فصل ششم‌

رياضيات و نجوم‌
(نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم‌)

توجه‌. تنها يادداشت‌هاي اصلي در اين فصل آمده است‌. كارهاي رياضي و نجومي عده‌ٴ زيادي از ساير افراد، كه كار اصلي‌شان در زمينه‌ٴ ديگري بوده‌، در فصل‌هاي ديگر ذكر شده است‌. براي‌ بررسي كلي رياضيات و نجوم در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ چهاردهم بخش ششم از فصل اول را ببينيد. اطلاعات بيشتري درباره‌ٴ افراد ذكرشده در آن بخش را به‌آساني مي‌توان به‌وسيله‌ٴ فهرست‌هاي‌ پايان كتاب به‌دست آورد.

الف‌. قلمرو مسيحيت غربي‌

1. ايتاليا

ياكوبوي فلورانسي‌

ياكوبوي فلورانسي‌. رياضي‌دان فلورانسي‌، كه از او تنها كتابي در دست است‌، تحت عنوان ((كتاب‌ حساب تأليف استاد ياكوبوي فلورانسي در نزديكي كوه فسولانوم‌))، به تاريخ سپتامبر سال 1307. نمي‌دانم آيا رواست كه از عنوان كتاب چنين دريافت كه اين كتاب در فيزولا تأليف شده است‌.
اين كتاب كه دو نسخه از آن در دست است (در واتيكان و در ريكاردياناي فلورانس‌) به ايتاليايي‌ نوشته شده و ادامه‌دهنده‌ٴ ضعيف سنت‌هايي است كه لئوناردوي پيزايي (سيزدهم ـ 1) معرف آن‌ بود، ولي از بهترين مطالب لئوناردو چشم‌پوشي شده و در آن هيچ نوآوري مهمي ديده نمي‌شود.
همين سنت‌ها را تا سده‌ٴ شانزدهم مي‌توان در ايتاليا پي گرفت‌. ياكوبو اعمال اصلي حساب را به شيوه‌ٴ بوئتيوس شرح مي‌دهد، سپس به توصيف ارقام‌ هندي به شيوه‌ٴ ساكروبوسكو مي‌پردازد. ضرب كسرها را به‌درستي بيان مي‌كند، ولي جز به‌ شيوه‌اي تقريبي قادر به تقسيم آنها نيست (او از آنها مخرج مشترك مي‌گيرد و سپس صورت‌ها را