Nükleer anlaşma: Iran İslam Cumhuriyeti; kaybeden WINS

Muhammed Cevad Zarif ve Laurent Fabius.

İslam Cumhuriyeti ve Batılı ülkelerin nükleer anlaşması, antlaşmanın iki tarafının galip geldiğinin şartları altında imzalanmıştır.. Batı'da, İran'ı askeri bir saldırı olmaksızın nükleer silahlara teslim etmek için, İslam Cumhuriyeti hala nükleer programının tamamen söküldüğü, serbest varlıklarının bir parçası olduğu ve nükleer tesislerinin olduğu bir gerçektir.. Ama kaybedenler ve bu anlaşmanın gerçek kazananlar nelerdir?

Genel olarak, Amerika'nın liderliği bu anlaşmanın en büyük galibi olarak kabul edilmelidir. Batı'nın İran'a karşı gerçek bir noktası yoktu;–Ulusal varlıklara veya dış ticarete erişim hakkı gibi. Ve bir şey karşılığında, İran'ın nükleer tesislerine DNS protokollerinin ötesinde ki tüm nükleer tesislerine sürekli erişim, nükleer programdaki ilerlemenin geliştirilmesi ve İran'daki yüzde 20 uranyumun yok edilmesi gibi büyük ayrıcalıklar elde ettiler.–Bu da potansiyel olarak nükleer bir silahın yapımına yol açabilir.. Tüm bu başarılar tek bir kurşun bile atmadan ve en düşük maliyetle elde edilmiştir..

İran İslam Cumhuriyeti nükleer anlaşmanın en büyük kaybedenidir. Bir on yıl boyunca İran, nükleer programını ilerletmek için yüz milyarlarca dolar harcadı. Bu harcamaların bir kısmı, nükleer programın ihtiyaç duyduğu malzeme ve gereçlerin karaborsadan satın alınmasıyla ilgili; büyük bir kısmı ekonomik yaptırımlar ve Batı ile çatışmanın getirdiği büyük mali kayıplar ve daha da büyük bir kısmı ise çeşitli sanayi sektörlerindeki yatırım eksikliği ve geri kalmışlığın sonucudur.. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer programının amacını nükleer enerji üretimi olarak açıklamıştır; oysa biliyoruz ki bu kadar büyük bir maliyetle üretilen enerjinin hiçbir mantıksal ve ekonomik gerekçesi yoktur..

Ruhani ve Zarif'in sevenleri havalimanında.

Diğer yandan, nükleer programdaki ilerlemeyi durdurarak, yüzde beşlik zenginleştirilmiş uranyum miktarını sınırlayarak ve yirmi beşlik tüm stoğu teslim ederek, İran ne açıklanmış nükleer hedefine, yani nükleer silah yapımına ulaşmış ne de ulaşacaktır.. Mevcut durumun devamı, nükleer eşik başlığı altında, İran gibi bir ülke için pek fayda sağlamayacaktır; çünkü İran üzerindeki hassasiyet o kadar fazladır ki, NPT'den hızla ayrılarak nükleer silah yapma imkanına fiilen hiçbir zaman sahip olamayacaktır.. Bununla birlikte, hala akıllarda kalan soru, İran halkının geçmiş yıllarda yaşadığı milyarlarca dolarlık ekonomik zarar ve ziyanın nihayetinde halk veya hatta yönetim kesimi için ne gibi bir ekonomik veya askeri fayda sağladığıdır? Cevap olarak hiçbir şey denilmelidir.! İran rejimi veya İran halkı için nükleer program karşılığında hiçbir avantaj elde edilmemiştir.. Bazıları, nükleer anlaşmanın rejimin temellerini sağlamlaştıracağı ve rejimin bu açıdan fayda sağlayacağı argümanını ileri sürüyor.. Bu grup, ekonomik yaptırımların rejimin düşmesine yol açacağını iddia edenlerdir.. Ekonomik yaptırımların geçmişine baktığımızda, yaptırımların hiçbir ülkede siyasi rejimlerin düşmesine yol açmadığı, aksine halkın fakirleşmesinin ve dış tehditlerin artmasının bu rejimleri güçlendirmesine bile yardımcı olduğu bilgisini biliyoruz.. Mevcut durumun devamı ve daha fazla yaptırım uygulanması, İran'ı daha fazla izole edebilir ve İran'ın rakiplerinin–İsrail ve Suudi Arabistan gibi– İran rejimiyle bölgesel yüzleşmede elini daha da açabilirdi; ancak nihayetinde rejim içindeki koşullarda bir değişiklik yaratmazdı.. İsrail ve Suudi Arabistan, son anlaşmadan dolayı üzüntülerini dile getirdiler; ancak bu üzüntü, İran'ın nükleer programının askıya alınmamasından değil; İran ile Batı arasındaki gerilimin azalmasından kaynaklanmaktadır ki bunun devamı onların maddi ve askeri çıkarlarını daha fazla sağlayabilirdi..

Bir on yıldan fazla bir süre boyunca İran İslam Cumhuriyeti'ni büyük güçlerle karşı karşıya getirdi, tarihin en zalimane yaptırımlarını halkın üzerine çekti ve ülke içinde büyük ekonomik ve sosyal krizler yarattı, böylece bugün büyük bir sıfır elde etmek için zafer ilan ediyor.. İranlılar, geçmiş yıllarda ödedikleri tüm maliyetler karşılığında hiçbir şey elde edemeyecekler.. İran'ın nükleer programının ilk günden itibaren halka bir fayda sağlaması amaçlanmamıştı.. Ancak mevcut gidişat devam etseydi kaybedeceklerimizle kaybettiklerimizi karşılaştırırsak, Cenevre nükleer anlaşmasının yabancı askeri saldırı tehlikesini, ekonomik çöküşü, mutlak yoksulluğu, yabancıların desteklediği silahlı dini ve etnik gruplarla iç savaş olasılığını ve nihayetinde geniş uluslararası izolasyonu önleyerek İran milleti için büyük bir zafer sayıldığını anlayacağız..