجم احوال‌ مشاهير دمشق است‌.

ابن مُنْقِذ

ابوالمظفر اسامة بن مرشد بن منقذ شاعر، سپاهي و ورزشكار مسلمان‌. در قلعه‌ٴ شيزر (در وادي‌ نهرالعاصي‌، در هشتاد كيلومتري شمال حماة، كه هنوز ويرانه‌هايش باقي است‌) زاده شد. از 1138 تا 1144، در دمشق‌، سپس در مصر، بار ديگر، از 1154 تا 1164، در دمشق برآمد. در 1150 ـ 1153؛ 1162 ـ 1164 در جنگ بر ضد صليبيان شركت جست‌، از 1164 تا 1174، در حصن كيفا بر كرانه‌ٴ دجله از حمايت ارتقيه برخوردار شد؛ در 1174 به دمشق بازگشت‌، ودر 1188، در آن‌جا درگذشت‌. مهم‌ترين تأليفش را احتمالاً در اثناي سال‌هاي 1164 ـ 1174، كه‌ دوران آرامش نسبي بود، به‌اتمام رساند. اشعار متعدد سرود، و كتاب‌البديع را تأليف كرد. هنگامي‌ كه نود سال قمري داشت (يعني در حدود 1182)، كتاب‌الاعتبار را در شرح حال خودش نوشت‌، يا به هر حال به اتمام رساند. اين كتاب داراي اهميت تاريخي و يكي از نخستين آثار بزرگ در نوع‌ خودش است‌. (شرح حال خودنوشت ابن جامع خيلي مختصرتر است‌.)
از آن‌جا كه او علاقه‌ٴ فراواني به شكار داشت‌، شرح حالش حاوي ملاحظات جالب درباره‌ٴ عادت‌هاي جانوران شكار شونده و شكاري است‌. آخرين بخش آن به‌تفصيل از بازداري و شكار بحث مي‌كند؛ اين قديمي‌ترين رساله‌ٴ عربي درباره‌ٴ موضوع مورد بحث است كه به دست موٴلف‌

1 .از خطيب بغدادي (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ يازدهم‌)، كه سمعاني (نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌) ذيل آن را نوشته است‌.