‌ سده‌هاي ميانه است‌.
كتاب ژوانويل را در كنار كتاب‌هاي ويلاردوان (سيزدهم ـ 1) و فرواسار (چهاردهم ـ 2) مي‌توان يكي از سه اثر كلاسيك تاريخ‌نگاري فرانسه در سده‌هاي ميانه دانست‌.
به‌علت قدرت تجسم و خلوص نثر فرانسه‌اش‌، او را مي‌توان از پيش‌گامان مونتني (1553 ـ 1692) و لافونتن (1621 ـ 1695) به‌شمار آورد.
خاطرات ژوانويل حاوي متني از وصاياي سن لويي است كه تاحدي با ساير روايات اين متن‌ مهم فرق دارد آن را لويي براي تهذيب اخلاق فرزندانش نوشته است‌. خاطرات محصول دوران‌ پيري ژوانويل است‌، تنها اثرش كه محصول دوران جواني او بود شرحي است كه در سال‌هاي‌1250 ـ 1251 در عكا نوشته است‌. در واقع يك كتابچه‌ٴ نقاشي است داراي 36 تصوير اخلاقي‌ هريك همراه با شرحي مختصر. تنها يك نسخه از آن (كتاب‌خانه‌ٴ ملي پاريس‌) به‌دست ما رسيده‌ است‌، كه متن اصلاح‌شده در سال 1287 را تنها با 26 تصوير نشان مي‌دهد.
مقايسه‌ٴ ژوانويل با ژان دومون (سيزدهم ـ 2) جالب است‌، مخصوصاً اگر خواننده در نظر داشته باشد كه اين دو نويسنده‌ٴ بزرگ فرانسوي معاصر بوده‌اند. البته احتمال دارد ژان دومون پس‌ از ژوانويل متولد شده باشد و از اين رو، معاصر جوان‌تر او بوده است‌، با اين‌كه او بخشي از داستان گل سرخ خود را در حدود 1268 ـ 1285 (پيش از 1280؟) نوشت‌، ولي ژوانويل تا سال‌1309خاطرات خود را هنوز ننوشته بود، يعني تا يك نسل پس از آن‌. علي‌رغم آن‌، ژوانويل‌ اشراف‌زاده‌اي دقيقاً متعلق به گذشته‌، ولي ژان بورژوايي معرف آينده است‌.

4. كشـورهـاي ژرمنـي‌

اتـوكـار اشتيـريـايـي

اتوكار اشتيريايي‌،1 شاعر تعليمي‌، كه در دهه‌ٴ چهل سده‌ٴ سيزدهم در اشتيرياي عليا زاده شد و درحدود سال 1309 وفات يافت‌. فرزند مينه‌سانگر [خنياگر] معروفي بود. زيمولر و ديگران نام‌ خانوادگي او را هورنِك نمي‌دانند. لورنتس گويد كه او شهسوار بود، ولي ديگران در اين ادعا ترديد دارند. از تاريخ منظوم او پيداست كه شخص عادي (غيرروحاني‌) و از اتباع اتوي دوم‌ ليختن‌اشتايني بوده است‌. اتوكار گويد كه فن شعر را نزد كنراد روتنبرگي تحصيل كرد (كه جز اين درباره‌اش چيزي نمي‌دانيم‌) و او يك‌چند در دربار شاه مانفرد (شاه 1258 ـ 1266) به سر برده بود. اتوكار تاريخ سال‌هاي 1250 تا 1309 را به شعر آلماني نوشت‌. او احتمالاً در سال‌هاي

Ottokar von Horneck or von Steiermark .1