ريستورو دارِتسو1

نويسنده و دانشمند ايتاليايي‌، كه در حدود 1282 در آرتسو، توسكاني‌، برآمد. در 1282، در آرتسو يك رساله‌ٴ دايرةالمعارفي درباره‌ٴ تركيب جهان به زبان ايتاليايي تأليف كرد، به نام تركيب‌ جهان و تمام عوامل آن‌. اين رساله از اخترشناسي‌، هواشناسي‌، زمين‌شناسي‌، و تا حدود زيادي از اخترگويي بحث مي‌كند. معلومات او اصلاً تازگي نداشت‌، بلكه بيشتر از ترجمه‌ٴ لاتيني آثار عربي نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ نهم‌، اقتباس شده بود. او از آثار فرغاني‌، سهل بن بشر، و احتمالاً ابومعشر، ايزيدور اشبيلي‌، و آرتفيوس استفاده كرد. ممكن است با كتاب السماء و العالم ارسطو، قانون‌ ابن‌سينا، و شرح ابن‌رشد بر كائنات جو ارسطو اندك آشنايي داشته است‌، عقايد هواشناسي او شبيه آلبرت كبير و توماي آكويني بود، ولي اين امر ممكن است مربوط به مآخذ مشترك وي‌ باشد، چون دليلي در دست نيست كه تأليفات آن دو نفر را مي‌شناخته است‌. او به توضيح اين‌ عقيده مي‌پردازد كه درخشش ستارگان از چشم ناشي مي‌شود، نه از ستارگان‌.
درباره‌ٴ بارتولوميوي پالرمويي ¿ فصل رياضيات و درباره‌ٴ تاديو آلدروتي ¿ فصل طب‌.

ونسان دوبووه‌2

دومينيكي و جامع‌العلوم فرانسوي‌. احتمالاً در اواخر سده‌ٴ دوازدهم‌، زاده شد. در 1246، رئيس‌ صومعه‌ٴ دومينيكي بووه (حدود 50 كيلومتري جنوب غربي آميان‌) بود. در 1264، يا اندكي پس‌ از آن‌، درگذشت‌. با خاندان سطنتي ارتباط نزديكي داشت‌، كتابدار و معلم خصوصي لويي نهم و معلم پسرانش بود.
او دايرةالمعارف مفصلي تأليف كرد به نام آيينه‌ٴ كبير، كه هدف از آن نشان دادن ((همه چيز مربوط به هر زمان‌)) بود. براساس نقشه‌ٴ اوليه بايد به چهار بخش اصلي تقسيم مي‌شد به ترتيب‌ درباره‌ٴ طبيعت‌، آيين (علم‌)، معنويات‌، و تاريخ‌. و شك نيست كه قسمت معنويات توسط خود او تدوين نشده‌، بلكه خلاصه‌اي از مدخل الهيات قديس توما است‌، و در اثناي سال‌هاي 1310 و 1325، تدوين شده است‌. ولي از آن جا كه اين موضوع بخشي از نقشه‌ٴ اصلي بوده‌، و هم‌چنين‌ در همه‌ٴ نسخه‌هاي چاپي وجود دارد بهتر است آن را هم با بقيه ذكر كنيم‌.
اگر هم اساس اين دايرةالمعارف تازگي نداشت‌، نقشه‌ٴ آن كاملاً تازه بود. برتري آن بر دايرةالمعارف‌هاي قبلي بيشتر از اين لحاظ بود كه ونسان به كتاب‌خانه‌هاي بزرگ‌تر و بهتر دسترسي داشت و مي‌توانست كاتباني در اختيار داشته باشد. كتاب او درست مانند دايرةالمعارف‌هاي چيني‌، مجموعه‌اي از منتخبات آثاري بود، كه برخي از آنها بسيار مفصل بود.

Ristoro d'Arezzo .1
Vincent of Beauvais, Vincentius Bellovacensis .2