كتاب اسب‌شناسي و بيطاري از عربي به ارمني ترجمه شود. رسالات عربي در اين زمينه‌، به‌ويژه‌ در عصر مماليك بسيار معروف بودند.

د. اسـلام‌

ابـن لُـيون‌

ابو عثمان سعدبن احمد بن لُـيون تُـجيبي‌، نويسنده‌ٴ مسلمان اندلسي در زمينه‌ٴ كشاورزي و بسياري موضوعات ديگر (متوفا 1349م‌/ 750 ه ق‌).
نسبت تُجيبي حاكي از وابستگي او به خانواده‌ٴ معروف بنوتجيب است كه شعبه‌اي از آن در المريه اقامت گزيد. ابن لُـيون احتمالاً در آن شهر زاده شد، ولي چندي در غرناطه مي‌زيست‌، چون ابن خطيب (چهاردهم ـ 2)، از جمله‌ٴ شاگردان او بود. او در 30 اوت 1349م‌/ 14 جمادي‌ثاني 750 ه ق در المريه از بيماري طاعون درگذشت‌.
مهم‌ترين تأليف او ارجوزه‌اي است در 1500 بيت راجع به كشاورزي و جاليزكاري به‌نام‌ ابداع الملاحه و انهاءالرجاحه في اصول صناعة الفلاحه‌، كه در آن نويسندگان آثار معروف كشاورزي‌ عربي نام برده شده‌اند. اين ارجوزه توجه زبان‌شناسان را جلب كرده‌، زيرا حاوي بسياري واژه‌هاي‌ لاتيني ـ اسپانيايي است‌.

المجـاهـد علـي رسـولـي‌

ملك المجاهد علي بن داود، پنجمين سلطان سلسله‌ٴ معروف رسولي يمن بود و از سال 1321م‌/ 721 ه ق تا 1362م‌/ 764 ه ق حكومت داشت‌. او رساله‌ٴ معتبري در پرورش اسب و ساير حيوانات نوشت‌.
اين تأليف‌، كه كتاب الاقوال الكافية والفصول الشافية في علم البيطرة نام دارد، در شش باب است‌ راجع به پرورش‌، نگه‌داري و تربيت حيوانات اهلي‌، از قبيل اسب‌، استر، خر، شتر، فيل‌، گاوميش‌، گوسفند و گاو. در آن مطالب جالبي براي جانورشناسان‌، دام‌داران و دام‌پزشكان وجود دارد، به‌ويژه از لحاظ، شتر و فيل با ارزش است‌، چون رساله‌ٴ ابن مُنذِر منحصراً درباره‌ٴ اسب‌ است‌. در كتاب الاقوال مطلبي درباره‌ٴ طاعون موحشي آمده‌، كه موجب از ميان رفتن اسبان يمن‌ درحدود سال 1327م‌/ 728 ه ق شد. در اين كتاب از آثار عربي و در عين حال از تجارب خود موٴلف استفاده شده است‌.
فخرالدين بن احمد بن مولا خضر رودباري در سال 1837م‌/ 1253 ه ق اين كتاب را براي‌ والي كردستان به فارسي ترجمه كرد.

ابـن مُـنـذِر

ابوبكر بن بدرالدين بن منذر بيطار. دام‌پزشك مسلمان‌، كه در زمان سلطان مملوك ناصرالدين‌