دانست‌. تعدادي از درختان ميوه‌، تاك را در مورد شرم‌آوري به توطئه و خيانت متهم مي‌كنند. هدف رساله‌ٴ جنبه‌ٴ اخلاقي و طنزي دارد. آن را به‌خاطر نبودن چيز بهتري ذكر كردم‌. اين داستان‌ درختاني را كه در آن زمان‌، در ميان يونانيان بيشتر معروف بود به‌ما معرفي مي‌كند، و فقط همين‌. رواج آن حيرت‌انگيز بود، و از ترجمه‌هاي اسلاوني و تركي آن هم همين قبيل اطلاعات‌ گياه‌شناسي را مي‌شود اخذ كرد.

6. لاتيني‌. رواج مداوم تاريخ طبيعي پليني را مي‌توان از رساله‌ٴ رابرت كريكليدي و از مجموعه‌ٴ ديگري دريافت كه ربرتوريني بر آن مقدمه‌اي نوشته است‌.
آلن ليلي جانورنامه‌اي نوشت‌. تاريخ سيسيل‌، تأليف هوگو فالكاندوس داراي اطلاعات‌ گران‌بهايي راجع به كشت نيشكر و گياهان ديگر است‌. بورگونديوي پيزايي قسمتي از كتاب‌ كشاورزي را در باب تاكستان از يوناني ترجمه كرد. هيچ‌يك از اين آثار داراي اهميت خاصي نبود.
در اين اثنا، برجسته‌ترين طبيعيدان قرون وسطا، در خانقاهي واقع در بينگن بر كرانه‌ٴ راين‌ برمي‌آمد. او راهبه‌اي بنديكتي بود به نام هيلدگارد ــ رئيس دير يا قديسه‌ٴ رسمي نبود، با اين حال‌ مي‌توانست قديسه باشد. مهم‌ترين اثرش به نام فيزيكا، دايرةالمعارف واقعي علوم طبيعي و طب‌ بود، با توجه مخصوص به گياهان‌؛ در آن نام آلماني قريب هزارگياه و جانور را داده است‌.

7. زبان‌هاي محلي‌. مجموعه‌داستان‌هاي جانوران كه با نام قهرمانش رنارد روباه معروف است‌، جانوراني را كه در آن هنگام براي مردم بيشتر آشنا بود معلوم مي‌كند، هم‌چنين نشان مي‌دهد كه‌ ويژگي‌هاي رواني اين جانوران تا چه حد به‌خوبي ارزيابي شده است‌.
سانچوي ششم ال سابيو شاه ناوار در 1180، قانون شكاري به زبان اسپانيايي صادر كرد، كه بعد از قوانين جنگل كنوت كبير، قديمي‌ترين قانون مدون در نوع خودش بود. براي درك صحيح اوضاع‌ شكار، اين قانون ارزش خاصي دارد و ممكن است ما را در تفسير رساله‌هاي بازداري ياري كند.

8. هندي‌. هماكاندرا، لغت‌نويس بزرگ جايني‌، يك واژه‌نامه‌ٴ گياهي به‌زبان سانسكريتي تأليف كرد.

9. چيني‌. فعاليت چينيان زياد نبود، ولي بسيار اصيل بود ــ هم‌چنان‌كه تاكنون دريافته‌ايم كه از آنان انتظار داشته باشيم‌.
لو شوي هنرمند مجموعه‌اي از چهل و پنج نقاشي فراهم كرد كه كشت برنج‌، پرورش كرم‌ ابريشم‌، و صنعت ابريشم را نشان مي‌داد.
هان چئان ـ چيه فرماندار ون ـ چو در چكيانگ‌، رساله‌اي درباره‌ٴ پرتقال نوشت‌، و در آن‌ بيست و هفت نوع پرتقال را توصيف كرد و كشت و پرورش آنها را شرح داد. اين قديمي‌ترين اثر درباره‌ٴ مركبات در ادبيات سراسر جهان است‌.
فان چئنگ ـ تا رساله‌اي درباره گل داودي نوشت و سي و پنج نوع آن را، كه خود پرورش داده‌ بود، شرح داد.