كتاب تغييرات‌. بخشي از اين شرح موسوم است به هوانگ - چي چينگ - شيه شو، كه غالباً زير نام‌ اندر تحقيق پديده‌ها 1 چاپ شده است‌.

چو تون - ئي‌

چو تون - ئي‌2 يا چوتسه لقب ديني يوان تسئونگ گرفت‌. در 1017 زاده شد، در 1073 درگذشت‌. بنيان‌گذار نهضت كنفوسيوسي عصر سونگ‌، موسوم به هسينگ لي‌3. شروحي بر كتاب تغييرات نوشت‌: ئي چينگ‌، يا نمودار اصل غايي‌؛ تئاي چي تئو، كه در آن بر ثنويت‌ جهان‌شناسي قديم چيني فايق مي‌شود؛ و رسالهٴ كبير يا تئونگ شو.
رهبران مكتب كنفوسيوسي سونگ گروه پنج نفري فعالي را تشكيل مي‌دادند، موسوم به پنج‌ استاد4. چوتون - ئي نخستين ايشان بود، و برادران چئنگ‌، به نام‌هاي چئنگ هائو5 و چئنگ تسه‌6 (لويانگ در هوان از 1032 تا 1085)، و چئنگ ئي‌7 (لويانگ در هونان از 1020 تا 1076). پنجمين‌ و آخرين نفر چوهسي كبير8 بود (نك نيمهٴ اول سدهٴ دوازدهم‌). اين آيين نوكنفوسيوسي كاملاً با مذهب اصلي تفاوت داشت و متكي بر افكار ماوراي طبيعي بود كه با روح كنفوسيوسي آشنايي‌ نداشت‌. اين يك آيين التقاطي بود كه داراي عناصر تائويي و بودايي فراواني بود.

شن كوا

شن كوا يا چئن هو9 در 1030 در چين - تئانگ‌، چكيانگ زاده شد، در 1093 در شنسي‌ درگذشت‌. مؤلف‌، رياضي‌دان‌، منجم‌، ابزارساز، زماني رئيس مدرسهٴ هان لين‌. كتابي در طب‌ نوشت به نام سو - شن ليانگ - فانگ‌، ولي بيشتر به خاطر مجموعهٴ 26 مقاله‌اش به نام گفته‌هايي‌ از سيلاب رؤياها10 شهرت دارد. اين مجموعه منقسم بر 17 بخش است كه از معماري و علوم و فنون مختلف‌، ولي بيش از همه از رياضيات و موسيقي بحث مي‌كند. حاوي اصول مقدماتي‌ اندازه‌گيري مساحت و حجم‌ها، قديم‌ترين نمونهٴ چيني از جمع‌بندي تصاعدها، قديم‌ترين اشارهٴ صريح به عقربهٴ مغناطيسي در همهٴ آثار مكتوب‌، و قديم‌ترين توصيف چاپ به وسيلهٴ حروف‌ متحرك است‌.11 در 1074 تقويم تازه‌اي تهيه كرد.

Kuan-Wu .1
Chou Tun-i .2
3 .ترجمهٴ اين كلمه دشوار است‌، Hsing يعني منش و li به معني خرد يا سخن است‌.
wu tzu .4
Ch'eng Hao .5
Ch'eng Tzu .6
Ch'eng I .7
Chu Hsi .8
Ch'en Huo ,Shen Kua .9
Meng-ch'i Pi-t'an .10
11. راجع به عقربهٴ مغناطيسي فقرهٴ فيزيك را در زير و راجع به حروف متحرك يادداشت مرا دربارهٴ پي‌شنگ (نيمهٴ اول سدهٴ يازدهم‌) ببينيد.