كه مشخص‌تر است‌، و از اين گذشته‌، آنچه درباره‌ٴ او مي‌دانيم مديون مآخذ چيني هستيم‌، نه‌ عربي‌. اخترشناس ايراني كه در 1267، براي قوبيلاي تقويم تازه‌اي استخراج كرد ــ تقويم يه ــ لو ــ هرگز مورد استفاده قرار نگرفته بود. اين تقويم به تقويم ده‌هزار ساله موسوم شد،1 و شايد وجه‌ تسميه‌ٴ آن تكميل اصول قديم ايراني براساس يك دوره‌ٴ ده هزار ساله بود، ياواژه‌ٴ ده‌هزار به مفهوم‌ ابدي به كار رفته است‌. اين تقويم در دست نيست‌. او هفت آلت نجومي ايراني را معرفي كرد، از جمله ذات‌الحلقي را كه براي عرض 36 درجه ساخته شده بود تا احتمالاً در مدرسه‌ٴ پئينگ يانگ‌ شانسي به كار رود، كه در عرض '6 °36 واقع است‌.
¿ يادداشت مربوط به يه ــ لو چئوتسئاي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌).

هسـو هِـنـگ‌2

اخترشناس چيني‌. در 1209، در هسين ـ چينگ‌، هونان زاده شد؛ در 1281 فوت كرد. با نام‌ وِن چنـگ‌3 تقديس شد؛ لوحه‌ٴ او در 1313، در معبد كنفوسيوس قرار گرفت‌. مستوفي اعظم و رئيس ديوان اخترشناسان در زمان قوبيلاي قاآن‌، كتابي درباره‌ٴ تقويم نوشت‌.4

كو شو ـ چينگ‌5

در 1231، در هسينگ تئاي زاده شد؛ از 1262، در دربار مغول برآمد؛ در 1316، درگذشت‌. اخترشناس و رياضيدان چيني‌. در 1276 قوبيلاي او را مأمور تهيه‌ٴ تقويم تازه‌اي كرد، كه به نام‌ تقويم شو ـ شيه‌6 موسوم شد؛ در 1280، به اتمام رسيد، و از 1281 تا 1367، مورد استفاده‌ قرار گرفت‌. احتمالاً اين او بود كه مثلثات كروي را به صورتي كه مسلمانان تكميل كرده بودند، در چين معرفي كرد. نمي‌توان منشأ اسلامي آن را اثبات كرد، چون از قرار معلوم آثار كو از ميان‌ رفته‌، ولي اين احتمال بسيار زياد است‌. ( ¿ يادداشت مربوط به چا ـ ما ـ لي ـ تينگ‌). او به‌ رصدهاي نجومي متعددي پرداخت‌، و آلات نجومي جالبي ساخت‌. زمان رصدهاي خود را دقيقاً در انقلاب شتوي 1280، تعيين كرده بود. دستياران خود را براي تعيين طول و عرض‌ جغرافيايي به نقاط مختلف چين فرستاد (براساس مبدأ جغرافيايي پئي ـ پينگ‌).
رساله‌هاي مقدماتي درباره‌ٴ موضوع‌هاي نجومي نوشت‌.
دوتا از ابزارهاي كو مربوط به سال 1279، هنوز در پئي ـ پينگ باقي است‌: يك ذات‌الحلق و يك اسطرلاب تام‌. سپاهيان آلماني در سال 1900 يا 1901، آنها را به پوتسدام بردند، ولي‌

Wan-nien-li .1
Hsu Heng .2
Wen Cheng .3
Shou jih li .4
Kuo Shou-ching .5
Shou-shih-li .6