نخستين اقامت ابن خلكان در قاهره در سال 1256، آغاز شد؛ ولي در ايام اشتغالش در دمشق‌ معوق ماند؛ آخرين شرح حال اين تحرير اول (شماره‌ٴ 817) متعلق به جدش يحيي‌بن خالد برمكي (چاپ دوسلان‌، ج 4، ص 103 ـ 114) است‌. در اثناي ده سال (1260 ـ 1270)، اقامتش‌ در دمشق در مقام قاضي‌القضات فرصت كمي براي ادامه‌ٴ مطالعه داشت‌، ولي از انديشيدن درباره‌ٴ شرح احوال باز نماند و تصميم گرفت آنهارا مفصل‌تر سازد. وقتي در 1270، به قاهره بازگشت در تمام كتاب تجديد نظر نكرد، بلكه قريب پنجاه شرح حال ديگر بر آن افزود (همه مربوط به حرف‌ ((ي‌))) كه خيلي مفصل‌تر از شرح حال‌هاي قبلي بودند. او اين اضافات را در 1274، به اتمام‌ رساند. براي كسب اطلاعات صحيح زحمات زيادي كشيد؛ ازجمله براي جستجوي انساب‌، ضبط تلفظ صحيح اسامي‌، ذكر خصايص برجسته‌ٴ هر شخص و نقل حكايت‌هايي براي‌ روشن ساختن آنها، تعيين تاريخ دقيق تولد و وفات آنان‌. درواقع از بسياري شرح حال‌ها بدان سبب صرف‌نظر كرده كه قادر به يافتن تاريخ دقيق وفات صاحبانشان نبوده است‌.
وفيات‌الاعيان‌، برخلاف ساير آثار شرح حالي عربي‌، اولين اثري است كه به افراد برجسته‌ٴ همه‌ٴ طبقات مربوط مي‌شود. موٴلف سعي كرده كتاب را طوري بنويسد كه تا حد امكان خواننده‌ اطلاعات كامل‌تري به دست آورد. او را (سر ويليام جونز) با بوزوِل مقايسه كرده‌، اين مقايسه‌ نارساست‌، ولي روي هم رفته درخور توجه است‌. نسخه‌ٴ اصلي وفيات در موزه‌ٴ بريتانياست‌.
دو ذيل بر وفيات‌الاعيان نوشته‌اند: الف‌) تالي كتاب وفيات‌الاعيان از موفق فضل‌اللّه‌بن ابو محمد فخر الصقاعي درباره‌ٴ شرح احوال مشاهير مصر و شام كه در اثناي سال‌هاي 1261 و 1325، درگذشته‌اند؛ ب‌) فوات‌الوفيات از محمد بن شاكر كُتُبي (وفات‌: 1363).
نويسندگان بسياري به تلخيص و گلچيني وفيات‌الاعيان پرداخته‌اند، كه نخستين آنان‌ موسي‌بن احمد پسر موٴلف (متولد قاهره در 1253)، بود. دو نفر وفيات را به فارسي ترجمه‌ كردند: الف‌) يوسف‌بن احمدبن محمدبن عثمان (تاريخ اتمام در 1495)؛ ب‌) كبيربن اويس‌بن‌ محمد لطيفي معاصر با شاه سليم اول (1512 ـ 1520).

ابن راهب قبطي‌

ابوشاكر بطروس‌بن ابوكرم‌بن مهذب‌، معروف به ابن راهب قبطي‌، مورخ مسيحي در حدود 1270 ـ 1282، برآمد.
در حدود 1270 ـ 1271، شماس صومعه‌ٴ منوفيزيتي دارالمعلقه در فسطاط بود؛ در 1282، هنوز زنده بود. او تاريخ مشرق را از زمان خلقت تا 1258 ـ 1259، شامل شرحي از هفت شوراي‌ جهاني مسيحيت به زبان عربي نوشت‌.