فصل هفدهم‌

مترجمان‌

(نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم‌)

توجه‌. خواننده بايد به‌خاطر داشته‌باشد كه تنها مترجمان مهم‌، يا بيشتر كساني كه كار اصلي‌شان ترجمه بوده‌، در اين فصل موردبحث قرار گرفته‌اند. براي بررسي كلي همه‌ٴ ترجمه‌ها َّ قسمت ج از فصل پانزدهم‌. اطلاعات بيشتر درباره‌ٴ ساير مترجمان و ترجمه‌هايشان را به‌وسيله‌ٴ فهرست پاياني كتاب به‌آساني مي‌توان به‌دست آورد.

1 ـ الف‌. ترجمه از عربي به عبري

يوسف بن يوشع اول هَه ـ لُرقي

پزشك و عالم يهودي اسپانيايي‌، كه به ابن ويوس (ويواس‌، بيباس‌) هم معروف بود. او يا اسلافش از لُركا در نزديكي مرسيه برخاسته بودند، از آن رو به لُرقي معروف شد. در سال 1372 درگذشت‌.
او مقالات في‌صناعةالمنطق ابن ميمون (1151) را، كه موسي بن تِبُّون (سيزدهم ـ 2) در سال‌ 1354 به عبري ترجمه كرده‌بود، اصلاح و آن را به شاگردش عزرابن سليمان بن گاتينيو اهداكرد، كه او در حدود 1356 ـ 1372 در سرقسطه و آگرامونت (لِريدا) مي‌زيست‌. اين كتاب مدت‌ها يگانه متن درسي منطق در محافل يهودي بود، ولي تأثير آن بيشتر از طريق ترجمه‌ٴ قبلي‌ موسي بن تِبّون و تاحدي به‌صورت فرعي از طريق ترجمه‌ٴ اَحطب بن اسحاق (سيزدهم ـ 2) محسوس شد.
او كتابي فلسفي هم درباب عناصر اربعه نوشت‌.
احتمالاً وي پدر يوشع بن يوسف ابن ويوِس لُرقي و پدربزرگ يوسف بن يوشع لُرقي دوم‌ بوده است‌.