درخت زندگي نزد قرائيه همان اعتباري را داشت كه سراج‌المنير نزد رابيان و دست‌كم در همان‌ حد، مقايسه‌ٴ هارون و ابن ميمون مجاز است‌. تأثير او در ميان قرائيه از نوشته‌هاي كالب افندي‌پولو (يا افندوپولو) (ادرنه پيش از 1430 ـ قسطنطنيه حدود 1499)1 معلوم مي‌شود. او در سال 1497 براي‌ آن كتاب فهرستي تهيه كرد و سمحه (اسحاق‌) بن موسي لُوظْقي (متوفا 1766)، موسي بن سموئيل‌ قَلَعي‌، و سمحه بن سليمان بر آن شرح‌هايي نوشتند (دو تن آخر را نتوانستم بشناسم‌).
2. باغ لذت‌. كتاب احكام‌، هم‌چنان‌كه موٴلف خود آن‌را نام داده است‌. اين كتاب در سال‌1351ـ 1352 در قسطنطنيه در 194 فصل تأليف شده و كامل‌ترين كتاب فقه قرائي به‌شمار مي‌رود و معادل قرائي چهار رديف (اربع طوريم‌) يعقوب بن عاشر است‌، كه اندكي پيش‌از آن‌ تأليف شده بود، يا اگر مقايسه كنيم‌، قابل قياس با سراج‌المنير ابن ميمون است‌. به عقيده‌ٴ هارون‌، قانون از چهار مأخذ به‌دست آمده‌: تورات‌، عقل‌، سنت‌، اجماع‌؛ عقيده‌اي كه يادآور فقه اسلامي‌ است‌. مثلاً به عقيده‌ٴ شافعي (نهم ـ 1)، چهار ركن فقه عبارت است از: قرآن‌، قياس‌، حديث و اجماع‌. هارون اصغر هم مانند هارون اكبر از اصل پاداش يافتن در برابر رنج و اندوه دفاع كرد و حتي آن را شامل حيوانات نيز ساخت‌.
كالب افندي‌پولو دفاعيه‌اي از باغ لذت در پاسخ موسي بن يعقوب اشكنازي (ليتواني 1449 ـ كريمه‌، آغاز سده‌ٴ شانزدهم‌) و هم‌چنين يك شرح اخترشناسانه با عنوان كمال حُسن درباب‌ بخشي از آن نوشت‌.
3. تاج شريعت‌. تفسيري بر تورات‌، در سال 1362 نوشته شده است‌. هارون از تفسير مفاهيم‌ ظاهر الفاظ در برابر تفسير ((روحاني‌)) دفاع مي‌كند؛ ولي خود گه‌گاه به تمثيل روي مي‌آورد. او در اين شرح بيشتر تحت تأثير ابن عزرا است‌.

د. اسلام‌

1. يمن‌
مـوٴيـد باللّـه‌

الموٴيد باللّـه يحيي‌بن حمزه‌، متكلم زيدي كه در يمن برآمد (1270 ـ 1348م‌/669 ـ 749 ه ق‌).
او در اينجا به‌عنوان معرف بسياري متكلمان زيدي ذكر مي‌شود. آثار زيادي نوشت كه‌ مهم‌ترينش كتاب الانصار گفته مي‌شود برجسته‌ترين كتاب فقه زيدي است‌.
زيديه از فرقه‌هاي مذهب شيعه است‌، كه برخلاف اثني‌عشريه و سبعينيه كه دوازده و هفت‌

1. به عقيده‌ٴ ماركُـن (دايرةالمعارف يهود 1، 922 ـ 27، 1928) كالب‌بن الياس افندي‌پولو در سال 1454 در ادرنه زاده شد و پس‌از 1523 درگذشت‌. تاريخي كه‌ ذكر كرده‌ام‌، از چاپ انگليسي آن (ج 1، ص 222 ـ 223، 1901) است‌.