مجاور مارمتي بود و از آن جا با نام سوروس‌1 به مقام اسقفي رسيد. در 1241، درگذشت‌. همراه‌ يوحنا بار زُعبي نحوي‌، در صومعه‌ٴ بيت قوقا در حذابيه و با كمال‌الدين موسي‌بن يونس در موصل تحصيل كرد. مهم‌ترين تأليفش دايرةالمعارفي است مقدماتي در دو كتاب به نام محاوره‌ كه درباره‌ٴ دستور زبان‌، منطق‌، فلسفه‌، فيزيك و فيزيولوژي‌، رياضيات‌، موسيقي‌، مابعدالطبيعه و الهيات است‌. رياضيات او اقتباس از نيكوماخوس و آثار نوفيثاغوري موجود در زبان عربي‌ است‌. در 1231، كتاب گنجينه‌ها را نوشت كه رساله‌اي ديني در چهار قسمت است‌؛ قسمت‌ چهارم آن راجع به خلقت عالم بيشتر به كيهان‌شناسي و جغرافيا اختصاص دارد. يعقوب اساساً متكلم بود، و علاقه‌ٴ علمي‌اش تحت تأثير مقاصد ديني او قرار داشت‌، و فاقد ذهن نقاد بود.

يا. يهوديان اسپانيا

يهودا بن سليمان هه ـ كُهِن‌

ملقب به ابن مَتْقه‌2. رياضيدان‌، اخترشناس و فيلسوف يهودي اهل طليطله‌، در حدود 1219، زاده شد. در 1237، با فيلسوف فردريك دوم (احتمالاً منظور تئودوريك انطاكي است‌)، سرگرم‌ مكاتبه‌ٴ رياضي بود. در 1247، به دربار امپراتور در توسكاني راه يافت‌. مقارن همان زمان‌، به‌ تدوين رساله‌اي دايرةالمعارفي به زبان عربي پرداخت‌، يا تأليف آن را آغاز كرد، و سپس آن را با عنوان جستجوي حكمت‌3، به عبري ترجمه كرد. كامل‌ترين متن عبري داراي دو قسمت است‌، به‌ ترتيب درباره‌ٴ: (قسمت اول‌) منطق ارسطو، طبيعيات‌، و مابعدالطبيعه (به نقل از ابن رشد)، و شرح‌هاي كتاب مقدس‌؛ (قسمت دوم‌) رياضيات و موضوع‌هاي ديگر. بخش رياضي مشتمل‌ است بر: منتخباتي از كتاب‌هاي 1 ـ 6 و 11 ـ 13 اقليدس‌، همراه با مكاتبه‌ٴ فوق‌الذكر احتمالاً با تئودوريك انطاكي‌؛ اقتباسي از مجسطي با مراجعه به رساله‌ٴ جابربن افلح‌؛ اقتباسي از كتاب‌ بطروجي‌؛ مقدمه‌اي در باب اخترگويي اقتباس از كتاب‌الاربعه‌ٴ بطليموس است‌.

حَرِزي‌

يهودا بن سليمان حرزي‌4 (نام حُفني يا ابن حُفن ظاهراً ناشي از اشتباه است‌)، شاعر، فيلسوف‌، متكلم و پزشك يهودي اسپانيايي‌، مترجم از عربي به عبري (حدود 1170 ـ پيش از 1235).
او در اسپانيا، احتمالاً در غرناطه يا طليطله زاده شد، به تحصيل كلام‌، فلسفه و طب پرداخت‌؛ در حدود 1190، به جنوب فرانسه سفر كرد و مدتي طولاني در مارسي اقامت گزيد، سپس به‌

Severus .1
Judah ben Solomon ha-Kohen, Ibn Matqah .2
Midrash ha-hokmah .3
Judah ben Solomon al-Harizi .4