ترتيب الفبايي آخرين حرف ريشه‌ٴ لغات تدوين شده و به كتاب الصحاح في اللغه موسوم است‌.
همين ترتيب به وسيله‌ٴ بسياري از لغت‌نويسان عربي دنبال شد. جوهري بيش از حرف ضاد را از تأليف خود نتوانست پاك‌نويس كند، از اين رو شاگردش ابواسحاق ابراهيم بن صالح وَرّاق آن را تكميل كرد.

ابن جِنّي‌

ابوالفتح عثمان بن جني موصلي در 941 - 942 در موصل زاده شد، فرزند غلامي يوناني‌ (موسوم به گِنايوس‌1 ؟). در موصل و بغداد برآمد؛ در 1002 در بغداد درگذشت‌. زبان‌شناس‌ مسلمان‌. مهم‌ترين امتياز آثار متعددش رويكرد فلسفي‌اش به زبان‌شناسي است‌.

ابن‌قوطيه‌

فقره تاريخ (ط) را در بالا ببينيد.

بار بهلول‌

به عربي ابوالحسن بن بَهْلول‌، اسم اول ايشوع (به عربي عيسي‌) گاهي به غلط به نامش اضافه‌ مي‌شود. از مردم اوانا در ناحيه‌ٴ طيرهان (در دشت سامرا)، در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دهم برآمد. لغت‌نويس نسطوري سرياني‌. جامع‌ترين واژه‌نامه‌ٴ سرياني قرون وسطي را (در بغداد؟) تأليف‌ كرد. مآخذ خود را صريحاً ذكر كرده‌.

سهل بن مَظْلِيَح‌

سهل بن مظليح هه - كهن المعلم ابوالسري‌2 در 910 در اورشليم زاده شد؛ سفرهاي زيادي كرد. متكلم قرائي‌، لغت‌نويس و نحوي‌. درباره‌ٴ تقويم نوشت و اصول تفسير را تثبيت كرد. دستور زبان‌ عبري او به نام سفر دِقْدُقِه‌، و واژه‌نامه‌ٴ عبري به نام لشون لِمُّدِم رواج زيادي يافت‌.

مناهم بن سروق‌

مناهم بن يعقوب بن سروق در طرطوسه ‌3 [ در اندلس‌] زاده شد، در ظل حمايت اسحاق و حسداي بن شبروت در قرطبه برآمد4. زبان‌شناس يهودي اسپانيايي‌. مهم‌ترين اثرش قاموس كتاب‌

Gennaios .1
Sahl ben Mazliah ha-Kohen al-Muallim abu al-Sari .2
Tortosa .3
4 .پدر و پسر. يادداشت مرا راجع به حسداي در بالا ببينيد.