زمان رهبانيت ايرلندي به دوران قديس پاتريك برمي‌گردد. نمو آن به‌طور چشم‌گيري سريع‌ بود، و به زودي ايرلند يكي از مهم‌ترين كشورهاي غرب‌، و پرورشگاهي شد براي بسياري از فعاليت‌هاي مبشران در تقريباً هر منطقهٴ مهم اروپاي شمالي و مركزي‌. سهم هيچ كشوري در مسيحي كردن جهان آن روزگار به اندازهٴ آن جزيرهٴ كوچك نيست‌.

ترجمه‌هاي كتاب مقدس‌

در سدهٴ پنجم يا ششم براي اول بار ترجمه‌اي به زبان حبشي فراهم شد. ترجمهٴ ارمني پيش از نيمهٴ سدهٴ پنجم پديد آمد. اين ترجمه به وسيلهٴ مسروپ (نك فقرهٴ ي‌) آغاز و توسط موسي‌ خورني (نك‌) تكميل شد. ما ترجمهٴ گرجي يا ايبري را هم به مسروپ مديونيم‌. ترجمه‌هاي‌ حبشي‌، ارمني و گرجي‌، همه از ترجمهٴ هفتاد نفري اخذ شده بود. ولي ترجمهٴ حبشي صرفاً روايت يوناني كتاب مقدس را عرضه مي‌كرد، حال آن كه متون ارمني و گرجي بر تحقيقات‌ اوريگن مبتني است‌، هم‌چنان كه قطعاتي از روايت عبري را هم متضمن است‌.

نسطوريت‌

نسطوريوس‌1 كشيش مسيحي در گرمانيكيا2، در نزديكي كوه توروس زاده شد، و در 428 به‌ مطراني قسطنطنيه رسيد. هوشمندي و حميت مفرط، بيش از اختلافات مسلكي موجب آن شد كه او قرباني حسادت‌ها و تحريكات شود و در 431 در شوراي افسس از مقام خويش خلع گردد. نسطوريس به صومعه‌اي در انطاكيه پناه برد، در 435 او را به البطرا در عربستان و پس از به‌ واحةالكبري در مصر عليا تبعيد كردند، و متحمل مصايب زيادي شد تا پس از 450 درگذشت‌. اصول بدعتي كه به آيين او منسوب است تأكيدي است بر اين كه تركيب كامل طبايع آسماني و بشري در شخص مسيح ممكن نيست‌، و اظهار اين كه مريم مادر عيسي را نبايد مادر خدا ناميد. با اين حال‌، به نظر مي‌رسد بدعت موسوم به نسطوريت مبين افكار نسطوريوس نيست‌، بلكه‌ تحريف آن است‌.
نسطوريان به سوي شرق مهاجرت كردند و بسياري‌شان به ادسا (رها) رفتند، جايي كه در آن‌ يك مدرسهٴ طب چندين قرن رونق داشت‌. تا 489 مدرسهٴ ادسا زير نفوذ نسطوريان بود، تا در آن‌ هنگام به فرمان امپراتور زنون بسته شد. اين امر موجب تازه‌اي براي انتشار نسطوريان شد، و آنان‌ كه شور زيادي براي تبليغ داشتند، آيين خود را به سراسر آسيا بردند. حتي اگر كسي به نتايج ديني‌

Nestorios .1
2. Germanicia = ماراس‌