جـعفر حلّـي‌

نجم‌الدين ابوالقاسم جعفربن محمدبن يحيي‌بن سعيد1 حلي [معروف به‌] محقق حلّي‌. فقيه‌ شيعي از حله بر كرانه‌ٴ فرات سفلا برخاست‌. در بغداد برآمد، و در آخرين روزهاي خلافت‌ عباسي‌، شهرت يافت (مستعصم‌، آخرين خليفه‌ٴ عباسي‌، در 1258، كشته شد). او در حدود 1277، درگذشت‌. مشهورترين كتاب فقه شيعي به نام كتاب شرائع‌الاٴسلام را نوشت‌.

نسفي‌

حافظ الدين ابوالبركات عبداللّه‌بن احمد نسفي (منسوب به نسف در جنوب سمرقند) متكلم و فقيه حنفي‌. او در 1285، در بخارا بود، و در 1310 ـ 1311 درگذشت‌.
آثار متعددي در باب فقه‌، حديث‌، و قرآن نوشت كه كافي است چندتايي را ذكر كنيم‌:
1 ـ منارالاٴنوار في اصول‌الفقه‌، كه اگر از روي شرح‌ها و تحريرهايش داوري كنيم‌، شهرت زيادي‌ يافت‌. اين كتاب شامل عقايد جالبي در باب نقد احاديث است‌.
2 ـ الوافي في الفروع‌، در 1285، در بخارا به اتمام رسيده است‌.
3 ـ كنزالدقائق في الفروع‌، كه تلخيص كتاب فوق‌الذكر است‌. هر دو تأليف مجموعه‌ٴ فقه حنفي‌ به شمار مي‌رود. (فقه شامل دو قسمت بود: اصول و فروع‌. كتاب اول از اصول و دو كتاب بعدي‌ از فروع‌، يعني كاربردها بحث مي‌كند).
اين نسفي را نبايد با عمربن محمد موٴلف العُمدة في العقايد (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دوازدهم‌)، اشتباه‌ كرد.
¿ يادداشت مربوط به نصيرالدين طوسي‌.

ح‌. هند

هِمادري‌2

حقوقدان و پزشك هندي‌. وزير و كاتب دو تن از فرمانروايان سلسله‌ٴ يادَوَه‌، در دِواگيري‌ (دولت‌آباد در ايالت حيدرآباد) بود: مهادِوا (1260 ـ 1271)، و راماكاندرا (1271 ـ 1309).
او يكي از موٴثرترين مجموعه‌هاي قوانين و مقررات را تأليف كرد، به نام كاتوروارگاسينتاماني‌3. اين كتاب مانند ساير آثار مشابه بسيار جالب است‌، چون حاوي منقولات زيادي از آثار پيشين‌ است كه اغلب از ميان رفته‌اند.

1. يا جعفربن حسن‌بن يعقوب‌بن سعيد. اغلب او را جعفربن سعيد مي‌نامند.
Hemadri .2
Caturvargacintamani .3