ولو اين‌كه ارزش ذاتي اين آثار ناچيز باشد، به‌خاطر مطلوبيت و رواجشان داراي ارزش‌ ضمني هستند. به تعداد چاپ‌هاي قديمي آنها، به‌ويژه شرح مابعدالطبيعه‌ٴ ارسطو و انتشار جهاني‌ آن توجه كنيد.

برنات اُليوِر

برنات اليور (در اسپانيايي برناردو) راهب و متكلم اوگوستيني اهل بلنسيه‌، كه به لاتيني‌ مي‌نوشت (متوفا 1348).
او در بلنسيه زاده شد. در همان شهر به سلك اوگوستينيان درآمد. تحصيلات كلامي و فلسفي‌ خود را در پاريس انجام داد پس از آن به زادگاهش بازگشت‌. او واعظ معروفي بود و اغلب طرف‌ مشاوره‌ٴ شاهان آراگون و آلفونسوي سوم و پِره‌ٴ سوم قرار مي‌گرفت و اين آخري در تاريخ خودش‌ از او تعريف كرده است‌.
او در سال 1337 اسقف وَشَـقه‌،1 در سال 1345 اسقف بارسلون و سرانجام در سال 1346 اسقف طرطوشه‌2 شد و در 14 ژوئيه‌ٴ سال 1348 در همانجا درگذشت‌.
او بهترين معرف فلسفه‌ٴ مدرسي آميخته با عرفان عصر و كشور خودش است‌. علاوه بر شرح‌ كتاب عبارات‌، رساله‌هاي كلامي متعددي نوشت‌، كه مهم‌ترينش برانگيختن انديشه به سوي‌ خداست‌. اين كتاب يك قرن بعد به كاتالان ترجمه شد. مترجم آن تسلطي درخور تحسين به زبان‌ كاتالان داشته‌، ولي متأسفانه نامش شناخته نيست‌.

آلفونسو وارگاس طليطلي‌

آلفونسو وارگاس طليطلي‌.3 شارح اسپانيايي آثار ارسطو و پطروس لومباردي‌. او درحدود 1300 زاده شد، در صومعه‌ٴ اوگوستيني طليطله تحصيل كرد و به سلك اوگوستينيان درآمد. در پاريس تحصيلاتش را دنبال كرد و در آنجا در سال 1345 به شرح عبارات پرداخت‌، استاد الاهيات شد (حدود 1345 ـ 1348)، در سال 1348 استاد كتب مقدس بود. در سال 1354 فعاليت آموزشي موفقيت‌آميزش قطع شد و او به اسقفي بداخُس (بَطَـليوس‌) منصوب گرديد؛ در سال 1361 سراسقف بلنسيه شد و در 26/27 دسامبر 1366 در همان شهر وفات يافت‌.

1. وَشَقه (Huesca) شهري است در شمال خاوري اسپانيا (آراگون‌). عرب‌ها اين شهر را در 94 ه.ق / 713 ميلادي فتح كردند؛ و اسپانيايي‌ها در 1096 م آن را بازستاندند. ــ و
2. طُرطوشه (Tortosa) شهري است در شمال خاوري اسپانيا. عرب‌ها آن را فتح كردند و در سال 333 ه ق‌/945م در آنجا صنعتكده‌اي (دارالصناعة) برپا ساختند. اين شهر در دوره‌ٴ خانخاني اميران اندلس‌، پاي‌تخت فرمان‌روايان عامري (خاندان منصوربن ابي‌ عامر) بود. ـ و.
Alfonsus Vargas Toletanus, A. Fernandi de Toledo y Vargas, A. de Hispania, A. Hispalensis .3