486ـ502، 1933؛ ايسيس ش 21، ص 367) موٴيد آن است‌. بي‌شك‌، بيشتر آن به سده‌ٴ پانزدهم‌ مربوط است‌، ولي در اين‌جا بي‌فايده نيست محصولات آلماني را كه بلافاصله پس از آغازگري‌ ايتالياييان در سده‌ٴ چهاردهم به‌دست آمد ذكر كنيم‌. به‌گفته‌ٴ دوراند، نخستين نقشه‌هاي ملل اروپاي‌ شمالي را اينك مي‌توان با اطمينان در نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ پانزدهم و شايد در دهه‌ٴ سوم آن جاي داد. دوراند نظريات خودش را در كتابي بسط داد كه مقارن حمله‌ٴ آلماني‌ها، در ليدن چاپ شد، ولي‌ هنوز نسخه‌اي از آن به‌دستم نرسيده است (ژانويه‌ٴ 1947).
سرانجام‌، چند گزارش داريم كه زايران آلماني بيت‌المقدس درآن‌باره نوشته‌اند. به‌گفته‌ٴ روريشت (1890) پنج رساله دردست است‌.
توجه كنيد كه پنج گزارش فوق‌الذكر همه به آلماني است‌، احتمالاً جز يكي (متن آلماني هم‌ ممكن است عنوان لاتيني داشته باشد). اين را مي‌توان انتظار داشت‌. چنين مطالبي براي اهل‌ علم نوشته نمي‌شد، بلكه براي تهذيب موٴمنان و استفاده‌ٴ زايران بعدي بود.
7. اسكانديناوي‌. توصيفي از بيت‌المقدس به‌زبان ايسلندي از اواسط سده‌ٴ چهاردهم‌، اگر نه‌ پيش از آن‌، در همان مجموعه‌اي است‌1 كه سفرنامه‌ٴ نيكولاس سايموندارسن (دوازدهم ـ 2) وجود دارد. اين سفرنامه چنين آغاز مي‌شود: ((در قسطنطنيه كليسايي به نام اياصوفيه وجود دارد...)). در همان مجموعه‌، آثار جغرافيايي ديگري هم به‌زبان ايسلندي وجود دارد كه من نتوانستم به‌ بررسي آنها بپردازم‌.
گروئنلند پيش از پايان سده‌ٴ نهم توسط ايسلنديان كشف شد و يك قرن بعد، محل‌ سكونت شد. اين سرزمين تا پايان جمهوري ايسلند، يك مهاجرنشين ايسلندي باقي ماند. ايسلنديان در سال 1262 استقلالشان را از دست دادند و مطيع نروژ شدند؛ در سال 1380 و خود نروژيان زير سلطه‌ٴ دانماركيان درآمدند. بنابراين‌، از سال 1262 تا 1380 گروئنلند مستعمره‌ٴ نروژ بود.
از اين‌رو، عجيب نيست اگر دريانوردان‌، كشيشان‌، مأموران اداري يا ماجراجويان نروژي را عازم گروئنلند بيابيم‌. ايوار باردارسون در سال 1341 (يا 1349؟)، توسط اسقف برگن به‌ گروئنلند فرستاده شد. وي تا سال 1379 در آن‌جا باقي ماند. او شرحي درباره‌ٴ گروئنلند نوشت كه‌ اصل (نروژي‌) آن در دست نيست‌، ولي بخشي به‌صورت ترجمه‌ٴ دانماركي باقي است‌. بيورن‌ اينارسُن يورسالافارِر در سال‌هاي 1385 ـ 1387 از گروئنلند ديدار و با دو اسكيمو، كه نجاتشان‌ داده بود، در آن‌جا زندگي كرد.
احتمال زيادي دارد دريانوردان نروژي يا ايسلندي از گروئنلند روانه‌ٴ آن بخش از كرانه‌هاي

1.Codex arnamagn, 194, p. 736, Copenhagen.