الثابتة المُصَوًر است كه يكي از سه شاه‌كار نجوم رصدي مسلمانان به شمار مي‌رود (دو شاه‌كار ديگر متعلق به ابن يونس در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم و الغ بيك در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ پانزدهم است‌).

ابن اعلم‌

ابوالقاسم علي بن حسين علوي شريف حسيني در دربار عضدالدوله‌ٴ ديلمي (نك‌) برآمد؛ در 985 در بغداد درگذشت‌. منجم مسلمان‌. صحت رصدهايش مورد تحسين قرار گرفته بود؛ زيجي‌ تأليف كرد كه دست كم تا دو قرن علاقه‌مندان بسيار داشت‌.

صاغاني‌

ابوحامد احمد بن محمد صاغاني اسطرلابي‌، از مردم صاغان در نزديكي مرو، در بغداد بلندآوازه‌ گشت‌، و در 990 درگذشت‌. رياضي‌دان‌، منجم‌، مخترع و سازنده‌ٴ ابزارهاي نجومي‌. در رصدخانه‌ٴ شرف‌الدوله به كار پرداخت و احتمالاً ابزارهايي را ساخت كه در آنجا مورد استفاده قرار مي‌گرفت‌. تثليث زاويه‌.

ابوالوفا

ابوالوفا محمود بن محمد بن يحيي بن اسماعيل بن عباس بوزجاني‌، در سال 940 در بوزجان‌ قهستان زاده شد، در بغداد پرآوازه گشت‌، و در 997 يا 998 در آنجا درگذشت‌. منجم و از بزرگ‌ترين رياضي‌دانان مسلمان‌. از آخرين مترجمان و شارحان آثار يوناني به عربي‌. شروحي بر آثار اقليدس‌، ديوفانتوس و خوارزمي نوشت (همه گم شده‌)؛ و زيجي (الزيج الواضح‌) تأليف كرد كه احتمالاً اقتباس متأخري از آن در دست داريم‌؛ و كتابي در اعمال روزمره‌ٴ حساب پرداخت (به‌ نام كتاب‌الكامل‌) كه احتمالاً برگردان ساده شده‌اي است از مجسطي‌. كتاب هندسه‌ٴ عملي (به نام‌ كتاب‌الهندسه‌)1 به صورت فعلي آن شايد كار يكي از شاگردان اوست‌.
معلومات نجومي او چندان برتر از بطليموس نبود. او وارياسيون حركت ماه‌2، يا ناهمواري‌ سوم در حركت آن را كشف نكرده‌. او صرفاً از قسم دوم تفاوت حركت ماه‌3 بحث كرده كه اساساً غير از وارياسيون ماه است كه توسط تيكو براهه كشف شد.
حل مسائل هندسي با يك بار گشودن دهانه‌ٴ پرگار. ترسيم مربعي معادل مربع‌هاي ديگر. چند

1 .هندسه به معني مهندسي‌، مساحي و مخصوصاً معماري‌.
variation .2
3 .در مجسطي بطليموس به صورت Prosneysis آمده‌.