درباره‌ٴ سموئيل بن عباس ¿ فصل نوزدهم مربوط به رياضيات و اخترشناسي‌.

ابن مُدَوًر

سديد(الدين‌) ابوالبيان بن المدور. قرائي مصري‌، كه نام عبري‌اش معلوم نيست‌، در 1184 ـ 1185، در هشتاد و سه سالگي در قاهره درگذشت‌. پزشك آخرين خليفه‌ٴ فاطمي‌، و بعداً، پزشك‌ صلاح‌الدين ايوبي (1169 ـ 1193)، بود. مجموعه‌اي از تجربه‌هاي خود را با عنوان‌ رسالةالمجربات في‌الطب تدوين كرد.
لوسين لِكرِك‌، الدستورالمارستاني را هم به وي نسبت مي‌دهد. من به تبعيت از اشتينشنايدر ترجيح مي‌دهم الدستورالمارستاني را از معاصر جوان‌تر وي يعني داود بن سليمان (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌)، بدانم‌.

ابن ناقد

ابوالفضائل بن ناقد، ملقب به مهذب‌، چشم‌پزشك يهودي مصري‌، كه در 1188 ـ 1189، در قاهره درگذشت‌. مجموعه‌اي از تجربه‌هاي پزشكي را با عنوان مجرّبات به‌عربي تأليف كرد.

ابن جامع‌

موفق‌الدين شمس‌الروٴسا ابوالمكارم (يا ابوالعشائر) هبةاللّه بن زين بن حسن اسرائيلي‌، پزشك‌ يهودي مصري در فسطاط زاده شد. پزشك صلاح‌الدين (وفات‌: 1193) بود. در زمان خود در مقام طبيب همان اعتباري را داشت كه يك سده‌ٴ پيش‌، علي بن رضوان (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ يازدهم‌)، كسب كرده بود.
آثار طبي متعددي به زبان عربي نوشت‌: كتاب‌الارشاد لمصالح الاٴنْفُس والاجساد، در كليات‌ طب‌، كه پسرش ابوطاهر اسماعيل آن را به‌اتمام رساند، و اغلب او را موٴلف واقعي اين كتاب‌ مي‌دانند؛ شرحي بر مقاله‌ٴ پنجم قانون‌، به نام التصريح المكنون في تنقيح القانون‌؛ توصيف‌ اسكندريه و آب و هواي آن‌؛ و غيره‌.
ارشاد در چهار بخش است‌: 1) كليات‌، پنجاه فصل‌؛ 2) داروها و غذاهاي ساده‌، دو فصل‌؛ 3) بهداشت و معالجه‌، چهل و دو فصل‌؛ 4) داروها و غذاهاي مركب‌، بيست و دو فصل‌، كه فصل‌ بيست و يكم اصطلاحات را به‌ترتيب الفبايي توضيح مي‌دهد، و فصل بيست و دوم اوزان و مقادير را. اگر براساس تعداد نسخه‌هاي خطي داوري كنيم‌، اين كتاب مورد استفاده‌ٴ فراواني بوده است‌.
دو رساله‌ٴ او درباره‌ٴ ليمو و ريواس و فايده‌هاي آنها را ابن‌بيطار (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌) در تأليف خود نقل كرده است‌.