پِكس يا فونفكيرشِن (1367)

نخستين دانشگاه مجارستاني در سال 1360 توسط ناگي لايوس اول (لايوس كبير شاه‌ مجارستان 1342 ـ 1382) در پكس (فونفكيرشِن‌) اسقف‌نشيني دراستان بارانيا (در زاويه‌اي كه‌ دو رود دِراوه و دانوب مي‌سازند) تأسيس شد. منشور تكميل موٴسسه در سال 1367 از سوي‌ پاپ اوربانوس پنجم صادرشد. يك عالم بولونيايي به نام گابرانوس بتينوس براي تدوين حقوق‌ شرع به خرج اسقف‌نشين فراخوانده شده بود. آخرين سند مربوط به اين دانشگاه از سال 1376 است‌؛ بنابراين بايد نتيجه گرفت كه اين كار به شكست انجاميد.

ارفورت (1379، 1392)

نخستين دانشگاه خود آلمان در ارفورت (تورينگيا) تأسيس شد، جايي كه دست‌كم از سده‌ٴ دوازدهم‌، اگرنه پيش از آن مدارس متوسطه‌ٴ مهمي وجود داشت‌. در اواخر سده‌ٴ سيزدهم چهار مدرسه‌ٴ اصلي ارفورت يعني مدرسه‌هايي كه به چهار كليساي عمده مربوط بودند، زير نظر يك‌ مديركل قرار گرفتند. در سال 1362 هاينريش توتينگ مديركل وقت بيهوده براي دريافت‌ منشوري به اوربانوس پنجم متوسل شد. سرانجام در سپتامبر سال 1379 منشور تأسيس‌ دانشگاه از سوي كلمنس هفتم ناپاپ آوينيون صادرشد. ولي اين همه را قانع نكرد و در سال‌1389 منشور تازه‌اي از اوربانوس ششم‌، پاپ روم دريافت گرديد. نخستين مدير دانشگاه در سال‌1392 پس از تأسيس دو دانشگاه آلماني ديگر در هايدلبرگ و كلن تعيين شد. اين موٴسسه از همان آغاز تأسيس موفق بود، زيرا استاد و دانشجوي كافي برايش وجود داشت‌؛ پس از سال‌1409 به زيان دانشگاه پراگ‌، با سرعت رشد كرد. در اواسط سده‌ٴ پانزدهم مشهور شد و اين‌ به‌ويژه به‌خاطر تدريس يوهان روكرات‌، معروف به يوهان فون وزل (يا وزاليا؛ وفات‌: 1481) از پيشگامان اصلاح ديني بود.1 مارتين لوتر در سال 1505 در رشته‌ٴ الٰهيات از دانشگاه ارفوت‌ فارغ‌التحصيل شد. نخستين كالج براي فارغ‌التحصيلان دوره‌ٴ ليسانس در آلمان مربوط به پايان‌ سده‌ٴ چهاردهم است‌، كالج براي حقوقدانان اندكي بعد از سال 1412 به‌وجود آمد. اين كالج به نام‌ يكي از مديران معروفش آمپلونيوس فون بِركا (1363 ـ 1435) ناميده شد و به‌خاطر مجموعه‌ٴ آمپلوني نسخه‌هاي خطي كه در ارفورت نگه‌داري مي‌شود شهرت زيادي دارد و اين جامع‌ترين‌ مجموعه از نسخه‌هاي خطي قديمي سده‌هاي ميانه در آلمان است‌.
دانشگاه در سال 1816 منحل شد.

1. او را نبايد با يوهانس وِزِل اشتباه كرد، كه حدود 1419 در گرونينگن زاده شد و در سال 1489 در همان‌جا از دنيا رفت‌؛ در زوول با برادران زندگي مشترك‌ مي‌زيست‌، از محققان زبان يوناني و پيشگامان لوتر بود. توجه كنيد كه فون وِزِل اولي در وِزِل (نزديك كلِوِه‌) زاده نشده‌، بلكه در اُبرِوِزِل واقع در بالاي دره‌ٴ راين و تپه‌ٴ لورِلي به دنيا آمده‌است‌. وِزِل جايي است كه وساليوس كالبدشناس نامي بدان منسوب است‌.